Θα περιμένετε δεκαετίες

Έκλεισε χθες η πόρτα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Τουρκία. Οι αρχηγοί
κρατών και κυβερνήσεων των «15» αποφάσισαν να προχωρήσουν στη διεύρυνση της
Ένωσης για 11 χώρες της Ευρώπης απορρίπτοντας το αίτημα της Άγκυρας να
αποκτήσει προενταξιακό καθεστώς.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

Σημίτης – Κολ. Θερμή συνομιλία λίγο πριν αρχίσει η Σύνοδος Κορυφής

ΕΤΣΙ ο εκβιασμός του Μεσούτ Γιλμάζ να μη δεχθεί κανέναν από τους όρους της
Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλώντας μάλιστα με εγκατάλειψη του ευρωπαϊκού
προσανατολισμού της χώρας του, δεν πέρασε. Αντίθετα, η αδιαλλαξία της Τουρκίας
δημιούργησε ιδιαίτερα βαρύ κλίμα στη Σύνοδο Κορυφής. Μάλιστα ο προεδρεύων της
Συνόδου, Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, έφτασε να πει ανοιχτά ότι δεν μπορεί για πολλές
δεκαετίες ακόμη να ανοίξει η πόρτα της Ένωσης για την Τουρκία.

«Δεν είναι δυνατόν εκπρόσωποι των χωρών της Ευρώπης να κάθονται στο ίδιο
τραπέζι με εκπροσώπους μιας χώρας η οποία βασανίζει τους πολίτες της», είπε
χαρακτηριστικά ο κ. Γιούνκερ, κατηγορώντας την Άγκυρα και για τη χρήση
στρατιωτικής βίας κατά των Κούρδων.

ΠΡΟΚΛΗΣΗ

Η επίθεση αυτή του κ. Γιούνκερ προς την Τουρκία ­ που πραγματοποιείται δύο
μέρες μετά το «κατηγορώ» κατά της Άγκυρας του προέδρου της Επιτροπής Ζακ
Σαντέρ ­ οδήγησε την τουρκική πλευρά να χρησιμοποιήσει προσβλητικούς όρους για
την προεδρία της Ένωσης. Ο εκπρόσωπος της τουρκικής κυβέρνησης κ. Αρκατσαλί
δήλωσε ότι η Τουρκία κάνει προσπάθειες για τον σεβασμό των ανθρωπίνων
δικαιωμάτων, λέγοντας ότι ο κ. Γιούνκερ παίζει ρόλο «μαριονέτας», ζητώντας
παράλληλα από τους «αφέντες» τού κ. Γιούνκερ να «συνυπολογίσουν τις επιπτώσεις
που θα μπορούσε να έχει η απομάκρυνση της Τουρκίας από την Ευρώπη». Παράλληλα,
ο εκπρόσωπος του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε ότι η Άγκυρα δέχεται
να συζητήσει τους όρους που της έχει θέσει η Ένωση μόνο υπό την προϋπόθεση να
δεχθεί η Ευρωπαϊκή Ένωση ­ και να το κάνει σαφές ­ ότι η Τουρκία είναι το
δωδέκατο προς διεύρυνση μέλος.

Μάλιστα, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε χθες μιλώντας στους δημοσιογράφους ο
Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης, η Άγκυρα, σε έναν ύστατο εκβιασμό, απευθυνόμενη προς
την Ευρωπαϊκή Ένωση, υποστήριξε ότι δεν ενδιαφέρεται πλέον να μετάσχει στην
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη.

Ο κ. Σημίτης πρόσθεσε ακόμη ότι με την άρνηση της Άγκυρας να μετάσχει στην
Ευρωπαϊκή Διάσκεψη και την απόφαση της Ένωσης να μην αποκτήσει η Τουρκία
προενταξιακό καθεστώς αλλάζουν ουσιαστικά τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Εφόσον δεν τεθεί καν θέμα ένταξης της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη είναι
προφανές ότι δεν έχει νόημα πλέον η άσκηση ενός ελληνικού βέτο, είπε ο κ.
Σημίτης, επιφυλασσόμενος όμως για την τακτική που τελικά θα ακολουθήσει στο
δείπνο. Τακτική που θα εξαρτηθεί από τη στάση των υπολοίπων χωρών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της χθεσινής συνόδου μόνο ο
Γάλλος πρόεδρος Ζακ Σιράκ και ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ αναφέρθηκαν
παρενθετικά στην ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να μην εγκαταλείψει την Τουρκία.

Ωστόσο ο προσδιορισμός της στρατηγικής που θα ακολουθήσει τώρα η Ευρωπαϊκή
Ένωση συζητήθηκε κατά τη διάρκεια του χθεσινού δείπνου των «15». Όπως δήλωσε ο
Πρωθυποιυργός κ. Κ. Σημίτης μετά το δείπνο σε ένα σημείο υπήρξε απόλυτη
συμφωνία. Ότι η Τουρκία δεν μπορεί να είναι υποψήφια χώρα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης.

Ο κ. Σημίτης υπογράμμισε ότι υπήρξαν κάποιες χώρες της Ένωσης (1-2) οι οποίες
υποστήριξαν ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η ευρωπαϊκή προοπτική τόσο της Ένωσης
με την Τουρκία όσο και της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Άγνωστο είναι
πάντως, κατά πόσον η λουξεμβουργιανή προεδρία μετά τη χθεσινή συζήτηση στο
δείπνο θα καταθέσει νέες συμβιβαστικές προτάσεις για την Τουρκία, δεδομένου
ότι το κλίμα είναι ιδιαίτερα βαρύ για την τουρκική πλευρά.

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Η προεδρία είχε επεξεργασθεί πολλές εναλλακτικές σκέψεις, οι οποίες ωστόσο δεν
ήταν αποδεκτές από την Αθήνα. Η ελληνική πλευρά δεν απέκλειε τη συμμετοχή της
Τουρκίας σε μια ενδεχόμενη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη, ζητούσε όμως αυτή να γίνει υπό
τον όρο ότι η Άγκυρα θα δεχόταν τη γενική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου της
Χάγης, θα σεβόταν τα ανθρώπινα δικαιώματα και θα δεσμευόταν ότι δεν θα έβαζε
εμπόδια στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου.

Οι σχέσεις Τουρκίας – Ευρωπαϊκής Ένωσης οδηγούνται αναπόφευκτα σε ρήξη ύστερα
και από τις τελευταίες εξελίξεις. Μάλιστα η Άγκυρα έχει ήδη απειλήσει με
προσάρτηση του βορείου τμήματος της Κύπρου και αφήνει να αιωρείται ο εκβιασμός
ότι το τουρκικό Κοινοβούλιο δεν προτίθεται να επικυρώσει τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ.

Πάντως, η εξέλιξη της χθεσινής πρώτης ημέρας της Συνόδου Κορυφής προκάλεσε τη
δυσφορία της αμερικανικής πλευράς. Αμερικανός αξιωματούχος εξέφρασε την ελπίδα
ότι η βρετανική προεδρία που θα χειριστεί το ζήτημα το επόμενο εξάμηνο θα έχει
μεγαλύτερη επιτυχία απ’ ό,τι αυτή του Λουξεμβούργου.

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

ΣΤΙΣ 30 Μαρτίου αρχίζουν οι διαδικασίες για την ένταξη της Κύπρου στην
Ευρωπαϊκή Ένωση. Ένταξη την οποία καμία χώρα – μέλος της Ένωσης δεν προσπάθησε
χθες να συνδέσει με την επίλυση του πολιτικού προβλήματος του νησιού.

Τη δήλωση αυτή έκανε χθες ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης μετά το τέλος της
απογευματινής συνεδρίασης της Συνόδου Κορυφής, η οποία ενέκρινε τη διεύρυνση
της Ευρωπαϊκής Ενωσης με 11 νέες χώρες, έτσι ώστε να μην υπάρχει η αίσθηση του
αποκλεισμού κάποιων από αυτές. Οι έξι χώρες (Κύπρος, Πολωνία, Σλοβενία,
Ουγγαρία, Εσθονία και Τσεχία) θα συγκροτήσουν μια διακυβερνητική διάσκεψη
αμέσως μετά τις 30 Μαρτίου και θα αρχίσουν επαφές τρεις φορές το χρόνο (ή και
περισσότερες) με τους υπουργούς Εξωτερικών των «15» για να προχωρήσουν οι
ενταξιακές διαπραγματεύσεις τους με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Οι υπόλοιπες πέντε χώρες (Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία, Λετονία, Λουθανία) θα
αρχίσουν κι αυτές τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις σε υπουργικό επίπεδο από τις
30 Μαρτίου, αλλά οι επαφές με τους υπουργούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα είναι
πιο αραιές απ’ ό,τι των 6 πρώτων.

Όπως δήλωσε ο κ. Σημίτης, στις διαπραγματεύσεις θα υπάρχουν πολλές ταχύτητες
ένταξης, αναλόγως με το οικονομικό επίπεδο και την κατάσταση της δημοκρατίας
σε κάθε χώρα. Ο κ. Σημίτης, μάλιστα, υπενθύμισε την περίπτωση της Ισπανίας,
που παρά την ανεπτυγμένη οικονομία, οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις της
κράτησαν 8 χρόνια.

ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

ΛΟΥΞΕΜΒΟΥΡΓΟ

ΤΗΝ ΠΡΟΘΕΣΗ της κυβέρνησης να συνεχίσει την πολιτική της σκληρής δραχμής και
τη σημερινή σφιχτή οικονομική πολιτική τουλάχιστον έως το 2000 εξέφρασε χθες ο
υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Γ. Παπαντωνίου, επαναλαμβάνοντας
την εκτίμηση ότι η δραχμή θα ενταχθεί στο ευρώ την 1.1.2001.

Ο κ. Παπαντωνίου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα ενταχθεί στο ενιαίο νόμισμα το
2001, αφού εκπληρώσει το 1998 και το 1999 τα κριτήρια του Μάαστριχτ, και
δήλωσε ότι «η οικονομική πολιτική την οποία εφαρμόζουμε είναι η σταθεροποίηση
της ελληνικής οικονομίας με γρήγορους ρυθμούς ανάπτυξης».

Τις δηλώσεις αυτές έκανε ο κ. Παπαντωνίου σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία
το θέμα του ευρώ και των οικονομικών αποφάσεων που συνδέονται με την εφαρμογή
του οδήγησε σε ανοιχτή αντιπαράθεση Γαλλίας – Βρετανίας στη Σύνοδο Κορυφής του
Λουξεμβούργου. Αντιπαράθεση που οδήγησε τελικά σε μια συμβιβαστική λύση.

Στην αρχή της Συνόδου ο γαλλογερμανικός άξονας προσπάθησε να επιβάλει μία
Ευρώπη δύο ταχυτήτων στον τρόπο λήψης των οικονομικών αποφάσεων, το 1999, μετά
την κυκλοφορία του κοινού νομίσματος. Να δημιουργηθεί δηλαδή ένα άτυπο
συμβούλιο υπουργών Οικονομικών των 11 χωρών, που θα μετέχουν στο ευρώ, οι
οποίοι θα λαμβάνουν αποφάσεις ερήμην των υπολοίπων χωρών-μελών.

Από την άλλη πλευρά, οι οικονομικοί υπουργοί Βρετανίας, Ελλάδας, Δανίας και
Σουηδίας (των τεσσάρων δηλαδή χωρών που δεν θα μετάσχουν στο «πρώτο κύμα» της
Νομισματικής Ενοποίησης) εξέφρασαν την απόλυτη διαφωνία τους με την προσπάθεια
των υπόλοιπων 11 χωρών της Ένωσης να παίρνουν από τον Μάιο του 1998 μόνες τους
αποφάσεις για την οικονομική πολιτική της Ένωσης.

Οι «4» ζήτησαν να μετέχουν στις συνεδριάσεις των έντεκα χωρών της ομάδας ευρώ
όταν συζητούνται θέματα κοινού ενδιαφέροντος, δίνοντας τη δυνατότητα στους
«11» να παίρνουν αποφάσεις σε ξεχωριστές συνεδριάσεις μόνο για ένα αυστηρά
περιορισμένο αριθμό τεχνικών θεμάτων.

Τελικά ο συμβιβασμός που επιτεύχθηκε επιτρέπει, όπως δήλωσε χθες το βράδυ ο
Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης, τη συμμετοχή των «4» σε όλα τα θέματα που εκείνοι
θεωρούν ότι τους ενδιαφέρουν. Παράλληλα, οι «15» συμφωνούν στην ανάγκη
συνεδριάσεων ενός άτυπου οργάνου 11 χωρών μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που θα
μπορεί να παίρνει οικονομικές αποφάσεις μόνο για τεχνικά θέματα που αφορούν το
ευρώ και ορίζονται από τη Συνθήκη του Μάαστριχτ.