Τα πακέτα του κ. Χόλμπρουκ

Ένωσαν χθες τις δυνάμεις τους οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση
σε μια προσπάθεια να πιέσουν για την επίλυση του Κυπριακού.

ΠΡΩΤΑΓΩΝΙΣΤΗΣ των παρασκηνιακών διαβουλεύσεων που έγιναν χθες στις Βρυξέλλες,
ο Αμερικανός μεσολαβητής Ρ. Χόλμπρουκ ο οποίος συναντήθηκε μέσα σε 24 ώρες με
όλους ανεξαιρέτως τους παράγοντες που εμπλέκονται στη λύση του Κυπριακού.

Έτσι, χωρίς να έχουν γίνει απόλυτα σαφείς οι διαχωριστικές γραμμές ενός
πακέτου προσφορών και ανταλλαγμάτων, ο κ. Χόλμπρουκ παρουσία του Τόμας Μίλερ
πραγματοποίησε την πρώτη συνάντησή του σε κεντρικό ξενοδοχείο της βελγικής
πρωτεύουσας με τους κ.κ. Γ. Παπανδρέου και Γ. Κρανιδιώτη. Στόχος να
προσδιορισθεί το πόσο ελαστικά είναι τα όρια των πιθανών ελληνικών
παραχωρήσεων, αλλά και των απαιτήσεων από την Τουρκία. Για τις ΗΠΑ αλλά και
την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπως προέκυψε και από τη συνάντηση με τον Ολλανδό
επίτροπο Χανς βαν ντεν Μπρουκ, η διαπραγμάτευση έχει άξονα τη στάση της Αθήνας
απέναντι στο αίτημα της Άγκυρας να αναβαθμισθούν οι σχέσεις της Τουρκίας με
την Ε.Ε. Και πιο συγκεκριμένα πώς θα μπορούσε να δεχθεί η Ελλάδα να
συμπεριληφθεί στη λεγόμενη Ευρωπαϊκή Διάσκεψη, προθάλαμο της διεύρυνσης, και η
Τουρκία ισότιμα με τις υπόλοιπες 11 υποψήφιες χώρες.

Μια θετική ελληνική στάση θα είχε ως «αντάλλαγμα» τον διορισμό Τουρκοκυπρίων
ως παρατηρητών στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Κύπρου και βέβαια την
κατάργηση της διαδικασίας ενσωμάτωσης της Κύπρου στην Τουρκία.

Μια «προσφορά» όμως που θεωρείται μικρή από την ελληνική πλευρά, που επιθυμεί
έτσι ή αλλιώς να γίνουν επίσημα βήματα από την Τουρκία στη βάση των δηλώσεων
της Ευρωπαϊκής Ένωσης. (Σεβασμός του Διεθνούς Δικαίου, ανθρώπινα δικαιώματα,
προσφυγή στη Χάγη για τα Ίμια, κράτος δικαίου).

Ο κ. Χόλμπρουκ επιχειρεί να προωθήσει και ένα δεύτερο πακέτο, απευθυνόμενος
και στην ελληνοκυπριακή και τουρκοκυπριακή πλευρά, που πέραν κάποιων άλλων
στοιχείων θα περιλαμβάνει τη μερική αποχώρηση των τουρκικών στρατευμάτων από
την Κύπρο (και την αντικατάστασή τους από πολυεθνή στρατιωτική δύναμη) με
αντάλλαγμα την ακύρωση της αγοράς από τη Λευκωσία του πυραυλικού συστήματος S-300.

Πάντως ούτε ο κ. Παπανδρέου ούτε ο κ. Κρανιδιώτης δεν θέλησαν να ανοίξουν τα
χαρτιά τους για τις λεπτομέρειες των συζητήσεων με τον κ. Χόλμπρουκ και
περιορίστηκαν να χαρακτηρίσουν αυτές τις διαβουλεύσεις χρήσιμες. Ας σημειωθεί
μάλιστα ότι ο κ. Παπανδρέου επανήλθε για δεύτερη φορά στο ξενοδοχείο του κ.
Χόλμπρουκ και είχε μια δεύτερη συνάντηση αργότερα μαζί του καθώς και με τον κ.
Μίλερ. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι στη συζήτηση προστέθηκε και ο Ολλανδός
Επίτροπος Χανς βαν ντεν Μπρουκ (που για πρώτη φορά δέχτηκε να μεταβεί ο ίδιος
στο ξενοδοχείο του Αμερικανού επισήμου αντί να πάει εκείνος στην έδρα της
Κομισιόν) σχηματίζοντας μια τετραμερή συνάντηση στην προσπάθεια να βρεθεί
«κοινή γλώσσα». Μετά μιάμιση ώρα συζητήσεως, Χόλμπρουκ και Βαν ντεν Μπρουκ
δήλωσαν τη θέληση των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης να βαδίσουν «χέρι χέρι»,
όπως ειπώθηκε χαρακτηριστικά.

Η ελληνική πλευρά ωστόσο δεν επείγεται να πάρει αποφάσεις, γνωρίζοντας ότι
πριν από τις προεδρικές εκλογές του Φεβρουαρίου δεν μπορεί να υπάρξει σοβαρή
πίεση της αμερικανικής ή της ευρωπαϊκής πλευράς για το Κυπριακό. Παράλληλα η
Αθήνα βλέπει με εμφανή επιφύλαξη τις ενέργειες Χόλμπρουκ, αφού θεωρεί ότι ώς
αυτήν τη στιγμή ο Αμερικανός μεσολαβητής προσπαθεί να αναμειχθεί στο ευρωπαϊκό
παιχνίδι χωρίς να χρησιμοποιεί ούτε έναν από τους αμερικανικούς «άσους» προς
την Άγκυρα.

Πάντως στις 20 Νοεμβρίου, στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο
Λουξεμβούργο, ο Πρωθυπουργός Κ. Σημίτης θα δεχθεί πιέσεις και από τους 14
αρχηγούς κρατών και κυβερνήσεων των κρατών-μελών της Ε.Ε. που δείχνουν να
θέλουν την Τουρκία στην Ευρωπαϊκή Διάσκεψη και μάλιστα «επιλέξιμη» για ένταξη
μελλοντικά. Η Ελλάδα αμφισβητεί την ίδια την ανάγκη δημιουργίας ενός τέτοιου
θεσμού, για τον οποίο απαιτείται ομοφωνία. Μπορεί δηλαδή να μπλοκάρει σε κάθε
περίπτωση. Και αυτό είναι ίσως που λαμβάνεται πιο σοβαρά υπόψη από τους εταίρους.

Εν τω μεταξύ, επίσκεψη στα κατεχόμενα πραγματοποιεί αύριο ο αντιπρόεδρος της
τουρκικής κυβέρνησης Μπουλέντ Ετζεβίτ, συνοδευόμενος από τον υπουργό
Εξωτερικών Ισμαήλ Τζεμ, με αφορμή τις εορταστικές εκδηλώσεις για την επέτειο
ίδρυσης της αυτοαποκαλούμενης τουρκικής δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου.

Στην επίσκεψη θεωρείται ότι θα υπάρξουν ουσιαστικές συζητήσεις των δύο
αξιωματούχων με τον Ρ. Ντενκτάς και για τις πρόσφατες προτάσεις Χόλμπρουκ.

ΔΥΟ ΜΕΤΡΑ και δύο σταθμά χρησιμοποιούν οι Αμερικανοί απέναντι σε Ελλάδα και
Τουρκία εξαιτίας των στρατηγικών τους συμφερόντων, υπογραμμίζει ο υπουργός
Εξωτερικών Θ. Πάγκαλος σε εκτενή συνέντευξή του στην ισπανική «Ελ Παΐς». «Αυτό
που κάνει το πρόβλημα με την Τουρκία διαφορετικό από οτιδήποτε άλλο στην
Ευρώπη είναι ότι η Τουρκία έχει εδαφικές διεκδικήσεις από την Ελλάδα στο
Αιγαίο. Στις τουρκικές στρατιωτικές ακαδημίες μελετούν σχέδια κατάληψης των
νησιών. Αν η Τουρκία θέλει αλλαγές ας προσφύγει στα διεθνή δικαστήρια. Αλλά
δεν το θέλει», υπογραμμίζει ο κ. Πάγκαλος. Αναφερόμενος στην πρόταση της
Ουάσιγκτον να υπάρξει «κόκκινη γραμμή» μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας για περιόδους
κρίσης, ο κ. Πάγκαλος επισημαίνει: «Οι Αμερικανοί πουλάνε όπλα και δίνουν
χρήματα στους Τούρκους και ύστερα έρχονται και μας λένε να βάλουμε κόκκινο
τηλέφωνο. Εγώ βλέπω και μιλάω πολύ συχνά με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών».

Κατά τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, «οι Αμερικανοί γνωρίζουν ποιος έχει δίκιο,
ποιος έχει αρχές και ποιος τις σέβεται. Δυστυχώς, όμως, τηρούν δύο μέτρα και
δύο σταθμά. Μιλούν συνεχώς για αρχές, αλλά στηρίζουν την Τουρκία γιατί τους
είναι απαραίτητη για τα στρατηγικά τους συμφέροντα. Λένε πως αποτελούν
αποφασιστικό σύμμαχό τους κατά του ισλαμισμού, χωρίς να ξέρουν τι είναι ο
ισλαμισμός και πώς μπορεί να αντιμετωπιστεί». ­ Δεν αποτελεί, δηλαδή, ο
ισλαμισμός απειλή για την Τουρκία και τη γύρω περιοχή; «Η Τουρκία συνιστά ήδη
απειλή για τη ζώνη. Έχει εδαφικές διεκδικήσεις από την Ελλάδα, κατέχει μέρος
της Κύπρου, κόβει το νερό από τη Συρία, προωθείται σε απόσταση 200 χιλιομέτρων
στο εσωτερικό του Ιράκ, έχει κακές σχέσεις με το Ιράν και την Αρμενία,
κατηγορεί τους Ρώσους για ιμπεριαλισμό. Τι παραπάνω μπορεί να κάνει αν γίνει
ένα ισλαμικό καθεστώς;».