Το δίλημμα της αυτοάμυνας

Στους Θρακομακεδόνες. Στο σπίτι του κ. Καραμπινέρη (αριστερά) η συζήτηση περιστρέφεται γύρω από το ίδιο θέμα: τον φόβο των ληστών

Η αστυνομία διαφωνεί. Οι νομικοί επίσης. Το δίλημμα είναι μεγάλο για τους
ολοένα και περισσότερους Έλληνες ­ κυρίως στις απομακρυσμένες περιοχές, αλλά
και στην Αθήνα ­ που ζητούν άδεια οπλοφορίας.

Η ΛΟΓΙΚΗ τους συνοψίζεται στα λόγια ενός κατοίκου των Θρακομακεδόνων: «Δεν
προστατεύουμε τα σπίτια και τις περιουσίες μας. Τις ζωές μας προστατεύουμε».
Απο το 1966 ζει στους Θρακομακεδόνες ο κ. Στάθης Ανδριτσογιάννης. Τον φόβο τον
έκανε γείτονα τα τελευταία χρόνια. Τότε φίλιωσε με την καραμπίνα και τα όπλα
του πατέρα του. Βρέθηκε κι αυτός αντιμέτωπος με το δίλημμα, όπως πολλοί
συντοπίτες του. «Τι άλλο να ‘κανα… Χρειάστηκε να κρεμάσω τα όπλα πάνω απ’ το
κρεβάτι μου για να νιώσω ασφαλής μέσα στο ίδιο μου το σπίτι».

Κάπως έτσι ξόρκισε τον φόβο του ο κυρ-Στάθης. «Καλύτερα να με πάνε χωροφύλακες
παρά παπάδες». Τρεις φορές έχουν μπει στο σπίτι του να τον ληστέψουν. «Τρεις
καραμπίνες πήρα κι εγώ» παραδέχεται, χωρίς να δειλιάζει, σε αντίθεση με τους
περισσότερους κατοίκους των Θρακομακεδόνων. «Ευτυχώς δεν χρειάστηκε να τις
χρησιμοποιήσω ακόμη. Μόνο πού και πού ορισμένοι από εμάς ­ γιατί όλοι μας
έχουμε πάρει καραμπίνες ­ βγαίνουμε τα βράδια στις ταράτσες και ρίχνουμε
δυο-τρεις τουφεκιές στον αέρα. Ίσα για να μας ακούσουν οι Αλβανοί που
κρύβονται στα ρέματα και τα χωράφια κοντά στο Μενίδι, να βεβαιωθούν πως
είμαστε εδώ, πως είμαστε έτοιμοι για όλα».

ΚΛΕΙΝΟΝΤΑΙ ΣΤΑ ΣΠΙΤΙΑ

Μπόλιασε την ανησυχία του ο κυρ-Στάθης κι έτσι κατάφερε να ησυχάσει. Μετά το
μεσημέρι, όταν όλοι οι γείτονες και φίλοι κλείνονται στα σπίτια τους, με τον
συναγερμό σε λειτουργία, ο κυρ-Στάθης βγαίνει να πει δύο κουβέντες στην
ταβέρνα της περιοχής. Μόνος τους είναι, αυτός κι ο ταβερνιάρης. «Δεν βγαίνει
κανείς έξω. Μόνο νωρίς το πρωί και για λίγο. Γυρνούν σπίτι και φοβούνται να
βάλουν το κλειδί στην πόρτα μην τυχόν και βρουν τους ληστές μέσα».

Ξυπνούν και κοιμούνται με τον φόβο. Τα βράδια περνούν πάντα πιο δύσκολα.
«Κοιμάμαι με τις καραμπίνες πάνω από το κεφάλι μου. Τι κοιμάμαι λέω,
λαγοκοιμάμαι, έτοιμος κάθε στιγμή να προστατεύσω τα παιδιά και τα εγγόνια
μου». Ούτε και τα πρωινά όμως νιώθει κανείς ασφαλής. Οι πιο πολλοί τρέμουν
στην ιδέα ν’ αφήσουν τα σπίτια τους έρημα, κι ας πήραν α όπλα κι ας κρατούν
τις καραμπίνες στο κομοδίνο. Δεν μπορούν και να τις κουβαλούν μαζί τους. Κάθε
στιγμή, όμως, στο μυαλό τους γυρνούν ιστορίες από ληστείες σε σπίτια φίλων,
γειτόνων, γνωστών, στα σπίτια τα δικά τους.

«Είχαμε βγει για λίγο να πάμε στο σούπερ μάρκετ», λέει ο κ. Γιώργος
Καραμπινέρης που μένει στην ίδια περιοχή. «Βρήκαμε τους κλέφτες μέσα ­ είχαν
μπει από το παράθυρο της τουαλέτας, το μόνο που δεν είχε σιδεριές. Τι να σου
κάνουν κι οι συναγερμοί και οι εταιρείες σεκιούριτι, τα σίδερα. Είναι να μη
σου τύχει. Αν σε βρει μπροστά του ο ληστής μπορεί και να σε σκοτώσει. Τι να
κάνεις; Είναι να μην πάρεις το δίκαννο για προστασία».

Λίγο πιο μακριά, στο Χιλιομόδι, η κ. Ελένη Χρόνη δεν έχει ηρεμήσει ακόμη. Δεν
έχουν περάσει πολλές μέρες από τότε που μπήκαν κλέφτες στο σπίτι της και
ρήμαξαν ό,τι βρήκαν μπροστά τους. «Πήραν ρούχα, έπιπλα, ηλεκτρικές συσκευές,
τα πάντα. Ευτυχώς δεν ήμουν μέσα. Και το κράτος ανύπαρκτο. Πρέπει να γίνουμε
εμείς δολοφόνοι. Ή μήπως πρέπει να κοιμόμαστε με το τσεκούρι στο μαξιλάρι; Δεν
υπάρχει άλλη λύση, δυστυχώς. Έκανα το σπίτι μου φυλακή. Βλέπω μέσα από σίδερα
και πάλι δεν νιώθω ασφάλεια. Εκατοντάδες είναι οι Αλβανοί στη γύρω περιοχή.
Και δεν υπάρχει ούτε ένα περιπολικό να οργώνει τα γύρω χωριά κάθε μέρα, έτσι
για να δείχνει πως υπάρχει αστυνόμευση, για τον φόβο των Ιουδαίων. Τίποτα.
Πλήρης ανυπαρξία αστυνόμευσης. Δεν σου μένουν και πολλές επιλογές. Πόσο μάλλον
τη στιγμή που οι κάθε λογής σπείρες “νομιμοποιούνται” να κρατούν όπλα και να
τα χρησιμοποιούν…».

ΘΡΑΚΟΜΑΚΕΔΟΝΕΣ

ΣΤΟ ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ Τμήμα των Θρακομακεδόνων, τα τηλέφωνα χτυπούν συνεχώς. Αρκεί
ένας συναγερμός να χτυπήσει κατά λάθος και οι κάτοικοι πανικοβάλλονται. Οι
αστυνομικοί κάνουν ό,τι μπορούν. «Μετά τα απανωτά κρούσματα, ενισχύσαμε τις
δυνάμεις μας, πήραμε ένα αυτοκίνητο επιπλέον και έχουμε καθημερινές περιπολίες
και μπλόκα», λέει ο αρχιφύλακας του Αστυνομικού Τμήματος Θρακομακεδόνων.

Ο φόβος των ανθρώπων που ζουν στην περιοχή, όμως, δεν καταλαγιάζει εύκολα. Και
ας μην έχει καταγραφεί ούτε μία διάρρηξη ή κλοπή από τις αρχές του χρόνου. Δεν
τους ηρεμεί η ησυχία. Αντίθετα, τους αναστατώνει περισσότερο. Σαν να
διαισθάνονται πως «οι Αλβανοί ή οι Ρουμάνοι όπου να ‘ναι θα ξανακτυπήσουν». Η
Ασφάλεια Μενιδίου εξακολουθεί να δέχεται, καθημερινά σχεδόν, τις αιτήσεις των
κατοίκων για νόμιμη κατοχή όπλου. Ήταν φυσικά πολλές περισσότερες όταν τα
κρούσματα ήταν πιο συχνά, δεν έχουν σταματήσει όμως.

Ό, τι και να λένε οι αστυνομικοί, δεν μπορούν να καθησυχάσουν τους ανθρώπους
οι οποίοι καθημερινά συζητούν για «τότε που έκλεψαν το σπίτι του τάδε ή του
δείνα». Ούτε τους κάνει να νιώθουν ασφαλέστεροι το γεγονός ότι το Αστυνομικό
Τμήμα Θρακομακεδόνων διπλασίασε τη δύναμή του. Τις βλέπουν τις σπείρες
καθημερινά, ξέρουν πως καραδοκούν.

«Οι χαράδρες και τα ακατοίκητα σπίτια εκεί προς το Μενίδι είναι γεμάτα από
ομάδες Αλβανών που κρύβονται», λέει ο κ. Γιώργος Καραμπινέρης, κάτοικος της
περιοχής. «Λίγο πιο πέρα, κατά μήκος της οδού Πάρνηθος ζουν περίπου 70
Ρουμάνοι ­ και αυτοί είναι η πιο αδίστακτη σπείρα».

Πάρα πολλοί είναι αυτοί, σύμφωνα με αξιωματικό του υπουργείου Δημόσιας Τάξης,
οι οποίοι έπειτα από κάθε επεισόδιο σπεύδουν να ζητήσουν άδεια οπλοφορίας. «Τα
τελευταία χρόνια οι αιτήσεις έχουν πολλαπλασιαστεί. Όμως αυτό δεν σημαίνει ότι
εγκρίνονται και οι άδειες. Η οπλοφορία είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα. Δεν είναι
δυνατόν να μοιράσουμε όπλα στους πολίτες, έστω και για αυτοάμυνα. Αν συμβεί
αυτό, οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι όχι μόνο γιατί μπορεί και μια απλή υποψία
να τους οδηγήσει σε έγκλημα, αλλά και για τη δική τους προστασία. Οι
ανταλλαγές πυρών δεν εξυπηρετούν τίποτε. Οι συνέπειες είναι σοβαρές για όποιον
πυροβολήσει, αν δεν είναι σε θέση να αποδείξει ότι ήταν σε άμυνα», υποστηρίζει
ανώτατος αξιωματικός.

«Όλο και περισσότεροι Έλληνες κάθε τόσο αισθάνονται την ανάγκη να φέρουν
κάποιο όπλο για την άμυνά τους» λέει ο Βασίλης Καρύδης, επίκουρος καθηγητής
Εγκληματολογίας στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης. «Το φαινόμενο δεν
σχετίζεται αναγκαία με μία πραγματική έξαρση της σοβαρής εγκληματικότητας,
αλλά κυρίως με την αόριστη αίσθηση της απειλής που έχει ονομασθεί “φόβος του
εγκλήματος”». Κατά καιρούς διατυπώνονται ­ άμεσα ή έμμεσα ­ απόψεις περί
δικαιολογημένης αυτοάμυνας έναντι της εγκληματικής απειλής. Είναι σαφές ότι
αυτή η θέση δεν διαθέτει οποιοδήποτε νομικό έρεισμα. Η νόμιμη άμυνα, κατά την
κείμενη νομοθεσία προϋποθέτει: α) άδικη και παρούσα επίθεση τρίτου, β)
αναγκαία προσβολή του επιτιθεμένου. Δεν νοείται προληπτική και αδιάκριτη
προσβολή οποιουδήποτε θεωρείται «επικίνδυνος». Ο φόβος του εγκλήματος
δηλητηριάζει τον κοινωνικό ιστό, επισημαίνει ο κ. Καρύδης. «Παρατηρείται
ευρύτερη αποδοχή και, κατά συνέπεια, ηθική ουδετερότητα, ακόμη και σε
περιπτώσεις ακρότατης βίας, εν ονόματι αυτού του φόβου. Λαθρομετανάστες έχουν
σκοτωθεί επειδή επιχείρησαν να κλέψουν ένα ποδήλατο ή ακόμη και καρπούζια!
Αύριο, κάποιος τρομοκρατημένος γονιός μπορεί να επιτεθεί ή και να σκοτώσει
έναν περιθωριακό τύπο που θα εκλάβει ως έμπορο του θανάτου, έξω από το σχολείο
του παιδιού του εν όψει της τελευταίας γιγαντιαίας αστυνομικής “επιχείρησης αρετής”».