ΑΥΤΟΙ

… πώρωση ­ ή η αδιαφορία για κάθε ιδεολογία ­ που οδήγησε τον Μιχαήλ
Γκορμπατσώφ στη διαφήμιση. Τον δρόμο του ως το κατώφλι της πίτσας «Χατ»
άνοιξαν πρωτοπόροι με πλούσιες πνευματικές και ιδεολογικές περγαμηνές. Ήδη το
1928, ο Μπέρτολτ Μπρεχτ διαφήμιζε ασύστολα τα νέα μοντέλα αυτοκινήτων της
Στάγιερ. «Είμαστε εξακύλινδροι! ­ έγραφε με οίστρο στο προσπέκτους. ­
Διαθέτουμε 30 ίππους. Στις στροφές κολλάμε γερά στον δρόμο. Και ο κινητήρας
μας δεν έχει μόνο δύναμη, έχει και νου». Φλέβα ανάλογη με του δημιουργού του
«Αρτούρο Ούι» είχε και ο συγγραφέας του «Ουδέν Νεώτερον από το Δυτικό Μέτωπο».
Ο Έριχ Μαρία Ρεμάρκ είχε θέσει το ταλέντο του στην υπηρεσία των ελαστικών.
«Τυχερός όποιος έχει Κοντινένταλ ­ διακήρυσσε. ­ Το καλύτερο λάστιχο! Ό,τι
πρέπει και για μπαλλάκι του τέννις».

… επίσης, για να επαυξήσει ένας πνευματικός άνθρωπος τα ταπεινό του
σιτηρέσιον σε μέρες ανάγκης. Αλλά για τους ανθρώπους του λόγου, όπως είναι οι
πολιτικοί και οι συγγραφείς, η διαφήμιση είναι και πρόκληση. Αυτοί, οι
υποτίθεται ειδικοί στη μετάδοση ιδεών, οι μαστόροι της υποβολής και της
πειθούς ­ όταν πρόκειται για προγράμματα πολιτικά ή για κόσμους του βιβλίου
και της σκηνής ­ μπορούν άραγε να πείσουν το κοινό για έπιπλα ή για κρασιά;
Αυτές οι λοκομοτίβες των υψηλών ιδεών μπορούν τάχα να μεταφέρουν και πράγματα
πεζά ­ πατάτες ή τσουρέκια; Ιδού το τεστ. Ο Φελλίνι στα στερνά του έφτιαξε και
σποτ για είδη διατροφής. Κάποιος άλλος, που δεν είναι και Φελλίνι, πόσο να διστάσει;

… διαφημίσεων από «μεγάλους», που εκδόθηκε στο Αμβούργο, περιλαμβάνει «έργα»
και του Φρανκ Βέντεκιντ. Όπου η ποίηση γίνεται ζωμός. Προπομπός του θεάτρου
του παραλόγου, ο Β. ήταν πρωτοπόρος και στη σκηνική διαφήμιση. (Την οποία
συνεχίζει και ο τελευταίος Τζέημς Μποντ ­ φορώντας επιδεικτικά Σέικο,
τηλεφωνώντας με Νόκια κ.λπ.). Η μικρή Φρήντα, σε μια σκηνή, απορρίπτει τις
χαρές της κουζίνας. «Καλύτερα να πάω στον πόλεμο, μαμά, παρά να βράζω σούπες».
Η φράου Σούλτσε την καθησυχάζει: «Φαίνεται ότι δεν ξέρεις τι θα πει ζωμός
Μάτζι. Είναι πανεύκολο!» Κάπου αλλού, ένας ήρωας του Β. φιλοσοφεί: «Τι είναι ο
άνθρωπος; Ζώον άπτερον, δίπουν, όπως είπαν οι αρχαίοι; Ασφαλώς όχι. Ο άνθρωπος
είναι ένας δημιουργός. Και ανάμεσα στα έργα του ξεχωρίζουν οι σούπες Μάτζι!».
Στην πλατεία του θεάτρου, ο Ελβετός βιομήχανος Γιούλιους Μάτζι, το μακρυνό
εκείνο 1886, χειροκροτούσε δακρυσμένος από αγαλλίαση. (Robert Kuhn: «Όταν οι
Ποιητές Γράφουν», Die Stern Bibliothek).

… συνέδεσε το όνομά του με τα νοστιμότατα ιταλικά κέηκ των Χριστουγέννων.
Πριν από λίγα χρόνια, παρουσίασε μια σειρά από «Χριστουγεννιάτικα Παραμύθια».
Δημοσιεύθηκαν «με τις καλύτερες ευχές από τους Φούρνους Αλεμάνια, που ψήνουν
το νοστιμότερο Πανεττόνε».

Άφθονες διαφημίσεις στην Ιταλία για παπούτσια, κάλτσες και άλλα εξ ίσου πεζά
είδη οφείλονται σε συγγραφείς ή θεωρητικούς της αριστεράς (Τζιάννι Βάττιμο,
Κορράντο Αουτζίας κ.ά.), όπως γράφει η «Στάμπα».

Στη Γερμανία, τα χνάρια του Μπρεχτ ακολουθεί (με άλλη μάρκα αυτοκινήτων) ο
στοχαστικός Χανς Μάγκνους Εντσενσμπέργκερ. «Το τιμόνι της καινούργιας Μπε Εμ
Βε ­ γράφει ο διαπρεπής φιλόσοφος ­ έχει τέλεια επένδυση.

Η κλίση του λεβιέ ταχυτήτων είναι πολύ προσεγμένη. Σχηματίζει την κατάλληλη
γωνία ώστε ακόμη και σε περίπτωση ατυχήματος ο οδηγός να είναι ασφαλής».