ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Διεθνισμός και διπλωματία

Με τις 615 λέξεις της «Τρίτης Άποψης» θα επιχειρήσω σύντομη
τοποθέτηση-απάντηση στην οξύτατη ολοσέλιδη κριτική (βλ. «ΤΑ ΝΕΑ», Πανόραμα,
κριτική βιβλίου, 4.11.1997) κατά των θέσεων που αναπτύσσω στο τελευταίο μου
βιβλίο με τίτλο «Η εξωελληνική νοοτροπία και τα αίτιά της. Το ζήτημα του
διεθνισμού, πατριωτισμού, εθνικισμού και η εθνική στρατηγική της Ελλάδας»
(Εκδόσεις Ποιότητα, Αθήνα, 1997).

ΣΥΝΟΛΙΚΑ, η «βιβλιοκριτική» ήταν άδικη και διαστρεβλωτική. Για του λόγου το
αληθές παραθέτω δύο περικοπές: α) Την «καταδικαστική ετυμηγορία», με την οποία
συνδέθηκε και η δική μου ανάλυση που έχει ως εξής: «το τρίπτυχο Πατρίς –
Θρησκεία – Οικογένεια αποτελεί το ιδεολογικό υπόβαθρο της προπαγανδιζόμενης
στρατηγικής, μαζί με την πίστη σε μεταφυσικές ιδιότητες που κάνουν τους
Έλληνες να υπερέχουν από άλλους λαούς». β) Την δική μου θεμελιακή τοποθέτηση
(βλ. σελ. 75 του βιβλίου μου): «Ο όρος εθνική – κρατική κοινωνία δεν
αναφέρεται σε ρατσιστικά κριτήρια αλλά στην ύπαρξη ατόμων ή ομάδων τα οποία ­
ανεξαρτήτως χρώματος ή άλλων χαρακτηριστικών ­ υιοθετούν, αποδέχονται ή
ανέχονται την κρατούσα νομική, οικονομική, πολιτισμική και πολιτική δομή όπως
αποτυπώνεται στις κανονιστικές δομές». Ο αναγνώστης μπορεί να βγάλει τα
συμπεράσματα. Πέραν αυτού, προς χάριν του αναγνώστη, θα τοποθετηθώ με μερικά
επιχειρήματα που αντλούνται, σχεδόν verbatim, από το εγκαλούμενο βιβλίο μου:

1 Μεταξύ άλλων, υποστηρίζω στο βιβλίο μου ότι, βάση ορθής και
ορθολογιστικής ανάπτυξης των διεθνών σχέσεων είναι το εθνικό συμφέρον ενός
εκάστου κράτους. Αυτό ισχύει επειδή το διεθνές σύστημα είναι κατακερματισμένο
σε ετερογενείς, ανομοιογενείς, ιδιαίτερες και ιδιόμορφες κοινωνίες, γεγονός
στο οποίο οφείλεται η ύπαρξη ξεχωριστών κρατών ένα έκαστο με το δικό του
κανονιστικό σύστημα. Στο πλαίσιο αυτό, το «κράτος έθνος» είναι η κυρίαρχη
πραγματικότητα του διεθνούς χώρου που επισκιάζει όλες τις άλλες πραγματικότητες.

2 Ο νεοφιλελεύθερος διεθνισμός, ο κομμουνιστικός διεθνισμός και το
μεικτής διεθνιστικής απόχρωσης νόθο τέκνο αμφοτέρων, δηλαδή το κεντροαριστερό
ιδεολόγημα, είναι είτε πολιτικοί μύθοι για τους αδαείς και ευκολόπιστους των
μικρών κρατών είτε μανδύες προώθησης ηγεμονικών συμφερόντων των κατά περίπτωση
ισχυρών δυνάμεων. Η «παγκοσμιοποίηση» προκαλεί εξαρτήσεις και ασύμμετρες
πολιτικές και οικονομικές σχέσεις και όχι παγκόσμια ή περιφερειακή πολιτική
ολοκλήρωση ή αρμονία συμφερόντων. Είναι ένα πράγμα η οικονομική αλληλεξάρτηση
και άλλο πράγμα η πολιτική ολοκλήρωση. Στο ορατό μέλλον, τα συμφέροντα και οι
νομιμοποιητικές αξίες των εξουσιαστικών δομών συγκροτούνται στο κρατικό εθνικό
επίπεδο. Ο πολιτικός και κοινωνικός έλεγχος, επίσης, μόνο σ’ αυτό το επίπεδο
μπορεί να είναι αποτελεσματικός. Στο διεθνές επίπεδο, η εξουσιαστική ρύθμιση,
η συνεργασία και η επίλυση των διαφορών γίνεται είτε στο πλαίσιο που προσφέρει
το ισχύον και ατελές διεθνές δίκαιο (διακρατική ισοτιμία, κρατική κυριαρχία,
μη παρέμβαση, που είναι και οι μόνες νοητές «διεθνιστικές αρχές») είτε
ηγεμονικά (ασυμμετρία, υποτέλεια, υπεροχή, κατωτερότητα και εκμετάλλευση).

3 Πατριωτισμός σημαίνει φιλοπατρία και αντίσταση κατ’ αυτών που
απειλούν την κρατική μας κυριαρχία και τα ζωτικά μας συμφέροντα (π.χ. το
συμφέρον επιβίωσης και εδαφικής ακεραιότητας). Σ’ όλα τα κράτη, ο πατριωτισμός
αυτής της μορφής αυτό είναι όχι μόνον αυτονόητη ηθική υποχρέωση αλλά και
νομική επιταγή.

4 Όπως υποστηρίζω, όσο και να παρασυρθεί από ψευτοδιλήμματα,
εθνικισμούς, διεθνιστικές δοξασίες και ιδεολογήματα, ο Έλληνας «κακιά σκουριά
δεν πιάνει». Εθνικισμοί δεν κολλάνε στην οικουμενικού χαρακτήρα ελληνική
πολιτιστική και πολιτική κληρονομιά. Ο «άφθαρτος απλός Έλληνας» είναι αενάως ο
καλύτερος «αναλυτής της στρατηγικής». Γιατί; Επειδή, τις κρίσιμες στιγμές
λειτουργεί με τα ορθά ένστικτα: διακρίνει τον εχθρό από τον φίλο, όλες οι
γωνιές της Ελλάδας γίνονται Θερμοπύλες, οι Αυξεντίου λένε «μολών λαβέ», οι
Μακρυγιάννηδες πληθαίνουν και παρά τους Μεταξάδες, τους Παττακούς, τους
Εφιάλτες, τους φασισμούς και τις εκάστοτε διεθνιστικές δοξασίες των ντόπιων
νεροκουβαλητών τους, αντιστέκεται με αυτοθυσία στο Πολυτεχνείο, στον Γράμμο
και στην Κερύνεια. Και όμως, γι’ αυτές τις θέσεις εγκαλούνται για «λαϊκισμό».
Απαντώ (κεφ. 12): Φασισμός είναι η περιφρόνηση της κοινωνίας, δικής μας και
των άλλων ­ ακόμη και αυτής των αντιπάλων μας ­ και η ισοπέδωσή τους με
διεθνιστικές ή άλλες δοξασίες και ιδεολογήματα.

Ο Παναγιώτης Ήφαιστος είναι αναπληρωτής καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και
Στρατηγικών Σπουδών στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.