Νερό με βακτηρίδια

Ακατάλληλο νερό πίνουν οι κάτοικοι πολλών περιοχών της χώρας. Λόγω της
παλαιότητας και της κακής συντήρησης των δικτύων ύδρευσης, σε πολλούς δήμους
και κοινότητες το νερό είναι κακής ποιότητας.

Οι συχνές μολύνσεις του πόσιμου νερού που κατά καιρούς… ρίχνουν στο κρεβάτι,
με λοιμώξεις, ολόκληρους πληθυσμούς, όπως της Καστοριάς πρόσφατα, αποτελούν
αδιάψευστη μαρτυρία.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, το πόσιμο νερό μετατρέπεται σε… κοκτέιλ
παθογόνων ουσιών. Αυτό το συμπέρασμα προκύπτει και από την ανάγνωση των
σχετικών εκθέσεων που συντάσσει κάθε χρόνο το υπουργείο Υγείας. Οι τελευταίοι
έλεγχοι της ποιότητας του πόσιμου νερού, που πραγματοποιήθηκαν σε ποσοστό 45%
των δήμων και κοινοτήτων της χώρας, έδειξαν ότι το νερό παρουσιάζει υψηλές
συγκεντρώσεις κολοβακτηριδίων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, βρέθηκαν
υπερβάσεις των ανώτατων επιτρεπόμενων ορίων των κολοβακτηριδίων σε ποσοστό
ακόμη και 500%!

ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΑ ΔΙΚΤΥΑ

«Αιτία των υψηλών υπερβάσεων, που παρατηρούνται κυρίως στις τιμές αυτών των
παθογόνων παραμέτρων, δεν είναι άλλη από το ακατάλληλο δίκτυο ύδρευσης κυρίως
των μικρών πόλεων και των κοινοτήτων», επισημαίνει ο χημικός μηχανικός κ.
Δημήτρης Παπαϊωάννου. «Η είσοδος λυμάτων και αποβλήτων στους ταμιευτήρες, αλλά
και στους αγωγούς του δικτύου ύδρευσης, καθώς και η διείσδυση των βόθρων μέσα
στους υδροφόρους ορίζοντες επιτρέπουν την είσοδο των κολοβακτηριδίων στο
πόσιμο νερό». Πηγή του… κακού, σύμφωνα με τις αρμόδιες υγειονομικές
υπηρεσίες, είναι ο ανεπαρκής έλεγχος που γίνεται για τον προσδιορισμό της
ποιότητας του νερού, όχι μόνο στους απομακρυσμένους οικισμούς, αλλά ακόμη και
σε μεγάλους δήμους και πρωτεύουσες νομών.

ΛΙΜΝΑΖΟΥΣΕΣ ΧΩΜΑΤΕΡΕΣ

Την ίδια στιγμή, εκτός από τα πεπαλαιωμένα δίκτυα ύδρευσης τα οποία παρά τις
σταδιακές αντικαταστάσεις εξακολουθούν να είναι διάτρητα, σε πολλές περιοχές
της χώρας οι πηγές υδροληψίας και τα υδραγωγεία είναι εντελώς απροστάτευτα.

Πηγές που γειτνιάζουν με βουστάσια ή χρησιμοποιούνται για τον καθαρισμό
χαλιών και πότισμα θερμοκηπίων, υδραγωγεία που καταλήγουν σε «λιμνάζουσες
χωματερές», καθώς και δίκτυα ύδρευσης που «μπερδεύονται» με αποχετευτικούς
αγωγούς και βόθρους, είναι μερικές μόνο από τις εικόνες που παρουσιάζει το
σύστημα ύδρευσης της χώρας. Και όλα αυτά λίγο πριν από την αυγή του νέου αιώνα.

Σε αντίθεση με τους οργανισμούς ύδρευσης των αστικών κέντρων οι οποίοι
διαθέτουν σύγχρονα διυλιστήρια και οργανωμένες υπηρεσίες ελέγχου, στην
υπόλοιπη Ελλάδα η κατάσταση είναι αποκαρδιωτική.

ΠΟΙΟΣ ΝΑ ΕΛΕΓΧΕΙ

Είναι χαρακτηριστικό ότι στις περισσότερες κοινότητες της χώρας δεν υπάρχει
υπεύθυνος, ο οποίος να είναι επιφορτισμένος αποκλειστικά με θέματα ύδρευσης.
Τον ρόλο της παρακολούθησης του δικτύου και της περιστασιακής χλωρίωσης
αναλαμβάνει κατά περίπτωση ένας από τους υπαλλήλους της κοινότητας.

Όπως προκύπτει μάλιστα από στοιχεία του αρμόδιου υπουργείου Υγείας, δεν
τηρούνται βιβλία στα οποία θα έπρεπε να καταγράφονται όλες οι δειγματοληψίες
και οι αναλύσεις του πόσιμου νερού, καθώς και οι ενέργειες που αφορούν θέματα
ύδρευσης, όπως επισκευές αγωγών, καθαρισμός δεξαμενών, αγορά υγρού κλπ.

Μανώλης Σκουλάκης. ΥφυπουργόςΥγείας και Πρόνοιας: Εντατικοποίηση ελέγχων

ΤΟΝ ΚΩΔΩΝΑ του κινδύνου για τις επιπτώσεις που εγκυμονεί η πλημμελής
παρακολούθηση των δικτύων ύδρευσης, κυρίως στους μικρούς δήμους και τις
κοινότητες της χώρας, κρούει ο υφυπουργός Υγείας κ. Μανώλης Σκουλάκης.

Μιλώντας στα «ΝΕΑ», καλεί τους αρμόδιους Οργανισμούς της Πρωτοβάθμιας και
Δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης να αναλάβουν τις ευθύνες τους θωρακίζοντας τα
δίκτυα ύδρευσής τους από μολυσματικούς παράγοντες.

«Το υπουργείο θα πρέπει να κατανοήσουμε ότι είναι επιτελικός φορέας. Την
ευθύνη έχουν οι δήμοι και οι κοινότητες, καθώς και οι Διευθύνσεις Υγείας και
Πρόνοιας των νομαρχιών», τονίζει ο κ. Σκουλάκης. Και προσθέτει: «Εμείς
παρέχουμε κάθε τεχνική και επιστημονική υποστήριξη και τους παροτρύνουμε να
πραγματοποιούν συνεχείς ελέγχους, αλλά, όπως αντιλαμβάνεσθε, αυτό αποτελεί
δικό τους μέλημα».

ΣΥΝΕΧΗΣ ΕΠΑΓΡΥΠΝΗΣΗ

Όπως τόνισε ο υφυπουργός Υγείας, «εμείς δεν αρνούμαστε την ύπαρξη προβλημάτων.
Κάθε άλλο μάλιστα. Είναι ολοφάνερο ότι χρειάζεται συνεχής επαγρύπνηση όλων των
εμπλεκομένων υπηρεσιών. Φαινόμενα, όπως αυτό της Καστοριάς, δυστυχώς υπάρχει
κίνδυνος να επαναληφθούν. Γι’ αυτό οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες των ΟΤΑ και των
νομαρχιών θα πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η συντήρηση, ο εκσυγχρονισμός και
η παρακολούθηση των δικτύων πρέπει να αποτελέσει γι’ αυτούς έργο πρώτης προτεραιότητας».

Προς αυτήν την κατεύθυνση η Διεύθυνση Υγιεινής Περιβάλλοντος του υπουργείου
Υγείας, με επικεφαλής τον κ. Μιχάλη Σαμπατακάκη, ζητεί από τις αρμόδιες
υπηρεσίες να εντατικοποιήσουν τους ελέγχους για τη διασφάλιση της ποιότητας
του νερού.

ΝΑ ΟΡΙΣΘΟΥΝ ΥΠΕΥΘΥΝΟΙ

Τα προβλήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι υγειονομικές υπηρεσίες
σχετίζονται με την ανεπαρκή προστασία των πηγών υδροληψίας, την κακή συντήρηση
και την ύπαρξη παλαιών δικτύων, την πλημμελή απολύμανση του νερού, καθώς και
την εκτέλεση τακτικών δειγματοληψιών, λόγω έλλειψης εξειδικευμένου προσωπικού
των περιφερειακών υπηρεσιών. Πρόσφατα, μάλιστα, με εντολή του κ. Σκουλάκη
ζητήθηκε από τους ΟΤΑ να καθορίσουν υπεύθυνους (με όνομα, διεύθυνση,
τηλέφωνο!) σε κάθε Σύνδεσμο Ύδρευσης, τη διενέργεια τακτικών ελέγχων, τόσο από
μικροβιολογικής όσο και από χημικής άποψης, αλλά και τη λήψη μέτρων για την
προστασία και την εξυγίανση περιοχών που εγκυμονούν κινδύνους. Επιπλέον
ζητείται η «εγκατάσταση αυτόματων χλωριοτήρων πόσιμου νερού, έπειτα από
σχετική μελέτη, ακόμα και για κοινότητες με πληθυσμό κάτω των 3.000 κατοίκων.
Όπως επισημαίνεται χαρακτηριστικά, «η απολύμανση θα πρέπει να γίνεται με
συνεχή και συστηματική χλωρίωση (όχι περιοδικά ή αποσπασματικά), σε επαρκείς
ποσότητες και με σύγχρονη τεχνική υποδομή».

Στέλιος Ψωμάς. Διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Γκρινπίς:Η καλύτερη λύση η υποκατάσταση της χλωρίωσης

ΕΝΑ ΑΠΟ τα θέματα που απασχολούν τα τελευταία χρόνια τους ειδικούς επιστήμονες
είναι η χρήση του χλωρίου στο νερό. Παρ’ ότι η χρήση του χλωρίου επί σειρά
ετών κρίθηκε ευεργετική, αφού προστατεύει το νερό από μολυσματικούς παράγοντες
όπως τα κολοβακτηρίδια, εντούτοις τα τελευταία χρόνια αμφισβητείται έντονα. Το
χλώριο, που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά για την απολύμανση του νερού το
1908 στη Βοστώνη των ΗΠΑ, στις αρχές της δεκαετίας του ’70 άρχισε να
αμφισβητείται. Κι αυτό γιατί έρευνες έδειξαν ότι η χλωρίωση του νερού οδηγεί
στη δημιουργία οργανοχλωριωμένων ενώσεων που είναι επικίνδυνες για τη δημόσια υγεία.

«Μόνιμο επιχείρημα των υπερασπιστών της χλωρίωσης είναι πως αν χρησιμοποιηθούν
εναλλακτικές τεχνολογίες απαιτείται και πάλι μεταχλωρίωση, για να υπάρξει
υπολειμματική απολυμαντική δράση στις σωληνώσεις. Κάτι τέτοιο όμως είναι
εφικτό και με τη χρήση υπεροξειδίου του υδρογόνου (οξυζενέ), αντί του
χλωρίου», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Γκρινπίς
κ. Στέλιος Ψωμάς.

Ένας από τους μύθους γύρω από το χλώριο, προσθέτει ο κ. Ψωμάς, είναι πως το
χλώριο αποτελεί το καλύτερο απολυμαντικό για το πόσιμο νερό. Εντούτοις, το
χλώριο είναι αποτελεσματικό μόνο στην καταπολέμηση των κολοβακτηριδίων και όχι
των ιών ή των παρασιτοκτόνων. Χωρίς να αποτελούν τις ιδανικές λύσεις, οι
μέθοδοι της υπεριώδους ακτινοβολίας και του όζοντος είναι σίγουρα προτιμότερες
από τη χλωρίωση. «Για τους λόγους αυτούς η υποκατάσταση της χλωρίωσης αποτελεί
την καλύτερη λύση, για να μην καταφύγουμε στην ακριβή και αμφίβολη λύση του
εμφιαλωμένου νερού ή σε ατομικές λύσεις, όπως τα οικιακά φίλτρα νερού, η
αποτελεσματικότητα των οποίων έχει κατά καιρούς έντονα αμφισβητηθεί»,
υπογραμμίζει ο κ. Ψωμάς.

«Είναι σαφές ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες στη χώρα μας δεν ασχολούνται
επισταμένως με το θέμα», επισημαίνει για το ίδιο θέμα ο κ. Παπαϊωάννου.
«Φαίνεται ότι υποτιμούν τις έρευνες για την επικινδυνότητα του δικτύου».

*Από την πλευρά του ο διευθυντής της Διεύθυνσης Υγιεινής Περιβάλλοντος του
υπουργείου Υγείας κ. Μιχάλης Σαμπατακάκης τονίζει ότι: «Δεν μπορούμε να
σταματήσουμε τη χλωρίωση, γιατί χωρίς αυτήν έχουμε την ανάπτυξη των
κολοβακτηριδίων. Ειδικά λόγω της παλαιότητας των δικτύων ύδρευσης η χρήση
ελεγχόμενης χλωρίωσης είναι επιβεβλημένη, γιατί θέλουμε και την υπολειμματική
δράση του χλωρίου, κάτι το οποίο δεν προσφέρουν οι μέθοδοι της οζόνωσης και
της υπεριώδους ακτινοβολίας».