ΑΥΤΟΙ

… του ΝΑΤΟ δεν έκρυψαν διόλου την ανησυχία τους στις Βρυξέλλες, στη σύνοδο
των υπουργών Άμυνας, για την πληγή που δεν εννοεί να κλείσει στη Βοσνία. Κοινή
διαπίστωση ήταν ότι όσο και αν ο πόλεμος έχει από πρακτική άποψη λήξει, τίποτα
δεν αποκλείει μια νέα ανάφλεξη από τη μια στιγμή στην άλλη. Αν οι 8.500
Αμερικανοί και οι 26.500 Ευρωπαίοι της λεγόμενης Δύναμης Σταθεροποίησης (SFOR)
εγκαταλείψουν τη Βοσνία στις 30 Ιουνίου 1998, όπως δηλαδή προβλέπει η συμφωνία
του Νταίητον, η κατάσταση μπορεί να ξεφύγει από κάθε έλεγχο. Και τούτο γιατί,
όπως παρατήρησαν οι περισσότεροι στη σύνοδο, η ειρήνη στη ρημαγμένη αυτή χώρα
δεν στηρίζεται σε οποιαδήποτε συναίνεση ή ύφεση των παθών. Είναι μια σιδηρά
ειρήνη, που υπάρχει επειδή έχει επιβληθεί με το ζόρι και συντηρείται με τη
διαρκή απειλή της χρήσης βίας ­ από ξένους.

… βουλευτικές εκλογές της «Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας» ενίσχυσαν
ελαφρά τη θέση των υποτιθέμενων «περιστερών» της Μπάνια Λούκα (της Μπιλιάνα
Πλάβσιτς). Ελάχιστα, ωστόσο, περιέκοψαν τα φτερά των γερακιών του Πάλε (της
πλευράς Ράντοβαν Κάρατζιτς). Επί πλέον, έδωσαν νέα ώθηση στα σούπερ-γεράκια
του Βόισλαβ Σέσελι. Ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν συνεργασία, αργά ή γρήγορα,
των παρατάξεων Κάρατζιτς και Σέσελι. Οπότε θα μπορούσε να ζωντανέψει και πάλι
το όνειρο της Μεγάλης Σερβίας. Αυτό δηλαδή που θάφτηκε στο Νταίητον ­ μαζί με
το άλλο όραμα, του μεγάλου μουσουλμανικού κράτους, που μέχρι πρόσφατα ενέπνεε
πολλούς στο Σαράγιεβο.

… όμως έρχεται σε τρεις μέρες: προεδρικές εκλογές στην (κυρίως) Σερβία. Όπου
μετέχει και ο Σέσελι, η αιχμή του δόρατος του σερβικού κινήματος της Βοσνίας.
Σε περίπτωση που ο ίδιος θα εκλεγεί και πρόεδρος της Σερβίας, οι δεσμοί
Βελιγραδίου-Πάλε θα είναι πλέον ακατάλυτοι. Η SFOR θα βρεθεί σε λεπτή θέση.
Σέσελι και Μιλόσεβιτς θα είναι οι κύριοι του παιχνιδιού, και οι αντιδράσεις
Κροατών και Μουσουλμάνων απρόβλεπτες. Για πολλούς από τους Δυτικούς, ο
μεγαλύτερος πειρασμός τη στιγμή αυτή είναι να τα παρατήσουν όλα και να φύγουν.
«Απεμπλοκή»: η λέξη ακούσθηκε επανειλημμένα στις Βρυξέλλες.

… αυτό ούτε οι ήρωες είναι θαυμαστοί ούτε οι καλοί αθώοι. Η Ουάσινγκτον,
κατά τον υπουργό Ουΐλλιαμ Κόεν, πολύ θα ήθελε ν’ αφήσει το πεδίο στους
(απρόθυμους) Ευρωπαίους, κρατώντας όμως η ίδια την ηλεκτρονική κατόπτευση και
την από αέρος προστασία. Την ασφάλεια στο έδαφος, σ’ αυτή την περίπτωση, θα
την αναλάβει ένα μικρότερο σώμα αστυνομικού τύπου, η Δύναμη Αποτροπής ή
D-Force (Dissuasion Force). Αλλά όλα δείχνουν ότι ούτε οι Ευρωπαίοι ούτε οι
Αμερικανοί θ’ απαγκιστρωθούν τόσο εύκολα. Στην ανησυχία για τον σερβικό
εθνικισμό έχει προστεθεί τώρα και ο φόβος των Μουσουλμάνων. Οι τελευταίες
αποκαλύψεις για (μερικά ακόμη) εγκλήματα πολέμου έκαναν την πλευρά
Ιζετμπέγκοβιτς να φανεί πολύ λιγότερο αγγελική. Το (μουσουλμανικό) Σαράγιεβο
έχει αποκτήσει υπερσύγχρονα όπλα από τις ΗΠΑ και το Ιράν (οποία σύμπτωση). Το
ισλαμικό ρεύμα ανέρχεται και στο Κόσσοβο: Έχει διαποτίσει την αλβανική
μειονότητα. Και μια εμπιστευτική έκθεση που συντάχθηκε για το ΝΑΤΟ αναφέρει,
κατά τους «Τάιμς της Νέας Υόρκης», ότι στον βοσνιακό στρατό μετέχουν (ως
τεχνικοί και θρησκευτικοί εγκέφαλοι) 200 πράκτορες σταλμένοι από τους
Αγιατολλάχ του Ιράν. Ό,τι πρέπει, δηλαδή, για να μην υποσταλούν ποτέ οι
σημαίες του εθνικισμού και του θρησκευτικού φανατισμού στη δύσμοιρη χώρα.