ΠΡΟΣΩΠΑ Το όπλο της μη βίας

Δαλάι Λάμα. Θρησκευτικός και πολιτικός ηγέτης μιας χώρας που βρίσκεται υπό κινεζική κατοχή

Την ώρα που ο Κλίντον καλοπιάνει τον Τζιάνγκ Ζεμίν ως πρόεδρο της
μεγαλύτερης αγοράς του κόσμου, της Κίνας, ο Τενζίν Γκυάτσο του χαλάει τη γιορτή.

Πρόκειται για τον εξόριστο θρησκευτικό και πολιτικό ηγέτη του Θιβέτ, μιας
ορεινής χώρας στο μέγεθος της Δυτικής Ευρώπης που αποστρατιωτικοποιήθηκε το
1650 για να επιδιώξει πνευματικούς σκοπούς και την «κατάπιε» η Κίνα τρεις
αιώνες αργότερα. Σύμφωνα με τη θιβετανή παράδοση, ο Τενζίν Γκυάτσο επελέγη σε
ηλικία 2 ετών ως η μετενσάρκωση των 13 προηγούμενων Δαλάι Λάμα, οι οποίοι
κυβέρνησαν το βασίλειο των Ιμαλαΐων από τον 14ο αιώνα. Το 1989, ο 14ος Δαλάι
Λάμα τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για την ειρηνική εκστρατεία που
διεξάγει για την απελευθέρωση της πατρίδας του. «Γιατί συνεχίζω να κηρύσσω τη
μη βία, έστω και προς εκείνους που απειλούν με αφανισμό τη χώρα, τη θρησκεία
και τον τρόπο ζωής μου; Διότι δεν νοιάζομαι μόνο για το τι προκαλεί η βία των
Κινέζων στους άλλους, αλλά και για το τι επιφέρει, μακροπρόθεσμα, στους
ίδιους», λέει σε μια τελευταία συνέντευξή του.

Ο Δαλάι Λάμα δεν έχει καμιά σχέση με επισημότητες και μεγαλοπρέπειες.
Εξόριστος από το 1959, μετά τη βίαιη καταστολή από τα κινεζικά στρατεύματα
μιας ειρηνικής προσπάθειας για την απελευθέρωση του Θιβέτ, διατρέχει τον κόσμο
μιλώντας για τα υψηλότερα ιδεώδη της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Τα θέματά του
αφορούν τόσο το σύνολο ­ παγκόσμια ευθύνη, ανοικτός διάλογος, επίλυση
συγκρούσεων ­ όσο και το άτομο ­ πώς να θεραπεύσει κανείς την καρδιά του από
την οργή, τον φόβο, το άγχος. «Πιστεύω ότι η έλλειψη κατανόησης της
πραγματικής αιτίας της ευτυχίας είναι ο βασικός λόγος για τον οποίο οι
άνθρωποι κάνουν άλλους να υποφέρουν», λέει. «Αλλά κάθε άμεσο όφελος που έχεις
εις βάρος κάποιου άλλου είναι εφήμερο. Το να προκαλείς σε άλλους βάσανα και να
παραβιάζεις την ειρήνη και την ευτυχία τους, δημιουργεί μακροπρόθεσμα άγχος,
φόβο και υποψία στον εαυτό σου». Εδώ και 38 χρόνια, ο Δαλάι Λάμα προΐσταται
από την Νταραμσάλα της Ινδίας της εξόριστης κυβέρνησης των 115.000 Θιβετανών
που ζουν διασκορπισμένοι σε προσφυγικές κοινότητες σε όλο τον κόσμο. Μερικοί
φοβούνται ότι η τακτική του της μη βίας είναι άχρηστη απέναντι στην κινεζική
επιθετικότητα. Ρωτούν γιατί τουλάχιστον δεν χρησιμοποιεί πιο αποτελεσματικές
τακτικές για να κινητοποιήσει τη Δύση κατά της Κίνας, δημοσιοποιώντας ίσως
βιντεοταινίες βασανισμών θιβετανών μοναχών ή από ισοπεδώσεις μοναστηριών. «Δεν
θέλω να προκαλέσω οργή στην ανθρώπινη καρδιά», απαντά εκείνος. «Δεν θέλω οι
πληθυσμοί δύο υπερδυνάμεων να πολεμούν ο ένας τον άλλο με το Θιβέτ στη μέση. Η
καταπιεσμένη συμπεριφορά δεν είναι θεραπευμένη συμπεριφορά. Θα ξαναφανεί
αργότερα σ’ έναν άλλο τόπο, με άλλη μορφή».