Η ακτινογραφία ενός κραχ
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά
 |
|
Γουώλ Στρητ. Αναστροφή του αρνητικού κλίματος χθες στο μεγαλύτερο |
Τι καθορίζει ένα κραχ;
Αναπόφευκτα, η απώλεια 554,26 μονάδων του Dow Jones, τη Δευτέρα, η μεγαλύτερη
μοναδιαία απώλεια που έχει υποστεί μέσα σε μία μόνο ημέρα, παραπέμπει σε άλλα
κραχ στην ιστορία.
Όμως από άποψη ποσοστών, η απώλεια ήταν μόνο 7,18%, λιγότερο από το ένα τρίτο
του 22,6% της «Μαύρης Δευτέρας» της 19ης Οκτωβρίου 1987.
Τη «Μαύρη Τρίτη» της 29ης Οκτωβρίου 1929 ο δείκτης έχασε 12,8%, ύστερα από
πτώση 10% κατά την προηγούμενη συνεδρίαση, πράγμα που προκάλεσε τη μεγάλη ύφεση.
Το κραχ είναι «η μεταστροφή των επενδυτών μπροστά στην υπερβολική
κερδοσκοπία», σύμφωνα με τον Τσαρλς Π. Κίντλεμπεργκερ, καθηγητή στο
Τεχνολογικό Ινστιτούτο της Μασαχουσέτης. Στο βιβλίο του «Μανίες, πανικός και
κραχ» αναφέρει ότι το κραχ είναι ιστορικά ένα σύνηθες φαινόμενο, που αρχίζει
όταν οι αγορές αποφασίζουν ότι η ανοδική τάση διαμόρφωσης της τιμής των
μετοχών είναι υπερβολική.
 |
«Το οικονομικό σύστημα δοκιμάζει ένα είδος στρες. Η απόπειρα να ανατραπεί η
ανοδική τάση διαμόρφωσης των τιμών μπορεί να γίνει τόσο βεβιασμένα ώστε να
μοιάζει με πανικό», αναφέρει στο βιβλίο του ο Αμερικανός καθηγητής.
Τα τελευταία δύο χρόνια ο Dow Jones κέρδισε σχεδόν 75%, κυρίως από την άνοδο
των μετοχών του ασφαλιστικού τομέα, όπου, όπως και στο κραχ του 1929, είχαν
επενδύσει μαζικά οι ανώτεροι υπάλληλοι και οι τραπεζίτες.
Το 1987 το χρηματιστηριακό σοκ οφειλόταν κυρίως στο μεγάλο έλλειμμα του
εμπορικού ισοζυγίου των ΗΠΑ. Αυτό έκανε τους επενδυτές να πιστέψουν ότι θα
αυξηθούν τα επιτόκια και ότι αυτό θα οδηγήσει σε ύφεση.
Ο δείκτης Dow Jones σημείωσε ρεκόρ όλων των εποχών στις 6 Αυγούστου εφέτος,
όταν έφτασε τις 8.259,31 μονάδες. Στο κραχ του 1929 είχε χάσει το 48% της τότε
αξίας του μέσα σε δέκα εβδομάδες.
 |
πρόεδρος ΧΑΑ
«Η ΕΞΕΛΙΞΗ στο Χρηματιστήριο Αθηνών τα δύο τελευταία χρόνια, και ειδικότερα
τους τελευταίους μήνες, οφείλεται σε ορισμένους βασικούς παράγοντες: την
πολιτική σταθερότητα, τη σύγκλιση της ελληνικής οικονομίας με τη μείωση του
πληθωρισμού και των ελλειμμάτων, τα κέρδη των επιχειρήσεων και την ανάληψη της Ολυμπιάδας.
Αυτά αποτελούν ένα σταθερό και ισχυρό υπόβαθρο.
Από την άλλη, οι εξελίξεις στην Άπω Ανατολή δεν είναι νέες. Υπήρχαν τα
προβλήματα στην Ιαπωνία, πρόσφατα παρουσιάστηκαν προβλήματα στην Ταϊλάνδη και
τη Μαλαισία και τώρα εμφανίσθηκε και η κρίση στο Χονγκ Κονγκ.
Πρόκειται για μια μεγάλη αγορά που έχει άμεση σχέση κυρίως με το Χρηματιστήριο
της Ν. Υόρκης και δευτερευόντως, έμμεσα, με τις αγορές της Ευρώπης.
Εμάς λοιπόν στην Αθήνα δεν μας επηρεάζει η κρίση, παρά μόνον, ενδεχομένως, έμμεσα.
Έστω και αν εμφανισθούν διακυμάνσεις βραχυπρόθεσμα, μεσοπρόθεσμα δεν αλλάζει η
πορεία του Χρηματιστηρίου Αθηνών».
Κύκλοι του Χρηματιστηρίου προσέθεταν χθες το βράδυ ότι δεν είχε γίνει καμία
εισήγηση μέχρι χθες το απόγευμα να μη λειτουργήσει το Χρηματιστήριο και να μη
γίνει η συνεδρίαση.
Η διοίκηση μέχρι εκείνη την ώρα δεν το αντιμετώπιζε ούτε ως ενδεχόμενο,
θεωρώντας ότι δεν θα εξυπηρετούσε τίποτα η αναβολή της συνεδρίασης.
 |
πρόεδρος Ένωσης Μετόχων
«Η ΝΕΑ Υόρκη είναι ο “πιλότος” για τις άλλες αγορές και φυσικά για το
Χρηματιστήριο Αθηνών.
Αν το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, που έχει και την στενότερη σχέση με την
αγορά του ΧονγκΚονγκ, “κρατήσει”, τότε και η Σοφοκλέους δεν υπάρχει λόγος να
κινηθεί πτωτικά.
Αν τελικώς, συμβεί κάτι τέτοιο, τότε θα οφείλεται καθαρά σε ψυχολογικά αίτια.
Η οικονομία των ΗΠΑ έχει φέτος πολύ καλή πορεία. Το ίδιο συμβαίνει και στην
Ελλάδα, που πηγαίνει πολύ καλά.
Ο λόγος της ανόδου, μέχρι τώρα, του Χρηματιστηρίου Αθηνών είναι η πτώση του
πληθωρισμού και των επιτοκίων, τα κέρδη των εταιρειών και η ανάληψη της Ολυμπιάδας.
Γι’ αυτό ας προσέξουν οι επενδυτές. Οι λόγοι αυτοί υφίστανται ακόμα. Να μην
“πετάξουν” λοιπόν τζάμπα τα χαρτιά τους.
Άλλωστε και στη Νέα Υόρκη το Χρηματιστήριο ξεκίνησε και έκλεισε με άνοδο, μετά
και τη θετική παρέμβαση Κλίντον, που θύμισε την καλή πορεία της οικονομίας
στις ΗΠΑ.
Για τη Σοφοκλέους, πάντως, η χειρότερη παρέμβαση, με τα έως τώρα δεδομένα, θα
ήταν μια αναβολή της συνεδρίασης. Θα γίνονταν χειρότερα τα πράγματα από ένα
τέτοιο ενδεχόμενο!».
 |
πρόεδρος Χρηματιστών (ΣΜΕΧΑ)
«ΔΕΝ υπάρχει λόγος να σκεφτούμε πως δεν θα γίνει η συνεδρίαση του
Χρηματιστηρίου. Αυτό επιτείνει τον πανικό. Οι αγορές πρέπει να είναι ελεύθερες
για να απορροφούν και τους κραδασμούς.
Η επίδραση της κρίσης στο Χονγκ Κονγκ στη Σοφοκλέους πιστεύω ότι είναι πολύ
έμμεση. Η ελληνική οικονομία δεν έχει σοβαρές συναλλαγές με αυτή την αγορά.
Γι’ αυτό, οι όποιες αντιδράσεις οφείλονται καθαρά σε ψυχολογικά αίτια.
Δεν αποκλείεται τελείως να έχουμε κάποιες αντιδράσεις κι εδώ. Όμως, ας μην
ξεχνάμε, ότι όταν ανέβαινε το Χρηματιστήριο Αθηνών, δεν οφείλετο στην αγορά
του Χονγκ Κονγκ και δεν το επικαλέστηκε, φυσικά, κανείς.
Πώς, λοιπόν, θα το επικαλεστούμε τώρα, για να δικαιολογήσουμε μια πτώση; Τα
θετικά δεδομένα της ελληνικής αγοράς δεν έχουν ανατραπεί.
Έτσι, μια κρίση θα εξυπηρετούσε όσους ενδεχομένως θα ήθελαν να αγοράσουν τόσο
φθηνά τις μετοχές, γνωρίζοντας ότι σε μακροπρόθεσμη βάση το ελληνικό
Χρηματιστήριο δίνει κέρδη. Άλλωστε, πάντα καραδοκούν και κερδοσκόποι.
Οι ξένοι επενδυτές, αν υποτεθεί ότι θέλουν να βγουν από την ελληνική αγορά,
δεν έχει ξεκαθαρίσει προς τα πού θα πάνε. Συμμετέχουν με κεφάλαια μέχρι και
10% στις συναλλαγές της Σοφοκλέους.
Αρχικά κατέφυγαν στα ομόλογα. Όμως, γιατί να μην είναι η Σοφοκλέους το υπήνεμο
λιμάνι, το χρηματιστήριο, δηλαδή, όπου θα επενδύσουν στα σίγουρα τα χρήματά τους;».
ΙΟΥΛΙΟΣ-ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ. Κερδοσκόποι πιέζουν τις ασιατικές χρηματαγορές. Η
Ταϊλάνδη, η Ινδονησία, οι Φιλιππίνες και η Μαλαισία υποτιμούν τα νομίσματά
τους, καθώς κλονίζεται η εμπιστοσύνη σε αυτά λόγω υψηλού εξωτερικού χρέους,
δημοσιονομικών ελλειμμάτων και υπερτιμημένων κεφαλαιαγορών.
23 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ. Πτώση 10% του δείκτη Χανγκ Σενγκ στο Χονγκ Κονγκ. Οι
αρχές αυξάνουν σε 300% τα επιτόκια, για να διατηρήσουν την ισοτιμία του
τοπικού νομίσματος με το δολάριο.
24 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ. Ο ηγέτης του Χονγκ Κονγκ Τουνγκ Τσι Χούα δεσμεύεται να
διατηρήσει την ισοτιμία του νομίσματος. Ο Χανγκ Σενγκ ανακάμπτει, αλλά η Γουώλ
Στρητ σημειώνει πτώση, κυρίως στις μετοχές εταιρειών υψηλής τεχνολογίας.
27 ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ. Φόβοι ότι το Χονγκ Κονγκ μπορεί να εγκαταλείψει την
ισοτιμία με το δολάριο υποχρεώνουν σε νέα πτώση τον Χανγκ Σενγκ και τον Ντάου
Τζόουνς. Απώλειες μέχρι και 15% σημειώνουν τα Χρηματιστήρια στην Αργεντινή, το
Μεξικό και τη Βραζιλία.
Μέχρι αργά χθες το βράδυ κανένας δεν διακινδύνευε στην Αθήνα πρόβλεψη για το
τι θα γινόταν σήμερα το πρωί στην οδό Σοφοκλέους.
Το μόνο που μπορούσε να δει κανείς ήταν η θέση της κυβέρνησης και της Τραπέζης
της Ελλάδος για τη δραχμή που παραμένει σκληρή, αποτρέποντας κινδύνους για
τυχόν κερδοσκοπικά παιχνίδια εις βάρος της. Το δήλωσε χθες το βράδυ και
κορυφαίος παράγων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας ο οποίος είπε ότι η
πολιτική της σκληρής δραχμής αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο της οικονομικής μας
πολιτικής και η κυβέρνηση είναι αποφασισμένη να τη στηρίξει με κάθε μέσο.
Πάντως, επενδυτές και οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης αναλογίζονταν όλη τη
μέρα χθες τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει και στην Ελλάδα η «ασιατική
γρίπη» που ξεκίνησε με την κατάρρευση των μετοχών στο Χονγκ Κονγ και έπληξε
όλα τα ασιατικά χρηματιστήρια για να μεταδοθεί και στην Ευρώπη και τη Νέα
Υόρκη, με αποτέλεσμα να χαθούν περιουσίες δισεκατομμυρίων δολαρίων.
ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ
Παράταση της κρίσης θα σήμαινε για την Ελλάδα:
1 Άνοδο των επιτοκίων, κατ’ αρχήν στη διατραπεζική αγορά και κατά
δεύτερο λόγο στην τραπεζική αγορά γενικότερα, με δυσάρεστες επιπτώσεις σε
όσους έχουν δανεισθεί.
2Άνοδο των επιτοκίων στην αγορά ομολόγων με άμεση επίπτωση στο κόστος
εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους.
3 Υποχώρηση των τιμών στις μετοχές του Χρηματιστηρίου Αθηνών με
επίπτωση στο πρόγραμμα των μετοχοποιήσεων και στην εξέλιξη της αύξησης του
μετοχικού κεφαλαίου Τραπεζών και επιχειρήσεων.
4 Κλυδωνισμό της πολιτικής της σκληρής δραχμής. Για τη στήριξη του
εθνικού νομίσματος η Τράπεζα της Ελλάδος παρενέβη τη Δευτέρα διοχετεύοντας
σημαντικά ποσά συναλλάγματος για να καλύψει τις μαζικές πωλήσεις δραχμών που
έγιναν κυρίως από επενδυτές του εξωτερικού.
Ήδη από τη Δευτέρα υπήρχε ανοιχτή γραμμή μεταξύ του διοικητή της Τραπέζης της
Ελλάδος κ. Λ. Παπαδήμου και του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.
Γ. Παπαντωνίου. Συζητούσαν κάθε στιγμή τις εξελίξεις για συντονισμό ενεργειών
και παρεμβάσεων. Στα πλαίσια αυτά έχει αποφασισθεί η λήψη μέτρων που θα
στοχεύουν στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών στους κρατικούς
τίτλους. Είναι μάλιστα πιθανόν να ανακοινωθεί μέχρι το τέλος της εβδομάδας η
αλλαγή στον τρόπο διάθεσης των εντόκων γραμματίων του Δημοσίου, καθώς και η
ενίσχυση της διαφάνειας.
ΟΙ ΦΟΒΟΙ
Από την πλευρά της Τραπέζης της Ελλάδος θα βρισκόταν σε επιφυλακή για να
παρέμβει σε τρία επίπεδα αν θα χρειαζόταν. Χθες υπήρχαν ενδείξεις ότι και
σήμερα θα συνεχισθεί η προσφορά τίτλων από επενδυτικούς οίκους από τις ΗΠΑ και
τη Μεγάλη Βρετανία, οι οποίοι τη Δευτέρα ρευστοποίησαν επενδύσεις ύψους 520
εκατ. ECU, που είχαν κάνει σε δραχμές, και τις μετέτρεπαν σε συνάλλαγμα για να
καλύψουν τα ανοίγματα που δημιουργήθηκαν από επενδύσεις που είχαν κάνει κατά
κύριο λόγο στις ασιατικές αγορές. Αρμόδια τραπεζικά στελέχη διατύπωναν χθες
φόβους ότι αν και οι ευρωπαϊκές χρηματαγορές βρεθούν στη δίνη της κρίσης, τότε
δεν θα πρέπει να αποκλεισθεί το ενδεχόμενο να παρατηρηθούν μαζικότερες
πωλήσεις δραχμών. «Τώρα η κατάσταση θα ήταν πολύ πιο δύσκολη σε σχέση με το
1994 και το 1993, αφού η δραχμή κυκλοφορεί πολύ περισσότερο στις διεθνείς
χρηματαγορές και επομένως είναι πολύ πιο ευάλωτη», τόνιζαν χθες τραπεζικά
στελέχη, τα οποία διατύπωναν φόβους σχετικά με την πορεία των επιτοκίων,
καθώς, όπως χαρακτηριστικά τόνιζαν, η κατάσταση αυτή έχει άμεσες επιπτώσεις
στη ρευστότητα της αγοράς που με τη σειρά της ωθεί προς τα πάνω τα επιτόκια.
ΤΑ ΟΜΟΛΟΓΑ
Πάντως, η αγωνία της Τραπέζης της Ελλάδος εντοπιζόταν στη στάση που θα
κρατήσουν ξένοι επενδυτές οι οποίοι έχουν επενδύσει σε ελληνικά κρατικά
ομόλογα. Οι ενδείξεις που υπάρχουν είναι ότι πολλοί απ’ αυτούς έχουν
αποφασίσει να περιορίσουν τις επενδύσεις στους τίτλους του Ελληνικού Δημοσίου
και με δεδομένο ότι οι επενδύσεις αυτές είναι πολύ μεγάλες, τότε τα προβλήματα
που μπορούν να προκληθούν στην αγορά γενικότερα είναι πολύ μεγάλα.
*Πάντως χθες κορυφαίο στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος που ρωτήθηκε από «ΤΑ
ΝΕΑ» για τις προοπτικές που εμφανίζονται, δήλωσε ότι «η Κεντρική Τράπεζα
παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις εξελίξεις και είναι έτοιμη να παρέμβει,
όπως έχει πράξει και στο παρελθόν, για να διαμορφωθούν ομαλές συνθήκες στις
αγορές χρήματος και συναλλάγματος». Η άποψη που επικρατεί στις νομισματικές
αρχές είναι ότι η κρίση αυτή έχει καθαρά εξωγενή αίτια. Μόλις αυτά εκλείψουν,
τότε θα ομαλοποιηθεί και η ελληνική αγορά.
ΚΕΡΔΟΣΚΟΠΟΙ
Χθες το ελληνικό Χρηματιστήριο παρέμεινε κλειστό λόγω της αργίας της 28ης
Οκτωβρίου, αλλά η σκιά της κερδοσκοπίας απλωνόταν έξω από τις κλειστές πόρτες του.
Η πτώση στις τιμές των μετοχών που έχει ξεκινήσει πριν από έξι συνεδριάσεις
προκάλεσε βαθύτερη ανησυχία, αφού κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει τη στάση
των ξένων επενδυτών, οι οποίοι, σύμφωνα με υπολογισμούς, έχουν τίτλους που
αντιπροσωπεύουν το 10% και πλέον της συνολικής αξίας των μετοχών που αλλάζουν
χέρια κάθε μέρα στην οδό Σοφοκλέους.
Έτσι, τυχόν πωλήσεις από αυτούς μπορούν να επηρεάσουν και Έλληνες επενδυτές,
τόνιζαν χαρακτηριστικά χρηματιστηριακά στελέχη, τα οποία όμως χθες το βράδυ
επισήμαιναν ότι οι όποιες εξελίξεις συνδέονται κατά κύριο λόγο με την πορεία
κυρίως των ασιατικών χρηματιστηρίων και όχι με την πορεία και τις προοπτικές
της ελληνικής οικονομίας.
* Σημειώνεται ότι ο γενικός δείκτης τιμών τη Δευτέρα έπεσε στις 1.652 μονάδες
σημειώνοντας πτώση κατά 2,58% σε σύγκριση με την προηγούμενη Παρασκευή.
Google news
