Στο εξωτερικό για καύση

Λουκάς Ζαμάνος (δεξιά): «Έδωσα 1.400.000 δραχμές για να αποτεφρωθεί ο πατέρας μου στη Βαρσοβία»· (αριστερά) Χαρά Χαλικιά, πρόεδρος του Συνδέσμου Φίλων Αποτέφρωσης: «Δυστυχώς, το δικαίωμα της επιλογής δεν υπάρχει στη χώρα μας»

Ο κ. Λουκάς Ζαμάνος δεν είναι ο μοναδικός Έλληνας που αναγκάστηκε να
ταξιδέψει με τον νεκρό πατέρα του μέχρι τη Βαρσοβία, για να μπορέσει να
εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του που ήταν να καεί αντί να ταφεί.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΟΙ από 50 Έλληνες έχουν αναγκαστεί τα τελευταία χρόνια να ταξιδέψουν
στο εξωτερικό για παρόμοιες περιπτώσεις, ενώ τις 10.000 φτάνουν τα
εγγεγραμμένα μέλη των Συλλόγων Φίλων Αποτέφρωσης που υπάρχουν στην Αττική και
ξεπερνούν τις 100.000 οι άνθρωποι που έχουν δηλώσει φίλοι της καύσης, σύμφωνα
με τα μέλη του Συνδέσμου. Τη στιγμή που οι περισσότεροι δήμοι αντιμετωπίζουν
σημαντικά προβλήματα χώρου στα νεκροταφεία τους, ο κλοιός στενεύει και
επανέρχεται στο προσκήνιο για μια ακόμη φορά το θέμα της καύσης των νεκρών.

ΝΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

«Ήταν μακάβριο το θέαμα που αντίκρυσα, όταν πριν από ένδεκα χρόνια αναγκάστηκα
για λογαριασμό της οικογένειάς μου να παρευρεθώ στην εκταφή ενός αγαπημένου
μου προσώπου», λέει ο κ. Λουκάς Ζαμάνος, συνταξιούχος τραπεζικός υπάλληλος και
συνεχίζει. «Μέχρι τότε δεν με είχε απασχολήσει ποτέ τι θα γίνει το σώμα μου
μετά το θάνατο μου. Όμως η εμπειρία αυτή, που ήταν καθ’ όλα δυσάρεστη, αφού το
σώμα του νεκρού δεν είχε αποσυντεθεί, στάθηκε αφορμή να σκεφτώ ότι δεν θέλω να
υποστώ αυτό τον εξευτελισμό ούτε και να αναγκάσω τους δικούς μου ανθρώπους να
υποστούν μια ανάλογη εμπειρία». Μετά από αρκετές συζητήσεις η οικογένεια του
κ. Ζαμάνου επέλεξε την καύση αντί της ταφής.

Πριν από τρία χρόνια, όταν πέθανε ο πατέρας του, ήταν αναγκασμένος να
εκπληρώσει την τελευταία επιθυμία του που ήταν η καύση του σώματός του. Στην
Ελλάδα όμως κάτι τέτοιο δεν είναι επιτρεπτό και έτσι η οικογένεια αναγκάστηκε
να ταξιδέψει μαζί με το νεκρό μέχρι την Πολωνία όπου και εκπληρώθηκε η
τελευταία του επιθυμία. «Δυστυχώς, το δικαίωμα της επιλογής στην χώρα μας δεν
υπάρχει. Έτσι απευθυνθήκαμε σε κάποια γραφεία τελετών. Οι επιλογές που είχαμε
ήταν τέσσερις. Στο Βέλγιο, στην Ιταλία, την Πολωνία και τη Βουλγαρία. Τελικά
επιλέξαμε την Πολωνία διότι ήταν πιο οργανωμένο το γραφείο και η καύση θα
γινόταν κατόπιν συγκεκριμένου ραντεβού. Συνολικά μάς στοίχισε 1.400.000
δραχμές χωρίς τα έξοδα της κηδείας που κάναμε στην Ελλάδα. Και φυσικά το
ερώτημά μου είναι εάν κάποιος δεν είχε την οικονομική δυνατότητα να πάει στο
εξωτερικό για να πραγματοποιήσει την καύση, ποιος είναι αυτός που έχει το
δικαίωμα να του απαγορεύσει να επιλέξει ο ίδιος τι θα γίνει μετά το θάνατό του».

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΘΕΜΑ

Το θέμα της καύσης έχει άμεση σχέση με την προσωπική ελευθερία του ατόμου,
υποστηρίζει η κ. Χαρά Χαλικιά, πρόεδρος του Συνδέσμου Φίλων Αποτέφρωσης.

Η αποτέφρωση ­ όπως λένε μέλη του Συλλόγου ­ αναγνωρίζεται από τους αρμόδιους
της Δημόσιας Υγείας τόσο στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης όσο και σ’ όλο
τον κόσμο. Υπολογίζεται μάλιστα με κάθε 1.000 εξοικονομάτε ένα στρέμμα γης. Σε
χώρες όπως η Αγγλία αρκετά νεκροταφεία δεν δέχονται παρά μόνο αποτεφρωμένους
και το ποσοστό αυτών που επιλέγουν και αποτεφρώνονται μετά τον θάνατό τους
είναι 80%. Στη Δανία το ποσοστό φτάνει το 72%, στην Ελβετία το 61%, στην
Αυστραλία και την Ν. Ζηλανδία το 52%, στον Καναδά το 35%. Σε αρκετές χώρες
μάλιστα η καύση γίνεται και δωρεάν.

ΟΙ ΔΗΜΟΙ

Θετικά βλέπουν το θέμα της εγκατάστασης και λειτουργίας αποτεφρωτήρων και
αρκετοί δήμοι όπως Καλλιθέας, Περιστερίου, Αγ. Δημητρίου, Ζωγράφου, που με
παλαιοτέρα ψηφίσματα είχαν αποφασίσει να καταθέσουν προτάσεις στην πολιτεία
για να αντιμετωπίσει με νομοθετικές ρυθμίσεις την προαιρετική αποτέφρωση των
νεκρών. Από το 1985 ο δήμος Ζωγράφου είχε ανακινήσει το θέμα και είχε
αποφασίσει την εισήγηση στην τότε κυβέρνηση της τροποποίησης της νομοθεσίας.
«Από τότε δεν έγιναν και πολλά πράγματα» τονίζει η δήμαρχος Ζωγράφου Φωτεινή
Σακελλαρίδου. «Σίγουρα η δυνατότητα να αποτεφρώνονται όσοι το επιλέγουν θα
έλυνε πολλά προβλήματα. Οι περισσότεροι δήμοι δεν έχουν χώρους στα νεκροταφεία
τους και όσο τα χρόνια περνούν το πρόβλημα αυτό θα μεγεθύνεται. Επιπλέον, σε
πολλές περιπτώσεις αναγκάζονται οι άνθρωποι να ξεθάβονται πριν καλά – καλά
αποσυντεθούν οι σοροί τους. Γιατί λοιπόν να μην έχει κάποιος το δικαίωμα της
επιλογής ανάμεσα στην ταφή και την αποτέφρωση».

Η πιο πρόσφατη ανακίνηση του θέματος της καύσης των νεκρών έγινε μετά από
σχετική ερώτηση της Μαρίας Δαμανάκη στη Βουλή. Η απάντηση του υφυπουργού
Εσωτερικών Λάμπρου Παπαδήμα ήταν ότι μαζί με τα συναρμόδια υπουργεία θα
μελετήσουν τις δυνατότητες θεσμοθέτησης της αποτέφρωσης ως εναλλακτικής λύσης
στην ταφή των νεκρών. Θετικά απάντησε και ο υφυπουργός Υγείας Μανώλης
Σκουλάκης, ο οποίος είχε επισημάνει ότι από την πλευρά της δημόσιας υγείας η
καύση των νεκρών δεν δημιουργεί κανένα πρόβλημα και ότι προτίθεται να
συνεργαστεί με τα συναρμόδια υπουργεία για να καθοριστεί το αναγκαίο θεσμικό
πλαίσιο. Σιγή όμως υπήρξε από την πλευρά του υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων.

ΑΓΩΝΑΣ ΑΠΟ ΤΟ 1986

«Η κίνηση για την αποτέφρωση των νεκρών δεν είναι μια ιδέα σημερινή», λέει ο
πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Υποστηρικτών της Αποτέφρωσης, κ. Νίκος
Δαλάτσης. Από το 1986 άνθρωποι που έχουν επιλέξει την καύση μετά το θάνατό
τους προσπαθούν για το δικαίωμά τους αυτό. Παρ’ όλα αυτά, μόλις το 1990
δίνεται η δυνατότητα ίδρυσης των πρώτων νόμιμων συλλόγων.

Δεν είναι αρκετοί εκείνοι που αναγκάζονται να ταξιδέψουν στο εξωτερικό για να
ικανοποιήσουν την τελευταία επιθυμία των δικών τους ανθρώπων. Όπως λένε
άνθρωποι γραφείων τελετών που αναλαμβάνουν αυτά τα ταξίδια, το κόστος
κυμαίνεται από 1.200.000 έως 1.600.000 δραχμές και μετά την τελετή στην
εκκλησία το φέρετρο δεν παίρνει το δρόμο για το νεκροταφείο αλλά για το αεροδρόμιο.