[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις κατέδειξε για πολλοστή φορά
τις ΗΠΑ σε ενεργό ρόλο στην περιοχή, μέσω κυρίως του κ. Χόλμπρουκ, και την
παντελή απουσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) σε οποιονδήποτε πολιτικό ρόλο. Η
Ε.Ε. θα ασχοληθεί βεβαίως μέσα στο Σαββατοκύριακο με την Τουρκία, σε συνάντηση
των υπουργών Εξωτερικών, στο Λουξεμβούργο. Η ενασχόληση όμως αυτή θα γίνει στα
πλαίσια της συζήτησης για την «Agenda 2000» και τη μελλοντική θέση της
Τουρκίας σ’ αυτή. Το θέμα όμως του πολιτικού ρόλου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον
διεθνή χώρο είναι πολύ ευρύτερο. Το θέτει ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Θ.
Πάγκαλος σε δοκίμιό του για τη νέα Συνθήκη του Άμστερνταμ, επισημαίνοντας ότι
«η Ένωση θα πρέπει να αναδειχθεί διεθνής πολιτική δύναμη με στόχο την προώθηση
της σταθερότητας, της ειρήνης και της δημοκρατίας» (βλέπε: Θ. Πάγκαλος,
«Ευρωπαϊκές Προοπτικές», «Το Βήμα», 19 Οκτωβρίου 1997). Το θέτει επίσης μια
νέα έκδοση με τον εύγλωττο τίτλο «What global role for the EU?» («Ποιος
διεθνής ρόλος για την Ε.Ε.;», Βρυξέλλες, The Philip Morris Institute, 1997).
Όπως παρατηρεί ο C. Bildt, ένας από τους συγγραφείς της έκδοσης, οι ΗΠΑ έχουν
κυριαρχήσει στην ειρηνευτική διαδικασία στη Βοσνία «αν και συνέβαλαν λιγότερο
απ’ ότι η Ε.Ε., τόσο σε βοήθεια για την οικοδόμηση της περιοχής όσο και σε
στρατιωτικά μέσα». Ο καθηγητής Λ. Τσούκαλης, επίσης από τους συγγραφείς τής εν
λόγω έκδοσης, επισημαίνει ότι η Ένωση εξακολουθεί σε μεγάλο βαθμό να
εμφανίζεται διεθνώς «ως οικονομικός γίγαντας και πολιτικός νάνος», αν και,
όπως τονίζει, έχει καταστεί περιφερειακή δύναμη με αξιόλογη οικονομική και
πολιτική επιρροή. Ο Fr. Vranitzky, επίσης συγγραφέας της έκδοσης, διατείνεται
ότι οι περιπτώσεις της πρώην Γιουγκοσλαβίας και της Αλβανίας δείχνουν ότι η
άσκηση της κοινής εξωτερικής πολιτικής απαιτεί ισχυρή στρατιωτική υποστήριξη
και ότι η Ε.Ε. θα πρέπει να είναι έτοιμη να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα σε
περιφερειακές συγκρούσεις ως έσχατο μέσο πολιτικής. Πολλοί πιστεύουν ότι η νέα
Συνθήκη του Άμστερνταμ με την ενίσχυση της εξωτερικής πολιτικής που επιχειρεί,
θα διορθώσει την κατάσταση αυτή. Ίδωμεν…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι αναπληρωτής καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.