Εκτός από τις τεχνολογίες υπάρχει και η αξιοπρέπεια

Η Ουνέσκο ανοίγει τα φτερά της για τη Γενική της Διάσκεψη (21/10 έως 10/11).
Το Εκτελεστικό της Συμβούλιο (όπου η χώρα μας διεκδικεί μία θέση για την
επόμενη τετραετία) συνεδριάζει ήδη πυρετωδώς προλειαίνοντας τις αποφάσεις που
θα εισηγηθεί στην Ολομέλεια. Για πρώτη φορά, σε πάρα πολλά χρόνια, από την
ίδρυση της Ουνέσκο το 1946, η χώρα μας, που υπήρξε από τα πρώτα ιδρυτικά της
μέλη, κατέρχεται υποψήφια σε πάρα πολλές διαπλανητικές επιτροπές. (Όπως η
Βιοσφαίρα, η Πληροφορική, η Παγκόσμια Κληρονομιά και άλλες).

Η ΟΥΝΕΣΚΟ αποτελεί το παρακλάδι εκείνο των Ηνωμένων Εθνών που είναι
επιφορτισμένο να παρακολουθεί τα όσα συμβαίνουν στον χώρο των Επιστημών, της
Παιδείας και του Πολιτισμού. Έχει έδρα στο Παρίσι, ενώ τα Ηνωμένα Έθνη
εδρεύουν στη Νέα Υόρκη. Και αρχηγοί των εθνικών αντιπροσωπειών είθισται να
είναι (ενώ στον ΟΗΕ είναι οι υπουργοί Εξωτερικών) ο υπουργός Παιδείας ή ο
υπουργός Πολιτισμού. Φέτος αρχηγός της εθνικής μας αντιπροσωπείας είναι ο κ.
Ευάγγελος Βενιζέλος.

Τα αρχικά της σημαίνουν: United Nations Educational, Scientific and Cultural
Organisation (UNESCO). Κάθε γράμμα αποτελεί κολόνα του αρχαίου ναού, που είναι
και το λογότυπό της. Όμως φέτος πολλοί μόνιμοι αντιπρόσωποι, με πρόταση του
υπογράφοντος, σκέφτονται να εισηγηθούν την προσθήκη του τετραγωνικού
μαθηματικού 2, πάνω από τα γράμματα Ε και C. Δηλαδή: Education + Ethics.
Culture + Communication.

Γιατί όπως εξελίσσονται οι διαπλανητικές σχέσεις των 184 χωρών-μελών του
Διεθνούς Οργανισμού, ο ρόλος της Ουνέσκο για την τρίτη χιλιετία μετατοπίζεται
ολοένα περισσότερο προς τον χώρο της ηθικής και της επικοινωνίας. Ο κόσμος
ζητάει από τον Οργανισμό το μόνο πράγμα που είναι σε θέση να δώσει: το
κάδρο-πλαίσιο όπου στο μέλλον θα μπορούν να κινηθούν οι νέες τεχνολογίες χωρίς
να καταπατούν το αναφαίρετο δικαίωμα της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Εξηγούμαι, για να μην παρεξηγηθώ: ως τώρα, στα πρώτα πενήντα χρόνια της
ύπαρξής της, η Ουνέσκο, κυρίως στις πρώτες δεκαετίες, έπαιξε ρόλο σημαντικό
στον αλφαβητισμό των αναλφαβήτων του τρίτου και του τέταρτου κόσμου, στη
διατήρηση μνημείων της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, και στην ενίσχυση
των Επιστημών εκείνων που δεν είχαν πρόσβαση σε πανεπιστημιακά ή κρατικά ταμεία.

Στο διάστημα όμως αυτό προέκυψαν νέες μέθοδοι διάδοσης της γνώσης, νέες
βιοτεχνολογίες στην παρέμβαση για την ίδια τη ζωή και ο κόσμος δεν έχει στο
μεταξύ κανένα ηθικό πλαίσιο, π.χ., στο αν επιτρέπεται ή όχι το να παρέμβει η
επιστήμη στον τρίτο μήνα της εγκυμοσύνης και να αλλάξει το «γένωμα» (γονίδιο)
του υπό εκκόλαψιν ανθρώπου.

Το ίδιο και με την Πληροφορική. Οι αυτοκινητόδρομοι της πληροφορίας σε ποιους
κανόνες κυκλοφοριακούς πρέπει να υπακούουν; Επιτρέπεται το προσπέρασμα από
δεξιά του οδηγού; Η τηλεκάρτα που χρησιμοποιείται για να πληρωθούν τα διόδια
(είτε ανήκει στον χώρο της εικονικής πραγματικότητας είτε στην πραγματική
πραγματικότητα) μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε ένα δικαστήριο, όπου ο
κατηγορούμενος υπερασπίζεται το άλλοθί του, σαν αποδεικτικό στοιχείο που
ανατρέπει τους ισχυρισμούς του; (την τάδε μέρα και ώρα πέρασες τα διόδια
Αθηνών – Κορίνθου. Άρα, πώς ισχυρίζεσαι ότι την ώρα του εγκλήματος βρισκόσουν
στα Μέγαρα;) κ.λπ.

Όμως ώσπου να φτάσει η Ουνέσκο να διαμορφώσει τον νέο κυριαρχικό ρόλο της στον
χώρο των Ηθικών Πλαισίων (Morals) έχει μπροστά της δρόμο πολύ να διανύσει. Για
την ώρα, και ως την επόμενη Ολομέλεια που θα γίνει σε δύο χρόνια, έχει μπροστά
της πιο συγκεκριμένα προγράμματα.

Όπως «η καλλιέργεια της ειρήνης». Το φιλόδοξο αυτό διαμεσολαβητικό πρόγραμμα
του γενικού διευθυντή της Φεντερίκο Μαγιόρ (το βιβλίο του «Η Καινούργια
Σελίδα», υπάρχει τώρα μεταφρασμένο και στη γλώσσα μας ­ εκδόσεις Νέα Σύνορα ­
μεταφέροντας έναν αέρα αισιοδοξίας μέσα στην απελπιστική κατάσταση του κόσμου
μας), γέννησε ήδη ένα υποπρόγραμμα «το δικαίωμα στην ειρήνη», που μαζί με το
πρόγραμμα των «γενεών του μέλλοντος» (το ροκ του μέλλοντός μας) αγκαλιάζουν
ευρύτατα στρώματα της νεολαίας, όχι βέβαια της ευρωπαϊκής, αλλά εκεί όπου το
να γεννηθείς δεν σημαίνει καν ότι θα ζήσεις και ότι θα ενηλικιωθείς. Μιλάμε
για τη φρίκη του κόσμου όπως έχουμε συνηθίσει να τη μαθαίνουμε σε στατιστικές
ή σε φράσεις τύπου «κάθε τρία λεπτά ένα βρέφος πεθαίνει στην αφρικανική ήπειρο».

Η Unesko δεν είναι Unicef. Τα ανθρώπινα δικαιώματα βρίσκονται στο κέντρο των
δραστηριοτήτων της και όπως του χρόνου είναι η 50ή επέτειος της Διακήρυξης των
Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ο ρόλος της Ουνέσκο θα είναι καθοριστικός προ παντός
στις χώρες (ακόμα και τις γειτονικές) όπου καταπατούνται.

Αυτά και άλλα πολλά, αγαπητοί αναγνώστες, θα έχουμε να πούμε και στη συνέχεια
για ένα Διεθνή Οργανισμό με τόσο σημαντικές δραστηριότητες όσο και πανελληνίως άγνωστες.