ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το αντίδοτο στον ρατσισμό

Ταχάρ και Μεριέμ. Μετά το τέλος της συζήτησης, το συμπέρασμα της κόρης Μπεν Τζελούν δεν επιδέχεται αμφισβήτηση: «Ο ρατσιστής είναι καθοίκι»

Ο Ταχάρ Μπεν Τζελούν είναι κατηγορηματικός: «Ναι, υπάρχει εμβόλιο κατά του
ρατσισμού!». Τι πιο χαρμόσυνη είδηση για το τέλος του χρόνου;

ΠΡΙΝ έλθουν οι μετανάστες στη Γαλλία, μπαμπά, υπήρχε ρατσισμός;

­ Ο ρατσισμός υπάρχει όπου υπάρχουν άνθρωποι. Δεν υπάρχει ούτε μια χώρα που να
μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι απαλλαγμένη από τον ρατσισμό. Ο ρατσισμός
αποτελεί μέρος της ιστορίας των ανθρώπων. Είναι σαν τις αρρώστιες. Καλύτερα να
γνωρίζεις την ύπαρξή του και να τον απορρίπτεις, να τον αποκρούεις. Πρέπει να
αυτοελέγχεσαι και να λες: «Εάν φοβάμαι τον ξένο, θα με φοβηθεί κι αυτός».
Είσαι πάντα ξένος ως προς κάποιον άλλο. Να μάθουμε να ζούμε μαζί, αυτό είναι
το αντίδοτο στον ρατσισμό.

­ Εγώ δεν θέλω να μάθω να ζω με τη Σελίν. Είναι κακιά και ψεύτρα, δεν θέλει να
κάτσει στο ίδιο θρανίο με τον Αμπντού και συνεχώς βρίζει τους μαύρους.

­ Οι γονείς της Σελίν δεν τη μεγάλωσαν σωστά. Ίσως και οι ίδιοι να μην είχαν
τύχει καλής ανατροφής. Δεν πρέπει να της φέρεσαι όμως όπως φέρεται εκείνη στον
Αμπντού. Πρέπει να της μιλάς, να της εξηγείς γιατί έχει άδικο. Αν δεν μπορείς
να το κάνεις μόνη σου, ζήτα από τη δασκάλα να συζητήσετε αυτό το πρόβλημα στην
τάξη. Γιατί ξέρεις, γλυκιά μου, μόνο σ’ ένα παιδί μπορείς να παρέμβεις για να
διορθώσει τη συμπεριφορά του. Με τους μεγάλους είναι πιο δύσκολο.

­ Γιατί, μπαμπά;

­ Γιατί ένα παιδί δεν γεννιέται με τον ρατσισμό στο κεφάλι του. Συνήθως
επαναλαμβάνει αυτό που του λένε οι γονείς του. Από τη στιγμή που θα μεγαλώσει
όμως ο άνθρωπος, δεν αλλάζει. Το είπε ένας φιλόσοφος, πριν από πολύ καιρό.
Σπινόζα τον έλεγαν. Με δικά μας λόγια, θα λέγαμε: «Δεν μπορείς να αλλάξεις τις
ρίγες μιας ζέβρας». Ένας ενήλικος που πιστεύει στην ανισότητα των φυλών
δύσκολα αλλάζει γνώμη. Ένα παιδί όμως μπορεί να αλλάξει. Το σχολείο είναι
φτιαγμένο γι’ αυτό, για να το μάθει ότι οι άνθρωποι γεννιούνται και παραμένουν
ίσοι στα δικαιώματα και τις διαφορές τους και ότι οι διαφορές αυτές είναι
πλούτος, όχι μειονέκτημα.

­ Αναρωτιέμαι αν ο ρατσιστής ξέρει ότι έχει άδικο.

­ Θα μπορούσε να το καταλάβει αν έκανε τον κόπο να διερωτηθεί: είναι αλήθεια
ότι είμαι ανώτερος από τους άλλους; Υπάρχουν ομάδες ανθρώπων κατώτερων από
μένα; Θα τον βοηθούσε πολύ αν δεχόταν να ταξιδέψει. Θα συνειδητοποιούσε τότε
σε ποιο βαθμό διαφέρουν οι κουλτούρες και ταυτόχρονα πόσο όμορφες είναι όλες
και πλούσιες.

­ Άρα υπάρχει ελπίδα.

­ Πρέπει να καταπολεμήσουμε τον ρατσισμό, γιατί ο ρατσιστής είναι ταυτόχρονα
κίνδυνος και θύμα. Κίνδυνος για τους άλλους και θύμα του εαυτού του.

(Αποσπάσματα από το βιβλίο του μαροκινού συγγραφέα Ταχάρ Μπεν Τζελούν
«Εξηγώντας τον ρατσισμό στην κόρη μου», που θα κυκλοφορήσει στις 5 Ιανουαρίου
από τις εκδόσεις Seuil.).