ΑΥΤΟΙ

… και η υποτιθέμενη ξενοιασιά των Ευρωπαίων ηγετών στο Συνέδριο της Βιέννης,
το 1815, είχε γεννήσει την παροιμιώδη φράση «Το συνέδριο χορεύει». (Οι
σύνεδροι, πράγματι, είχαν περάσει κάμποσες βραδυές με χορούς και δεξιώσεις).
Μια αυταρέσκεια σκίασε και τη σύνοδο των 15 την περασμένη βδομάδα στο
Λουξεμβούργο ­ και ας είχαν πίσω τους και αυτοί Βατερλώ, την ανεργία. Όλοι
σχεδόν χαιρέτησαν την τελική συμφωνία ως ορόσημο στη μάχη για την απασχόληση.
Πολλοί μίλησαν για επιβεβαίωση της εθνικής τους πολιτικής, ιδίως η Αγγλία και
η Γαλλία ­ και ας εισηγούνταν τελείως αντίθετες συνταγές. Η έλλειψη πρακτικού
αποτελέσματος δεν απέλπισε τους 15. «Και μόνο που έγινε αυτή η διάσκεψη ­ είπε
ο Ζοσπέν στην τηλεόραση ­ επιτυχία ήταν».

… σχόλια υπερτερούν κατά πολύ των θετικών αλλά, όπως οι πολιτικοί, έτσι και
ο Τύπος, ακόμη και τα συνδικάτα, έχουν θαρρείς μουδιάσει απέναντι στο μέγεθος
του προβλήματος. «Μια καινοτομία ­ γράφουν οι “Τάιμς” ­ ήταν η δέσμευση όλων
των κυβερνήσεων να ανακοινώσουν λεπτομερή εθνικά προγράμματα κατά της ανεργίας
ως τον Ιούνιο του 1998. Αλλά δεν προβλέφθηκαν κυρώσεις για όσες τυχόν
αδιαφορήσουν. Οι 15, επίσης, συμφώνησαν σε προθεσμίες για επιμόρφωση των νέων
ανέργων. Αλλά τη χώρα με το ρεκόρ ανεργίας, την Ισπανία, την εξαίρεσαν».
Σκληρότερη η «Λιμπερασιόν», έγραψε: «Ούτε μία θέση εργασίας δεν πρόκειται να
γεννήσει το Λουξεμβούργο. Αναρωτιέται κανείς αν τους 15 τους απασχόλησε στα
σοβαρά οτιδήποτε».

… αυτά σχόλια παραγνωρίζεται ωστόσο η προσπάθεια των 15 να δείξουν, μέσα στη
θύελλα, αυτοκυριαρχία. Να μη μεταφέρουν στις πρωτεύουσές τους αισθήματα ήττας.
Αν ο Ασνάρ δεν υποβαθμίσει λιγάκι την καταστροφή, πώς να αναγγείλει στα
ισπανικά συνδικάτα την «επιτυχία» του να τα εξαιρέσει και από τα ελάχιστα
οφέλη που θα τους εγγυόταν το Λουξεμβούργο; Και ο Πρόντι, πώς να εξηγήσει
στους Ιταλούς το γεγονός ότι το 35ωρο ­ το οποίο, ως υπόσχεση και μόνο, έσωσε
πρόσφατα την κυβέρνησή του ­ δεν συμπεριλήφθηκε ούτε καν ως ευχή στο τελικό
κείμενο; Αλλ’ ακόμη και το δικαίωμα μαθητείας ή μετεκπαίδευσης δεν συζητήθηκε
παρά μόνο για το 20% των ανέργων. Και το υπόλοιπο 80%; Όσο για την περίφημη
δέσμευση των 15 να προσφέρουν σε κάθε άνεργο μια «νέα ευκαιρία» ­ επιμόρφωση,
επιδότηση, απασχόληση (έστω μερική) ­ ορίστηκε εκπληρώσιμη ως το…. 2003. Θα
ζει ως τότε ο άνεργος;

… λοιπόν του Λουξεμβούργου είναι πολύ χαλαρότερα από εκείνα του Μάαστριχτ. Η
έλλειψη οποιασδήποτε απόφασης είναι ιδιαίτερα αισθητή σε ό,τι αφορά τις
δομικές μεταρρυθμίσεις: Έγινε λόγος για «απασχολησιμότητα» και για
«ελαστικότητα» της απασχόλησης χωρίς να διευκρινισθεί ποιος θα κάνει τον
άνεργο πιο λαστιχένιο ή απασχολήσιμο, και πώς. Διατυπώθηκε επίσης η ανάγκη
μείωσης του κόστους εργασίας, αλλά ούτε δεσμεύσεις για επιδότηση των
προσλήψεων υπήρξαν ούτε ελάττωση του επιχειρηματικού κέρδους συζητήθηκε. Δεν
μένει δηλαδή, μέχρι νεωτέρας, παρά να φροντίσει ο ίδιος ο εργαζόμενος να είναι
«φτηνός». Και ακόμη, διαρκώς διαθέσιμος, ανανεούμενος και «πολυτεχνίτης». Το
μοντέλο «μια ζωή μια δουλειά» παίρνει τέλος. Ο γενναίος καινούργιος κόσμος θ’
απαιτήσει από τους εργαζομένους μεγαλύτερη προσαρμοστικότητα. Και από τους
Ευρωπαίους ηγέτες ­ το παραδέχτηκαν και οι ίδιοι ­ πολλές ακόμη, και
ουσιαστικότερες, διασκέψεις για να εκπληρωθούν στοιχειωδώς έστω οι προσδοκίες
των λαών τους.