ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μισθολογικές αποκλίσεις

Κατά τη σύσκεψη του οικονομικού επιτελείου υπό την προεδρία του Πρωθυπουργού
την περασμένη Πέμπτη, ετέθη από τον κ. Κων. Σημίτη ένα κρίσιμο ερώτημα που
έμεινε αναπάντητο. Πώς εξηγείται ­ διερωτήθη ο Πρωθυπουργός ­ να ανακοινώνεται
τα τρία τελευταία χρόνια από την κυβέρνηση και να επιδιώκεται η εφαρμογή μιας
αυστηρής εισοδηματικής πολιτικής και στην πράξη να σημειώνονται σοβαρές αποκλίσεις.

Από τη μακρά, μάλιστα, εισήγηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών Γιάννου Παπαντωνίου, αλλά και από τις παρεμβάσεις του διοικητού
της Τραπέζης της Ελλάδος, διαπιστώθηκε ότι οι εισοδηματικές αυτές αποκλίσεις
ευθύνονται για τη βραδεία αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.

Να σημειώσουμε εδώ ότι ο κ. Λουκάς Παπαδήμος ήδη από την περυσινή έκθεσή του
είχε επισημάνει ότι οι μισθοί στον δημόσιο τομέα αυξάνονται με ρυθμούς που δεν
είναι συμβατοί με τον στόχο για μείωση του πληθωρισμού. Για παράδειγμα, οι
μισθολογικές δαπάνες ανά υπάλληλο (στην Κεντρική Διοίκηση, της οποίας οι
δαπάνες καταγράφονται στον προϋπολογισμό) αυξήθηκαν το 1996 κατά 15,3%, δηλαδή
σημαντικά, έναντι 11,7% το 1995 και 9,4% το 1994. Για το 1997, όπως ανέφερε
στη σύσκεψη της Πέμπτης, η αύξηση των μισθών στο Δημόσιο τρέχει με 13,5%-14%!

Στις δημόσιες επιχειρήσεις (ΔΕΚΟ κ.λπ.) οι δαπάνες προσωπικού αυξήθηκαν κατά
12,6% έναντι 11,6% το 1995 και για εφέτος ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος
εκτιμά την αύξηση σε 11%, παρ’ ότι η κυβέρνηση είχε θέσει ως όριο το 7% και
μάλιστα όχι στις αυξήσεις ανά υπάλληλο, αλλά στη συνολική δαπάνη μισθοδοσίας,
πράγμα που σημαίνει αναπροσαρμογές μισθολογικές πολύ χαμηλότερες.

Κατ’ αρχήν να σημειώσουμε ότι θα ήταν μια επιθυμητή και ευτυχής εξέλιξη να
βελτιώνεται από χρόνο σε χρόνο το επίπεδο ζωής των εργαζομένων στο Δημόσιο,
όταν μάλιστα έχει ξεκινήσει από πολύ χαμηλά και στην περίοδο μάλιστα 1990-1993
με τη λιτότητα υπέστη άγριο ακρωτηριασμό. Θα συμφωνήσει όμως και η ΑΔΕΔΥ ότι
δεν είναι δυνατόν ο πληθωρισμός να πέφτει από το 10,9% το 1994 στο 5,7% το
1997 και ο ρυθμός αύξησης των δημοσίων υπαλλήλων και των υπαλλήλων των ΔΕΚΟ
όχι μόνο να μη μειώνεται, αλλά αντίθετα να επιταχύνεται. Πρόκειται
κυριολεκτικά για παραλογισμό!

Εκτός εάν ο γενικός άξονας της οικονομικής πολιτικής δεν είναι η σταθεροποίηση
και η ανάπτυξη της οικονομίας, αλλά η αναδιανομή του εθνικού εισοδήματος
προκειμένου να διορθωθούν αδικίες του παρελθόντος. Όμως η κυβέρνηση
διακηρύσσει ότι αμετακίνητος στόχος της πολιτικής της παραμένει η ένταξη της
χώρας στην ΟΝΕ που, όπως είναι γνωστόν, προϋποθέτει μείωση του δημοσίου
ελλείμματος σε ποσοστό κάτω του 3% του ΑΕΠ και πληθωρισμό μέχρι 2%-2,5%. Και
οι δύο όμως αυτές, επιμέρους, επιδιώξεις είναι ανέφικτες με μια χαλαρή
εισοδηματική πολιτική, η οποία και τον πληθωρισμό συντηρεί με την αυξημένη
ζήτηση που τροφοδοτεί και τα ελλείμματα διογκώνει.

Η εισοδηματική πολιτική έχει φυσικά μια κοινωνική διάσταση που καμιά κυβέρνηση
δεν μπορεί να αγνοήσει. Οι μισθωτοί πρέπει να προστατεύονται από τον
πληθωρισμό και να μετέχουν στην αύξηση του εθνικού εισοδήματος, πράγμα που
σημαίνει ότι οι πραγματικές τους αποδοχές πρέπει να αυξάνουν. Και όντως, ενώ
μέχρι το 1993 οι πραγματικές αποδοχές μειώνονταν, το 1994 αυξήθηκαν κατά 3,4%,
το 1996 κατά 3% και εφέτος κατά 4,5%. Οι αυξήσεις αυτές όμως είναι πολύ
μεγάλες, υπερτριπλάσιες της παραγωγικότητας και συνεπώς με παρόμοια
εισοδηματική πολιτική αποκλείεται να θρυμματισθεί ο σκληρός πυρήνας του πληθωρισμού.

Εδώ μάλιστα πρέπει να σημειώσουμε και μια άλλη ανορθολογική εξέλιξη. Οι
αυξήσεις αμοιβών στον ιδιωτικό τομέα είναι σαφώς χαμηλότερες. Το 1996 π.χ. οι
μισθοί και τα ημερομίσθια αυξήθηκαν στον ιδιωτικό τομέα περίπου κατά 9,5% και
εφέτος αναμένεται να αυξηθούν κατά 8,5%. Η αιτία βέβαια είναι ότι οι
επιχειρήσεις πιεζόμενες από τη συναλλαγματική πολιτική της σκληρής δραχμής
είναι πιο ανθεκτικές στις διαπραγματεύσεις με τα συνδικάτα. Δεν παύει όμως να
αποτελεί παραδοξότητα η διαπίστωση ότι στον ιδιωτικό τομέα, όπου η
παραγωγικότητα είναι αναμφισβήτητα υπαρκτή και υψηλή, οι εργαζόμενοι αποσπούν
χαμηλότερα ποσοστά αυξήσεων έναντι των συναδέλφων τους που απασχολούνται στον
δημόσιο τομέα που όμως η παραγωγικότητά του όταν δεν είναι ανύπαρκτη είναι χαμηλή.

Και επειδή ο κ. Κων. Σημίτης έθεσε το ερώτημα γιατί γίνονται οι αποκλίσεις, η
απάντηση είναι σαφής. Γίνονται στον δημόσιο τομέα γιατί οι υπεύθυνοι, υπουργοί
και διοικητές ΔΕΚΟ, διαχειρίζονται χρήματα των φορολογουμένων και συνεπώς ούτε
τα πονούν ούτε τα κατανέμουν σωστά.