Μια διάσκεψη με παρελθόν

Ο ΡΗΓΑΣ Φεραίος ήταν αυτός που πρώτος έριξε την ιδέα για τη συνεργασία των
λαών της Βαλκανικής. Μόνο που τη συνεργασία αυτή την έβλεπε ως το μέσον για
την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού. Η πρώτη ουσιαστική προσέγγιση των χωρών των
Βαλκανίων έγινε στη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Ήταν μια ιδέα του Προέδρου της
Δημοκρατίας Αλέξανδρου Παπαναστασίου που υλοποίησε η κυβέρνηση Ελ. Βενιζέλου.

Η πρώτη συνάντηση έγινε στην Αθήνα σε επίπεδο μη κυβερνητικών φορέων,
ακολούθησαν άλλες δύο, και η κατάληξη αυτής της πρωτοβουλίας ήταν η συνάντηση
στο Βουκουρέστι το 1934. Η συνάντηση εκείνη που έγινε σε επίπεδο αρχηγών
κρατών κατέληξε στο Σύμφωνο του Βουκουρεστίου, το οποίο προέβλεπε και τη
στρατιωτική συνεργασία των χωρών που το προσυπέγραφαν.

Ο επερχόμενος Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η ανάγκη των κρατών να αναζητήσουν
ισχυρούς συμμάχους ατόνισε το Σύμφωνο. Μια άλλη ανάλογη προσπάθεια έγινε το
1953, όταν Ελλάδα, Γιουγκοσλαβία και Τουρκία υπέγραψαν Σύμφωνο Φιλίας και
Συνεργασίας, αλλά και αυτό ατόνισε καθώς υπογράφηκε στην κορύφωση του Ψυχρού
Πολέμου και συνάντησε τις έντονες αντιδράσεις ΗΠΑ και ΕΣΣΔ.

Το 1975, ο Κ. Καραμανλής, πρωθυπουργός της χώρας, προτείνει Διαβαλκανική
Συνάντηση στο Ελσίνκι στο περιθώριο της Διάσκεψης για την Ασφάλεια και τη
Συνεργασία. Η πρόταση τορπιλίστηκε, χωρίς συνέχεια.

Τα επόμενα χρόνια ακολουθούν επαφές σε επίπεδο υφυπουργών και οι συναντήσεις
έχουν καθαρά οικονομικό περιεχόμενο. Το 1988 πραγματοποιείται Διαβαλκανική
Συνάντηση σε επίπεδο υπουργών Εξωτερικών στο Βελιγράδι ­ είναι η τελευταία
πριν από τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας.

Η τελευταία πριν από την Κρήτη, πραγματοποιείται το 1990 στα Τίρανα, σε
επίπεδο υπουργών Εξωτερικών ενώ τα σύννεφα του πολέμου σωρεύονται πάνω από την
ομόσπονδη Γιουγκοσλαβία.