«Πυροτεχνήματα» Γιλμάζ

Τη δυσφορία της για τις δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Μπιλ Κλίντον, ο
οποίος ζήτησε την ένταξη της Τουρκίας στην Ευρώπη τηρώντας ίσες αποστάσεις
μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας, εξέφρασε χτες η Αθήνα.

Ο ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΟΣ εκπρόσωπος ζήτησε από τον Αμερικανό πρόεδρο να πιέσει την
Τουρκία «καλώντας την να σεβαστεί τους κανόνες του παιχνιδιού που ήδη γίνονται
σεβαστοί και τηρούνται από την Ελλάδα και τις άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Την ίδια στιγμή ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Μ. Γιλμάζ, ο οποίος συναντάται
αύριο στην Ουάσιγκτον με τον Αμερικανό πρόεδρο, προχώρησε σε νέες δηλώσεις
αμηχανίας για τον μελλοντικό προσανατολισμό της χώρας. Είπε ότι εάν ως την
Σύνοδο Κορυφής του Ιουνίου δεν υπάρξει αλλαγή στάσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης
έναντι της Άγκυρας, τότε η Τουρκία θα αποσύρει την αίτησή της για ένταξη στην
Ένωση, η οποία εκκρεμεί από το 1963.

ΕΠΙΜΕΝΕΙ

«Δεν θα αλλάξουμε τη θέση μας ώσπου να μας τοποθετήσουν στο ίδιο καλάθι με τις
υπόλοιπες 11 χώρες», προειδοποίησε ο Γιλμάζ ο οποίος ελπίζει τώρα στην
περαιτέρω στήριξη της αμερικανικής πλευράς.

Παράλληλα, όπως έγραψαν χτες σε πρωτοσελιδό τους οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», οι
τουρκικές αρχές απειλούν να αρχίσουν εμπάργκο προϊόντων από χώρες της
Ευρωπαϊκής Ένωσης που δεν κράτησαν θετική στάση προς την Τουρκία στη Σύνοδο
Κορυφής του Λουξεμβούργου.

Στην «άτυπη μαύρη λίστα» δεν θα περιλαμβάνονται εταιρείες από τη Γαλλία και
την Βρετανία υποστηρίζουν Τούρκοι αξιωματούχοι, οι οποίοι με το ίδιο σκεπτικό
προωθούν για τις ανάγκες των τουρκικών αερογραμμών την αγορά αμερικανικών
αεροπλάνων «Μπόινγκ» αντί των ευρωπαϊκών (γαλλογερμανικών κυρίως) «Αίρμπας».

Η σκλήρυνση της στάσης της τουρκικής κυβέρνησης είχε τις συνέπειές της και σε
κάποιες ­ υποτίθεται ­ μη κυβερνητικές πρωτοβουλίες. Τούρκοι επιχειρηματίες,
ευθυγραμμιζόμενοι απολύτως με τις θέσεις που παίρνει η τουρκική κυβέρνηση,
αρνήθηκαν να συμμετάσχουν σε προγραμματισμένη για σήμερα συνάντηση προώθησης
της ελληνοτουρκικής συνεργασίας.

Η άρνησης της τουρκικής αποστολής (Σαρίκι Τάρα, Χαλιά Κομιλί και άλλοι μεγάλοι
Τούρκοι επιχειρηματίες) οδήγησε στην ακύρωση της τριμερούς
ελληνο-τουρκο-αμερικανικής συνάντησης που επρόκειτο να πραγματοποιηθεί στην
Αθήνα υπό την αιγίδα του αμερικανικού ιδρύματος «Κάρνεγκι».

ΟΙ ΟΡΟΙ

Πάντως ο πρωθυπουργός του Λουξεμβούργου Ζαν Κλοντ Γιούνκερ έδειχνε να μην
πτοείται από τις απειλές των Τούρκων. Κάνοντας χτες τον απολογισμό της
προεδρίας της χώρας του επανέλαβε τους όρους που πρέπει να τηρήσει η Τουρκία
για να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Διάσκεψης.

«Η Τουρκία πρέπει να κατανοήσει ότι δεν είμαστε μόνο μία λέσχη χριστιανών αλλά
μία λέσχη με αρχές και κανόνες που οφείλει να σεβασθεί αν θέλει να αποτελέσει
μέλος της», δήλωσε ο κ. Γιούνκερ μιλώντας στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Αντίθετα, ο υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Λαμπέρτο Ντίνι προχώρησε χτες σε
νέο φιλοτουρκικό ολίσθημα ανάλογο με εκείνο που είχε πραγματοποιήσει πριν από
μήνες αναγκάζοντας τον πρωθυπουργό κ. Πρόντι να τον επαναφέρει στην τάξη. Ο κ.
Ντίνι δήλωσε σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Ρεπούμπλικα» ότι η
λουξεμβουργιανή προεδρία προτίμησε να ευνοήσει την Ελλάδα στη διάρκεια της
Συνόδου Κορυφής ενώ δικαιολόγησε την στάση της Τουρκίας: «Η τουρκική αντίδραση
ήταν προβλέψιμη και προβλεπόμενη», είπε.

Ο κ. Ντίνι έφτασε να πάρει το μέρος της Άγκυρας ακόμη και στο θέμα της Κύπρου.
Δήλωσε ότι «οι διαπραγματεύσεις για την ένταξη της Κύπρου στην Ένωση θα πρέπει
να διεξαχθεί με το σύνολο της νήσου. Στην αντιπροσωπεία θα πρέπει να είναι
παρόντες και οι εκπρόσωποι των Τουρκοκυπρίων. Αλλιώς δεν θα μπορέσουμε να
διαπραγματευτούμε», πρόσθεσε ο κ. Ντίνι.

Η ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ

«Το εθνικιστικό χαρτί» θα παίξει η Τουρκία μετά το Λουξεμβούργο, προέβλεψε ο
κ. Αντ. Σαμαράς στη χθεσινοβραδινή του συζήτηση με τον Πρωθυπουργό στη Βουλή,
στο πλαίσιο των ενημερωτικών συναντήσεων του κ. Κ. Σημίτη με τους αρχηγούς των
κομμάτων για τις εξελίξεις στα εθνικά θέματα. Η συνάντηση έγινε σε καλό κλίμα
­ ο πρόεδρος της «Άνοιξης» χαρακτήρισε ως «αυτονόητη» τη στάση των Ευρωπαίων
εταίρων μας και επέμεινε στην ανάγκη συγκρότησης μιας σταθερής εθνικής γραμμής.

ΣΕ ΠΑΡΟΤΡΥΝΣΕΙΣ προς την Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε χθες ο εκπρόσωπος του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ, λίγες ώρες πριν από την άφιξη στην Ουάσιγκτον του Τούρκου
πρωθυπουργού Μ. Γιλμάζ.

Ο κ. Φόλεϊ εξήρε για μια ακόμη φορά τη στρατηγική σημασία της Τουρκίας και
εξέφρασε την άποψη ότι πρέπει να γίνει σύντομα μέλος της Ε.Ε., αναγνωρίζοντας
ωστόσο το δικαίωμα της Ε.Ε. να θέτει όρους για την ένταξη μιας χώρας.

Την ίδια στιγμή ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Κλ. Κίνκελ χαιρέτισε την
πρωτοβουλία των ΗΠΑ να μεσολαβήσουν μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Τουρκίας για
να βοηθήσουν «στην αποκλιμάκωση της έντασης που έχει δημιουργηθεί».

Πάντως, όπως τόνιζαν χθες Αμερικανοί διπλωμάτες, ο πρόεδρος Κλίντον θα
επιχειρήσει να πείσει τον κ. Γιλμάζ να προχωρήσει σε κάποιες χειρονομίες στο
θέμα της παραπομπής των Ίμια στη Χάγη, και στο Κυπριακό. Οι ίδιοι διπλωμάτες
παραδέχονται ότι η Άγκυρα όχι μόνον δεν βοήθησε τη διαπραγμάτευση Ουάσιγκτον –
Βρυξελλών αλλά την τορπίλισε με προκλητικές ενέργειες, όπως τις πτήσεις
μαχητικών αεροσκαφών σε μικρό ύψος κοντά στη Χαλκιδική.

Ο εκνευρισμός του τουρκικού κατεστημένου και η κλιμάκωση της έντασης μεταξύ
Άγκυρας και Ε.Ε. προβληματίζει σοβαρά τος Αμερικανούς.