Μετά τον Μαντέλα, τι;

Νέλσων – Γκράσα. Η συμβίωσή τους έχει σκανδαλίσει τα συντηρητικά ήθη της νοτιοαφρικανικής κοινωνίας (φωτό Ρώυτερ)

Εγκαταλείποντας την ηγεσία του Αφρικανικού Κογκρέσου, αυτή την εβδομάδα, ο
79χρονος Νέλσων Μαντέλα σημαδεύει ακόμη μια φορά την ιστορία της Νότιας
Αφρικής. Του κράτους που δεν έχει συνηθίσει να βλέπει τους ηγέτες του να
αποχωρούν οικειοθελώς από την εξουσία.

ΘΑ ΠΑΡΑΜΕΙΝΕΙ στην προεδρία της χώρας άλλους 16 μήνες, ώς τις επόμενες γενικές εκλογές.

Η οικειοθελής αυτή συνταξιοδότηση του χαρισματικού Νοτιοαφρικανού ηγέτη έχει
δημιουργήσει ήδη ανησυχία για τη διαδοχή του. Ιδιαίτερα τώρα, που
αποδεικνύεται ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο ρόδινα όσο φαίνονταν στη γέννηση
της κυριαρχίας των Μαύρων στο νοτιοαφρικανικό κράτος, το 1994.

Η χώρα κλυδωνίζεται από εγκληματικότητα. Οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι παίρνουν
τον δρόμο της ξενιτιάς. Η γραφειοκρατία παραλύει το κράτος. Γνώρισμα της
νοτιοαφρικανικής οικονομίας, η χαμηλή ανάπτυξη. Και τόσο το Αφρικανικό
Κογκρέσο όσο και οι πολιτικοί του αντίπαλοι κυνηγούν τα φαντάσματα του
ρατσιστικού παρελθόντος της χώρας.

ΑΚΟΜΗ ΕΝΑΝ ΑΣΟ

Παρ’ όλο που όλοι οι σχολιαστές και το έγκυρο βρετανικό περιοδικό «Εκόνομιστ»
δεν πρόβλεπαν κάτι το εξαιρετικό εν όψει της αποχώρησης του Μαντέλα, ο
Νοτιοαφρικανός πρόεδρος έκρυβε ακόμη έναν άσο στο μανίκι. Για να δείξει πως η
συμφιλίωση ­ η πολιτική που προσπάθησε να εφαρμόσει όλα αυτά τα χρόνια ­ είναι
βαθιά ριζωμένη στην καρδιά του, διαβεβαίωσε χθες τους συμπολίτες του πως η
μεταβίβαση της εξουσίας θα είναι ειρηνική και είπε ακόμη πως υποστηρίζει ότι
ήρθε η ώρα να αναλάβει την αντιπροεδρία κάποιος από ένα άλλο κόμμα.

Σε τηλεοπτική συνέντευξη που έδωσε χθες, ο Μαντέλα είπε πως θα ήταν ευτυχής αν
έβλεπε τον εθνικιστή ηγέτη του κόμματος Ινκάθα των Ζουλού, που τώρα είναι
υπουργός Εσωτερικών, να αναλάμβανε την αντιπροεδρία ενός ενοποιημένου
κόμματος. Ξεπερνώντας τα οκτώ εκατομμύρια, οι Ζουλού είναι η μεγαλύτερη φυλή
στη Νότια Αφρική. Οι πολιτικές διαφορές του κόμματος Ινκάθα και του
Αφρικανικού Κογκρέσου, στην επαρχία Κβαζούλου – Νατάλ, έχουν στοιχίσει τη ζωή
περισσότερων από 10.000 ατόμων την περασμένη δεκαετία.

ΣΥΝΕΝΩΣΗ ΔΥΟ ΚΟΜΜΑΤΩΝ

Η προτεινόμενη συνένωση των δύο κυριότερων πολιτικών σχηματισμών «θα
εξυπηρετήσει την εθνική ενότητα και θα δημιουργήσει προοδευτική πολιτική
εξέλιξη» υποστήριξε ο Νοτιοαφρικανός πρόεδρος.

Το ότι κάτι αλλάζει στο πολιτικό κλίμα της Νότιας Αφρικής επιβεβαιώθηκε και
από τον ασκούντα χρέη γραμματέα του Αφρικανικού Κογκρέσου, που επιβεβαίωσε τις
φήμες ότι το κόμμα Ινκάθα θα στείλει αντιπροσωπεία στο συνέδριο του Κογκρέσου.
Για την πιθανή ένωση των δύο κομμάτων όμως, όπως είπε, δεν έχει
προγραμματιστεί συζήτηση στην ημερήσια διάταξη του συνεδρίου.

Στην ίδια συνέντευξη ο Μαντέλα επιβεβαίωσε πως διάδοχός του είναι ο Θάμπο
Μπέκι, «ο άνθρωπος που ήδη κυβερνά τη χώρα» όπως είπε χαρακτηριστικά.

«Είμαι ο ντε γιούρε πρόεδρος και ο Θάμπο Μπέκι είναι ο ντε φάκτο». Στην ίδια
συνέντευξη ο Μαντέλα εξέφρασε την ικανοποίησή του για το έργο που αφήνει πίσω του.

Ωστόσο δεν είναι όλοι ικανοποιημένοι με τον αποχωρούντα πρόεδρο.

Ο αρχιεπίσκοπος Ντέσμοντ Τούτου ­ ο οποίος πήρε το 1984 βραβείο Νόμπελ, εννιά
χρόνια προτού ο Μαντέλα μοιραστεί το ίδιο βραβείο με τον Λευκό ηγέτη Φρεντερίκ
ντε Κλερκ ­ δημόσια τον κατηγορεί.

Ο λόγος; Επειδή συζεί με μια γυναίκα που δεν την έχει επίσημα νυμφευθεί: την
Γκράσα, τη χήρα του Σαμόρα Μασέλ (προέδρου της Μοζαμβίκης που σκοτώθηκε πριν
από δέκα χρόνια σε αεροπορικό δυστύχημα).

Θάμπο Μπέκι. Θα είναι ο διάδοχος του Μαντέλα

Η ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ του Μαντέλα εξακολουθεί να λάμπει και οι δημοσκοπήσεις του
δίνουν ποσοστά που αγγίζουν το 70%. Τις περισσότερες φορές 20 μονάδες επιπλέον
των άλλων κυβερνητικών επιπέδων.Ο διάδοχος του Μαντέλα στο κόμμα και κατόπιν,
όπως αναμένεται, στην προεδρία, Θάμπο Μπέκι, είναι μια αινιγματική
φυσιογνωμία. Η νοτιοαφρικανική εφημερίδα «Μέιλ και Γκάρντιαν», που εδώ και
πάρα πολλά χρόνια υποστηρίζει το αφρικανικό Κογκρέσο, τον περιέγραψε σε
πρόσφατο άρθρο της ως «τον άνθρωπο που δεν γνωρίζει η χώρα».Οι στενοί
συνεργάτες του Μπέκι έχουν περιγράψει το μακρύ ταξίδι του από τον μαρξισμό
στην απόρριψη του Νοτιοαφρικανικού Κομμουνιστικού Κόμματος, που παραμένει
στενός σύμμαχος του αφρικανικού Κογκρέσου.Σίγουρο είναι πάντως ότι η Γουίνι
Μαντέλα, που φιλοδοξούσε να καταλάβει ένα από τα αξιώματα του Κογκρέσου, δεν
έχει τύχη με τον Μπέκι.