Πολυκομματικό… κόμμα

Η Ελένη Ανουσάκη βρίσκεται σε μεγάλη κινητικότητα ­ θέλει η ερώτηση που θα
απευθύνει για την προστασία των περιστεριών να έχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη
διακομματική στήριξη. Με τα πολλά, καταφέρνει να αποσπάσει την υπογραφή του
Πάνου Καμμένου της Ν.Δ. Οπότε έρχεται η σειρά του Πέτρου Κουναλάκη του ΣΥΝ ο
οποίος ανθίσταται σθεναρώς στις πιέσεις της βουλευτού του ΠΑΣΟΚ. «Μα είναι
δυνατόν, Ελένη μου; Θα υπογράψω εγώ μαζί με τον Καμμένο; Τα αγαπάω τα
περιστεράκια, αλλά μη μου ζητάς κάτι τέτοιο…».

Στο καφενείο. Η εικόνα συνηθισμένη. Με τον Ευάγγελο Γιαννόπουλο κέντρο προσοχής για ομάδα βουλευτών της Ν.Δ. Τα εκτός αιθούσης όμως διακομματικά πηγαδάκια έχουν μεταφερθεί και εντός, παίρνοντας μια μορφή άτυπων αλλά δραστήριων και συστηματικών λόμπι όπου κοινοβουλευτικοί διαφορετικής κομματικής προέλευσης ενώνονται σε θέματα ή πράγματα που τους απασχολούν

ΤΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ να υπογράφουν μαζί ορισμένες ερωτήσεις βουλευτές διαφορετικών
κομμάτων είναι μάλλον σύνηθες στο ελληνικό κοινοβούλιο ­ όπως σύνηθες είναι να
πίνουν μαζί καφέ ή ουίσκι στο καφενείο της Βουλής. Υπάρχουν όμως κι ορισμένοι
βουλευτές ­ των δύο μεγάλων κομμάτων κυρίως ­ που έχουν συνενωθεί σε άτυπα,
πλην όμως δραστήρια και συστηματικά λόμπι. Υπογράφουν μαζί κείμενα –
μανιφέστα, προωθούν προτάσεις ή αντιστέκονται σε κυβερνητικές πολιτικές,
κάνουν μαζί ταξίδια.

ΓΙΑ ΤΟ ΝΑΤΟ

Το τελευταίο μόνο διάστημα, τα λόμπι αυτά «χτύπησαν» δύο φορές: εξήντα ένας
βουλευτές (έξι του ΠΑΣΟΚ και 55 της Ν.Δ.) ζήτησαν την ποινή του θανάτου για
τους εμπόρους ναρκωτικών, ενώ 80 βουλευτές όλων των κομμάτων υπέγραψαν κείμενο
με το οποίο αντιτίθεται στη νέα δομή του ΝΑΤΟ και καλούν την κυβέρνηση να μην
την επικυρώσει. Η τελευταία περίπτωση αποτελεί ακόμη μια εκδήλωση του πλέον
ισχυρού λόμπι της Βουλής ­ αυτού των «υπερπατριωτών», κατά τους αντιπάλους
τους ­ πιο χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι του οποίου έχουν αναδειχθεί εκ των
πραγμάτων οι Στέλιος Παπαθεμελής του ΠΑΣΟΚ και Πάνος Καμμένος της Ν.Δ.

Η λειτουργία βέβαια της ομάδας δεν είναι… θεσμοθετημένη κι ο αριθμός των
μελών της, κατά περίπτωση, διαστέλλεται και συστέλλεται. Το κείμενο για τη νέα
δομή του ΝΑΤΟ λόγου χάρη έδειξε διεύρυνση της επιρροής τους και στα κόμματα
της Αριστεράς, καθώς έφερε την υπογραφή βουλευτών του ΚΚΕ αλλά και του
ευρωβουλευτή του ΣΥΝ Αλέκου Αλαβάνου. (Ο τελευταίος, στη συνέχεια, διευκρίνισε
ότι συμμερίζεται μεν την ανησυχία για το συγκεκριμένο θέμα αλλά δεν επιθυμεί
ταυτίσεις με «εθνικιστικά στοιχεία»).

Το λόμπι αυτό έχει ως θέματα αιχμής τα λεγόμενα εθνικά, και στόχος του είναι η
καταδίκη και η παρεμπόδιση κάθε προσπάθειας συμβιβασμού (ή… προδοσίας, όπως
λένε στις ανεπίσημες συζητήσεις τα μέλη του). Σκοπιανό, Κυπριακό, Αιγαίο
απασχολούν τους «διακομματικούς σκληρούς», η δράση των οποίων ξεκίνησε από
κάτι που τότε πέρασε μάλλον απαρατήρητο: τα κοινά ταξίδια που πραγματοποίησε
στην Ίμβρο, την Τένεδο, τη Νοτιοανατολική Τουρκία, την Κύπρο και τη Σερβία ο
Πάνος Καμμένος μαζί με τον τότε βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Δημήτρη Βουνάτσο. Η φιλία
των δύο αντρών εξελίχθηκε, βοηθουσών των συνθηκών σε μια υπερδραστηριοποίηση
δέκα και πλέον βουλευτών.

«ΥΠΕΡΠΑΤΡΙΩΤΕΣ»

Καθοριστική για τη δράση του λόμπι υπήρξε η εκλογή του Κώστα Σημίτη στην
πρωθυπουργία, αρχικά, και στην προεδρία του ΠΑΣΟΚ, στη συνέχεια. Οι
περισσότεροι βουλευτές της εσωκομματικής αντιπολίτευσης εντάχθηκαν στο λόμπι ­
κι ως εκ τούτου, εκτός από τον «αρχηγό» Στέλιο Παπαθεμελή, υπάρχουν κι οι
ομόβαθμοί του Λευτέρης Βερυβάκης, Αναστάσης Πεπονής, Χρήστος Κηπουρός.

Ενίοτε ο κύκλος διευρύνεται και περιλαμβάνει και τον Γιάννη Χαραλαμπόπουλο,
τον Κίμωνα Κουλούρη, τον Γρηγόρη Νιώτη, τον Νίκο Σηφουνάκη και ­ σπανίως ­ τον
Γιάννη Καψή, που κρατά αποστάσεις «από τους εξτρεμιστές» κι αποφεύγει την
ταύτιση μαζί τους.

Βέβαια, με τις απόψεις αυτών των βουλευτών μερικές φορές συμπλέουν και
κορυφαία στελέχη του ΠΑΣΟΚ, όπως ο Γεράσιμος Αρσένης κι ο Παντελής Οικονόμου ­
αυτά όμως αποφεύγουν να μετάσχουν στις δραστηριότητες του λόμπι.

Στη Ν.Δ. το λόμπι ενισχύθηκε πρόσφατα από την παρουσία του πρώην προέδρου του
κόμματος Μιλτιάδη Έβερτ, ο οποίος εμφανίζεται συνοδοιπόρος του Πάνου Καμμένου,
του Απόστολου Ανδρεουλάκου, του Γεράσιμου Γιακουμάτου, του Βύρωνα Πολύδωρα,
του Σπήλιου Σπηλιωτόπουλου, του Αλέξανδρου Παπαδόγγονα.

Από τα μικρά κόμματα, σε ανοικτή επικοινωνία με τους βουλευτές αυτούς είναι ο
Δημήτρης Τσοβόλας κι οι βουλευτές του ΔΗΚΚΙ, ενώ κατά περίπτωση ­ αλλά με
εντελώς διαφορετική οπτική ­ συνεργάζονται και οι βουλευτές του ΚΚΕ.

«ΔΙΑΛΛΑΚΤΙΚΟΙ»

Η υπερδραστηριοποίηση αυτού του λόμπι δημιούργησε και την… αντίρροπη τάση,
ακριβώς όπως στη φυσική λειτουργεί ο κανόνας της δράσης και αντίδρασης.
Δημιουργήθηκε έτσι ένα πολύ περιορισμένο σε αριθμό, αλλά με μεγαλύτερη απήχηση
στον πνευματικό κόσμο (αλλά και στο περιβάλλον του Πρωθυπουργού) λόμπι των
«διαλλακτικών». Είναι οι πολιτικοί που υποστηρίζουν λόγου χάρη τον συμβιβασμό
για το όνομα των Σκοπίων και τον διάλογο με την Τουρκία, χαρακτηρίζοντας συχνά
τους εαυτούς τους «ευρωπαϊστές». Σε αντίθεση όμως με τους «υπερπατριώτες»
σπανίως συντονίζονται σε υπερκομματική βάση. Πρωταγωνιστής του λόμπι, εκών
άκων, είναι αναμφιβόλως ο πρώην Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ενώ τις
απόψεις τους δεν κρύβουν επίσης η Ντόρα Μπακογιάννη, ο βουλευτής Επικρατείας
του ΠΑΣΟΚ Παρασκευάς Παρασκευόπουλος, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών, Μιχάλης
Παπακωνσταντίνου, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Παπανδρέου, η
βουλευτής του ΣΥΝ Μαρία Δαμανάκη, ο ευρωβουλευτής του ίδιου κόμματος Μιχάλης
Παπαγιαννάκης κ.ά. «Υπογείως» τις απόψεις αυτές συμμερίζεται και μια σειρά
βουλευτών του «εκσυγχρονιστικού» μπλοκ του ΠΑΣΟΚ ­ οι οποίοι όμως σπάνια
εκδηλώνονται δημοσίως. Η μόνη συγκροτημένη κίνηση στον χώρο των «διαλλακτικών»
είναι το «Μέτωπο Λογικής κατά του Εθνικισμού», στο οποίο μετέχουν οι κ.κ.
Κύρκος, Μπίστης και Τσίκας από τον ΣΥΝ, ο κ. Παπακωνσταντίνου, η ευρωβουλευτής
του ΠΑΣΟΚ Άννα Καραμάνου, δημοσιογράφοι κ.ά.

Κοινό γνώρισμα τόσο των «υπερπατριωτών» όσο και των «διαλλακτικών» είναι η
στενή τους διαπλοκή με παράγοντες της πανεπιστημιακής κοινότητας, κυρίως, από
την ειδίκευση των διεθνών σχέσεων και του Διεθνούς Δικαίου. Άλλωστε, ο
καθηγητής Χρήστος Ροζάκης ­ προεξάρχον… στέλεχος των «διαλλακτικών» ­
διετέλεσε και υφυπουργός Εξωτερικών, ενώ γνωστοί καθηγητές λειτουργούν και ως
σύμβουλοι στα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών. Πρόσφατα πανεπιστημιακοί που
χαρακτηρίζονται από «υπερπατριωτικές» απόψεις συγκρότησαν το «Δίκτυο 21»,
συντονίζοντας τη δράση τους.

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΕΣ

Τα εθνικά όμως δεν είναι τα μόνα θέματα που καταφέρνουν να συσπειρώσουν
βουλευτές και στελέχη διαφορετικών κομμάτων και ρευμάτων. Θέση… υποσυνόλου
των «υπερπατριωτών» κατέχει το λόμπι των Ορθοδόξων, με επικεφαλής (πάλι) τον
Στέλιο Παπαθεμελή και τον Γεράσιμο Γιακουμάτο. Συνοδοιπόροι τους είναι οι
Πάνος Καμμένος, Γιώργος Τζιτζικώστας, Παναγιώτης Ψωμιάδης, Νίκος Νικολόπουλος.
Αφορμή για τη συνεργασία τους αποτελεί η κοινοβουλευτική Επιτροπή για την
Ορθοδοξία ­ και η δράση τους φαίνεται ιδιαίτερα σε εποχές… κρίσης, όπως η
Συνθήκη Σένγκεν ή η πρόταση να αφαιρεθεί η αναγραφή του θρησκεύματος από τις
ταυτότητες. Στα νέα λόμπι ανήκει ασφαλώς και αυτό για την αποποινικοποίηση της
χρήσης τού χασίς και τον διαχωρισμό μαλακών – σκληρών ναρκωτικών, με «αρχηγό»
τον Γιώργο Παπανδρέου και συνεργάτες τον Πέτρο Τατούλη της Ν.Δ., τον Θόδωρο
Κατσανέβα του ΠΑΣΟΚ και τον Φώτη Κουβέλη του ΣΥΝ. Η εμφάνιση αυτής της ομάδας
­ που όπως και τα άλλα λόμπι λειτουργεί ad hoc ­ ενισχύθηκε κι από δημοσκόπηση
που έγινε μεταξύ των βουλευτών που έδειξε ότι τις απόψεις της τις συμμερίζεται
σημαντικό τμήμα τους, μολονότι αποφεύγει τη δημόσια έκφραση. Παράλληλα όμως
πυροδότησε και μια πρωτοβουλία – απάντηση: την επιστολή 61 βουλευτών που
ζητούν την ποινή του θανάτου για τους εμπόρους ναρκωτικών. Βέβαια δεν έχει
διευκρινισθεί ακόμη εάν αυτή η πρωτοβουλία θα έχει συνέχεια.