Γυροφέρνουμε τον δορυφόρο…

Κάπου εκεί στο Διάστημα, «πέντε μοίρες ανατολικά», υπάρχει ένας χώρος που
περιμένει να φιλοξενήσει κάποτε έναν ελληνικό δορυφόρο…

ΤΗΝ ΚΡΑΤΑΜΕ τη θέση ήδη απο τα τέλη της δεκαετίας του ’70, παρά τις πιέσεις
Αμερικής και Γαλλίας, των υπερδυνάμεων που μπορούν και θέλουν να την
χρησιμοποιήσουν. Ο δορυφόρος μας όμως παραμένει… χάρτινος. Οι προτάσεις και
τα σχέδια είναι πολλά, οι ιδέες ακόμη περισσότερες ­ όλα όμως ακόμα στα
χαρτιά. Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Άκης Τσοχατζόπουλος συζήτησε προχθές με
τους Κινέζους την πιθανότητα μελλοντικής συνεργασίας στο Διάστημα. Ο υπουργός
Μεταφορών και Επικοινωνιών θέτει το ίδιο θέμα στους Βαλκάνιους ομολόγους του
στη συνάντηση της Κωνσταντινούπολης, ενώ η συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου
φαίνεται να είναι η μοναδική λύση που προχωρεί.

ΠΛΗΘΑΙΝΟΥΝ

Την ίδια ώρα όμως που οι συζητήσεις καλά κρατούν, η θέση μας στο Διάστημα
απειλείται συνεχώς, ενώ η απάντηση στο ερώτημα «αν παραμένει ακόμα κενή» δεν
φαίνεται να είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Επιπροσθέτως, 273 εμπορικοί
δορυφόροι αξίας 37,8 δισ. δολαρίων έχουν πάρει σειρά να σταλούν στο Διάστημα
μέχρι το 2006. Κι αυτοί θα προστεθούν στους 1.335 δορυφόρους που βρίσκονται
ήδη σε τροχιά, σύμφωνα με τα στοιχεία της Παγκόσμιας Ένωσης Τηλεπικοινωνιών.
Μάλιστα, αν συγκρίνει κανείς τις προβλέψεις για τους νέους δορυφόρους που
έγιναν το 1996 και το 1997, διαπιστώνει αύξηση της τάξης του 27%.

«Η αύξηση της ζήτησης για χρήση δορυφόρων είναι κατακόρυφη» επισημαίνει ο
γενικός γραμματέας του υπουργείου Ανάπτυξης, αρμόδιος για τις Τηλεπικοινωνίες
κ. Χρόνης Ιωαννίδης. Ο ίδιος αποδίδει την αύξηση στη ζήτηση προϊόντων στους
τομείς multimedia και κινητής επικοινωνίας και μάλιστα αποκαλύπτει ότι μελέτη
σκοπιμότητας που είχε ξεκινήσει το 1993-’94 δεν ολοκληρώθηκε ποτέ γιατί «τότε
απεδείχθη πως δεν υπήρχε ζήτηση».

ΨΑΧΝΟΥΜΕ

Κι ενώ οι πρωτοπόρες στη διαστημική έρευνα και τεχνολογία χώρες (όπως η
Αμερική και η Γαλλία) συζητούν και διαπραγματεύονται τις απίθανες δυνατότητες
των δορυφόρων στη μεταφορά τηλεοπτικών σημάτων, στην Ελλάδα δεν έχουμε
καταλήξει ακόμα αν συμφέρει να νοικιάσουμε ή να αγοράσουμε, να στείλουμε
δορυφόρο μόνοι μας ή σε συνεργασία ­ και αν ναι, με ποιους θα το κάνουμε αυτό.

Εν τω μεταξύ, ο ΟΤΕ, που είναι ο κύριος μισθωτής των δορυφορικών καναλιών,
πληρώνει αρκετά δισεκατομμύρια για το δικαίωμα χρήσης και με τη σειρά του
χρεώνει δισ. στους ιδιώτες πελάτες του που υπενοικιάζουν το σύστημα μετάδοσης.
Ένα δισ. για κάθε ξένη χρησιμοποιούμενη δορυφορική κεραία καταβάλλει το κράτος
μέσω του ΟΤΕ τη στιγμή που η γειτονική Τουρκία προετοιμάζει ­ εκτός από τους
δυο Turk-SAT που ήδη διαθέτει ­ να εκτοξεύσει και τρίτο δικό της, και μάλιστα
βαρέος τύπου, με 52 δορυφορικές κεραίες στην επιφάνειά του και κόστος 180 δισ.

Συντονισμένη πολιτική δεν φαίνεται να υπάρχει, η έρευνα σκοντάφτει σε πολλά
εμπόδια, γραφειοκρατικά, διαδικαστικά ή άλλα. Μελέτες και αναφορές κυκλοφορούν
απο το ΕΜΠ και το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης, στο Δημόκριτο και το
Ινστιτούτο Τεχνολογίας και Έρευνας. Συζητούνται ξανά και ξανά ή ξεκινούν
άλλες. Όπως η τελευταία που ανέλαβαν με απευθείας ανάθεση η Ιονική Finance και
η Τράπεζα Κύπρου προκειμένου να διερευνήσουν, κέρδη και ζημίες από την ύπαρξη
ελληνικού δορυφόρου.

Εδώ και χρόνια υπάρχει διάχυτη η ιδέα πως θέλουμε να κατασκευάσουμε έναν δικό
μας δορυφόρο και να τον εκτοξεύσουμε στο Διάστημα. Μπορεί να ονομαστεί
Hellas-Sat, μπορεί και κάπως αλλιώς. «Τα βήματά μας στον τομέα αυτό είναι
εντελώς αποσπασματικά», εξηγεί ο κ. Ντίνος Μακρόπουλος, μηχανικός,
οικονομολόγος, διευθυντής Τεχνολογικών Εφαρμογών στο ΚΕΦΕ «Δημόκριτος». «Όχι
μόνο δεν υπάρχει συντονισμένη πολιτική, αλλά κάνουμε πολιτική με βάση την
άποψη, τα όνειρα, τις ιδέες και την τάση του καθενός από εμάς. Δεν υπάρχει
πλάνο. Δεν ξέρουμε καν πού θα τον χρησιμοποιήσουμε αυτόν το δορυφόρο, τί τον
χρειαζόμαστε, πώς θα τον διαχειρισθούμε. Υποδομή δεν υπάρχει. Ούτε έχει γίνει
καταγραφή των αναγκών μας. Δεν γνωρίζουμε ούτε το κόστος ούτε την απόδοσή του».

Από την άλλη όμως, θα ήταν εξαιρετικό να είχαμε έναν δορυφόρο και γενικώς θα
μας ήταν χρήσιμος όχι μόνο στις τηλεπικοινωνίες αλλά και στην οργάνωση του
στρατού, στη σχέση με τα απομακρυσμένα νησιά μας, στη συμμετοχή μας σε διεθνή
προγράμματα, στην ανάπτυξη καλύτερων σχέσεων με την ομογένεια και τον απόδημο
Ελληνισμό. Αρκεί όμως αυτό για μια επένδυση που θα ξεπεράσει σε κόστος τα 300
εκατομμύρια δολάρια (περίπου 85 δισ. δραχμές δηλαδή);

ΜΙΑ ΛΥΣΗ

Η λύση που προτείνει ο κ. Μακρόπουλος είναι να ενοικιάσουμε έναν δορυφόρο κι
έναν αναμεταδότη. Το κόστος, σύμφωνα με τον ίδιο, ανέρχεται σε ένα
δισεκατομμύριο δραχμές το χρόνο. «Υπάρχουν όμως πάρα πολλοί στην παγκόσμια
αγορά, τόσο αμερικάνικοι όσο επίσης και ευρωπαϊκοί ή ασιατικοί. Την τιμή τους
την καθορίζει ο ανταγωνισμός και σίγουρα θα είναι πολύ πιο συμφέρουσα, με την
κατάλληλη διαπραγμάτευση απο μέρους μας.».

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΑ, στις πιο απλές όσο και στις πιο πολύπλοκες επικοινωνίες, ο ΟΤΕ
χρησιμοποιεί μισθωμένα κυκλώματα από δορυφόρους, είτε για το δικό του δίκτυο
είτε για λογαριασμό των πελατών του. Το 1995, ο εθνικός Οργανισμός
Τηλεπικοινωνιών ενοικίασε συνολικά 153 δορυφορικά κυκλώματα, ύστερα από
αιτήσεις πελατών του. Τα περισσότερα από αυτά (69) χρησίμευσαν στη μεταφορά
δεδομένων μέσω τηλεφώνου και 41 για διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις. Το κόστος
για τους πελάτες δεν είναι ευκαταφρόνητο. Η ενδεικτική τιμή για τη χρήση
δορυφόρων στις τηλεπικοινωνίες είναι, σύμφωνα με τον διεθνή οργανισμό
Inmarsat, 3-8 δολάρια (900 έως 2.250 δραχμές) το λεπτό για τηλεφώνημα ή
μεταφορά δεδομένων και 2-4 δολάρια (600-1.200 δραχμές) το λεπτό, αν θέλουν να
στείλουν fax.