Κοντά στην οικογένεια, μακριά από την πολιτική

Ο Ισορροπιστής εκ του ασφαλούς είναι το «ίνδαλμα» των σημερινών νέων. Ο
ακροβάτης, που απαιτεί όμως να υπάρχει δίχτυ από κάτω προτού να διασχίσει τον
λάκκο των λεόντων, είναι η εικόνα της «αγχωμένης, αδιάφορης και
καλομαθημένης», κατά δική της ιεράρχηση, γενιάς.

Της γενιάς που «θέλει να ζήσει αλλά όχι να υπάρξει» όπως το εξέλαβε ο
καθηγητής Γιάννης Πανούσης, σχολιάζοντας χθες τη μεγάλη έρευνα τάσεων της
νεολαίας που διενήργησε το Ινστιτούτο V-PRC για λογαριασμό της γενικής
γραμματείας Νέας Γενιάς. Κεντρικό μήνυμα; Επιστροφή στις παραδοσιακές αξίες
(οικογένεια, εκκλησία), τάσεις «νεοσυντηρητισμού» (σκληρότητα στους
λαθρομετανάστες κ.ά.), αγωνία για το μέλλον και άρνηση της πολιτικής.

Κατά τον Κώστα Λαλιώτη, η μικρή Αννούλα της αφίσας του ΠΑΣΟΚ του ’85 είναι
σήμερα 18 χρόνων και «βρίσκεται πέραν του καλού και του κακού, όπως εμείς το
ορίζουμε». Αλλά επίσης «ο κοινωνικός συντηρητισμός αυξάνεται» όπως είπε η
Τόνια Αντωνίου της Ν. ΠΑΣΟΚ. Υπάρχουν «τεράστιες αντιφάσεις στη σκέψη τους»
επισήμανε ο Δημήτρης Μαραβέλλιας της ΟΝΝΕΔ. «Δεν απορρίπτουν την πολιτική αλλά
τον πολιτικό αυτισμό» είπε ο γραμματέας Νέας Γενιάς Πέτρος Σφηκάκης. Βιώνουν
έντονα «το γενικό και διάχυτο αίσθημα ανασφάλειας» είπε ο παρουσιαστής της
ερευνάς Γιάννης Μαυρής. «Δεν ξέρω αν θα πάνε αριστερά η δεξιά αλλά ώσπου να το
αποφασίσουν βρίσκονται σε μια διαθεσιμότητα στο κενό…» συνόψισε ο
συντονιστής της συζήτησης Πέτρος Ευθυμίου. Δηλαδή;

Δηλαδή το ρίσκο πέθανε, η επανάσταση ξεψυχάει και η συμμετοχή δεν
αισθάνεται καλά. Πιο συνοπτικός ο Γ. Πανούσης θύμισε τους «Μήτσους» του
Λαζόπουλου: «Ρε Τζίμυ, πώς πικραθήκαμε έτσι; Πάμε χαρά;». Αλλά προς τα πού;

Οι νέοι αυτοτοποθετούνται στην κλίμακα «Αριστερά – Δεξιά» περίπου όπως και οι
μεγαλύτεροι με σύγκλιση στο Κέντρο. Ωστόσο, σε αντίθεση με τους μεγάλους,
εμφανίζουν μεγαλύτερα ποσοστά απόρριψης αυτού του άξονα, περίπου 15% «αρνούμαι
να αυτοτοποθετηθώ».

Επίσης, οι πολιτικές αξίες Αριστερά, Δεξιά, σοσιαλισμός και καπιταλισμός,
εμφανίζουν υψηλότερα ποσοστά αρνητικών κρίσεων («Δεν μας προκαλεί καμία
εντύπωση η λέξη») από τα θετικά.

*Τέσσερις στους δέκα (40,7%) συμφωνούν ότι η λογοκρισία είναι αναγκαία για να
διατηρήσουμε τις ηθικές μας αξίες.

* Για μερικά εγκλήματα αξίζει η θανατική ποινή, υποστηρίζει το 44,7%.

*Το 68,6% βλέπει καθημερινά τηλεόραση και το 20,1% διαβάζει καθημερινά εφημερίδα.

* Επτά στους 10 συμφωνούν με μορφές διαμαρτυρίας όπως συγκεντρώσεις, πορείες,
απεργίες, αλλά διαφωνούν με καταστροφές και καταλήψεις δρόμων – κτιρίων.

ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ: Το 66,2% ζει με του γονείς του. Ακόμα και μετά την ένταξη
στην παραγωγή, το 62% παραμένει.

ΜΕΛΛΟΝ: Αύξηση ανεργίας (17,9%), ναρκωτικών (16,7%) και εξάπλωση του
AIDS (15,8%) τους φοβίζουν περισσότερο.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Επτά στους δέκα πιστεύουν ότι οι κυβερνήσεις ασχολούνται λίγο
ή καθόλου με τα προβλήματα της νεολαίας. Αντίστοιχο ποσοστό νιώθει «αδιαφορία,
απογοήτευση και δυσπιστία» για την πολιτική.

ΑΓΧΟΣ: Τα τρία βασικά χαρακτηριστικά της γενιάς: «Αγχωμένη» 26,9%,
«Αδιάφορη» 14,1%, «Καλομαθημένη» 13%.

ΕΥΡΩΠΗ – ΒΑΛΚΑΝΙΑ: Το μέλλον της Ευρώπης αφορά μόλις το 3,4% και τα
προβλήματα των Βαλκανίων μόνο το 5,4%.

ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ: Επιστήμη, τεχνολογία και πληροφορική συγκινούν το 14% των νέων.

ΙΔΑΝΙΚΑ: Η ειρήνη (21,7%), το περιβάλλον (15,3%) και η καταπολέμηση της
φτώχειας (12,9%) συγκινούν. Αντίθετα, η επανάσταση (1,1%), η Ενωμένη Ευρώπη
(1,2%) και η Ορθοδοξία (3,8%) τους αφήνουν αδιάφορους.

ΑΝΕΡΓΙΑ: Το 68,5% θεωρεί πιθανό το ενδεχόμενο ανεργίας στα δύο επόμενα χρόνια.

Η νεολαία δεν αμφισβητεί πια όπως παλαιότερα, αλλά αντίθετα εμπιστεύεται και
νομιμοποιεί σε μεγάλο βαθμό τους θεσμούς του κράτους ­ και ιδιαίτερα τους
εκπαιδευτικούς ­ στους οποίους εντάσσεται. Η κρίση, πάντως, της πολιτικής
αντιπροσώπευσης αντικατοπτρίζεται στη χαμηλή εμπιστοσύνη που επιδεικνύουν οι
νέοι στους αντίστοιχους θεσμούς. Οι τυπικά ουδέτεροι θεσμοί του κρατικού
πυρήνα (στρατός, Εκκλησία, δικαστήρια, αστυνομία ­ οριακά η τελευταία),
συγκεντρώνουν υψηλά ποσοστά εμπιστοσύνης, που υπερβαίνουν το 50%.

Αντιθέτως, οι αντιπροσωπευτικοί θεσμοί (κόμματα, Κοινοβούλιο, συνδικάτα,
πολιτικοί) εμφανίζουν μεγάλο και διευρυμένο έλλειμμα εμπιστοσύνης. Υψηλή
εμπιστοσύνη δείχνουν οι νέοι και στην Εκκλησία, παρά το γεγονός ότι δεν
συνοδεύεται η εμπιστοσύνη τους με ενίσχυση του θρησκευτικού συναισθήματος ούτε
με αύξηση της συχνότητας εκκλησιασμού. Επίσης, η κρατική τηλεόραση και το
ραδιόφωνο συγκεντρώνουν υψηλότερα ποσοστά εμπιστοσύνης από την ιδιωτική
τηλεόραση. Αξιοσημείωτο είναι ακόμα ότι ενώ ζούμε μια εκπαιδευτική
μεταρρύθμιση και τόσα ακούγονται καθημερινά, οι νέοι επιδεικνύουν την
μεγαλύτερη εμπιστοσύνη από όλους τους θεσμούς στο σχολείο (77%) και στο
πανεπιστήμιο (75%). Το γεγονός εκτίμησε χθες ο αναλυτής κ. Γ. Μαυρής και
αντικατοπτρίζει την προσδοκία τους για επαγγελματική κατοχύρωση και αποφυγή
της ανεργίας. Τέλος, η Βουλή των Εφήβων αποδεικνύεται εξαιρετικά επιτυχής
πρωτοβουλία, καθώς συγκεντρώνει ποσοστό εμπιστοσύνης άνω του 70%, το οποίο
μάλιστα είναι ακόμα μεγαλύτερο (80%) μεταξύ των εφήβων που ερωτήθηκαν.
Συμπέρασμα, όπως το έθεσε ο καθηγητής κ. Γ. Πανούσης: «Θέλουν να παίζουν μπάλα
εντός γηπέδου, αλλάζοντας όμως μπαλιές στο κέντρο. Δεν τους ενδιαφέρει ο διαιτητής!».