Οι νέοι άλλαξαν, αλλάξαν οι καιροί…

Μία δεκαετία αποδείχτηκε αρκετή για να αλλάξει τον τρόπο που σκέφτονται οι
νέοι, τις αξίες στις οποίες πιστεύουν και ορισμένα από τα πιο σημαντικά
«πιστεύω» τους. Μία δεκαετία που σημαδεύτηκε κυρίως από τη μείωση της
εμπιστοσύνης τους στους πολιτικούς, τον ρόλο των κομμάτων και την αύξηση της
αγωνίας για την επαγγελματική αποκατάσταση και την ανεργία.

Η ΔΙΑΦΟΡΑ στις τάσεις φαίνεται άλλωστε όχι μόνο από τα ποσοστά και τους
αριθμούς, αλλά και από την «εμφάνιση» στον πίνακα των αξιών διαφορετικών
εννοιών. Έτσι οι νέοι φαίνεται πως τοποθετούν σήμερα ψηλά στις αξίες τους την
ανησυχία για το περιβάλλον ενώ πριν από μερικά χρόνια προβληματίζονταν για το
ενδεχόμενο πυρηνικού πολέμου. Τους απασχολεί η σχέση τους με τους ξένους και
το πρόβλημα των ναρκωτικών, ενώ παλαιότερα και τα δύο ήταν «υποβαθμισμένα»
στους σχετικούς πίνακες των απαντήσεων.

ΚΟΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ

Στην πανελλαδική έρευνα, που άρχισε το 1984 και ολοκληρώθηκε το 1987 από το
Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ), ο ένας στους τρεις νέους εξέφρασε
θετική γνώμη για τους πολιτικούς. «Είναι εκπρόσωποι του λαού και πασχίζουν για
τα συμφέροντά του», υποστηρίζουν χαρακτηριστικά οι νέοι. «Ήρθε όμως η εποχή
της απογύμνωσης των πολιτικών και σε αυτό φυσικά βοήθησε και η ανάπτυξη των
μέσων μαζικής ενημέρωσης», σημειώνει η Αφροδίτη Τεπέρογλου, κοινωνιολόγος –
ερευνήτρια του ΕΚΚΕ.

Έτσι λοιπόν εάν παλαιότερα οι νέοι έδειχναν κάποιαν εμπιστοσύνη απέναντι στους
πολιτικούς και τα κόμματα, σήμερα αυτή δείχνει να εξανεμίζεται. Μάλιστα στην
πρόσφατη έρευνα της Μέτρον Ανάλυσις γίνεται λόγος για «ανεπάρκεια κομμάτων και
πολιτικών» (ποσοστό 7,6%) ενώ στην επίσης πρόσφατη ερευνά για τους νέους της
Θεσσαλονίκης, που έγινε το 1995 από το ΕΚΚΕ και το Ινστιτούτο Κοινωνικής
Πολιτικής, οι νέοι και των δύο φύλων απορρίπτουν εντελώς τους πολιτικούς.

Η κ. Τεπέρογλου, η οποία συμμετείχε στην ομάδα των επιστημόνων της ερευνάς του
’84, αλλά έχει και πρόσφατη εικόνα για τις σημερινές σκέψεις των νέων από την
έρευνα της Θεσσαλονίκης, τονίζει ότι οι νέοι δίνουν εδώ και χρόνια σημαντική
αξία στο δικαίωμα της εργασίας. Μόνο που σήμερα η αγωνία για την εξεύρεση
εργασίας επιτείνεται μπροστά στην απειλή της ανεργίας.

«Ιδιαίτερα στη σημερινή εποχή, όπου η ανεργία συνδυάζεται με την αποτυχία
γενικότερα. Όποιος δηλαδή δεν εργάζεται θεωρείται αποτυχημένος στη ζωή του, η
επαγγελματική αποκατάσταση φαίνεται να είναι το σημαντικότερο εφόδιο. Βέβαια
αυτό έχει σχέση και με το χρήμα που ως εφόδιο επιτυχημένης ζωής εμφανιζόταν
και παλαιότερα στις απαντήσεις των νέων».

ΟΙΚΟΛΟΓΙΑ – ΠΥΡΗΝΙΚΑ

Σε ό,τι αφορά των πίνακα των προβλημάτων και των προτεραιοτήτων σε «εθνικό
επίπεδο» ­ όπως ήταν η διατύπωση στην έρευνα του ΕΚΚΕ ­ οι νέοι απαντούσαν πως
«η ανεργία των νέων είναι θέμα προτεραιότητας» ενώ στη δεύτερη θέση
εναλλάσσονται κατά γεωγραφική περιοχή, η ρύπανση και ο πυρηνικός πόλεμος. Στον
ίδιο πίνακα αναφέρονται επίσης η άμυνα και ασφάλεια της χώρας, όπως και το
βιοτικό επίπεδο. Στην πρόσφατη έρευνα της Μέτρον Ανάλυσις ψηλά στον πίνακα των
αξιών βρίσκονται οι έννοιες της οικολογίας, της παραγωγικότητας και της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι νέοι αλλάζουν απόψεις και σε άλλα ζητήματα όμως, όπως λόγου χάρη η
υποστήριξη του οικογενειακού περιβάλλοντος.

Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, «οι νέοι σήμερα εμφανίζονται να δίνουν
μεγαλύτερη σημασία στην υποστήριξη της οικογένειας, από ό,τι παλαιότερα».
Παράλληλα εμφανίζονται πιο σταθεροί στην αξία της «φιλίας», η οποία
παρουσιάζεται διαχρονική και τους απασχολεί αρκετά, και στη θρησκευτική πίστη
που επίσης ορίζεται από τους κοινωνικούς ερευνητές ως «διαχρονική αξία».