ΑΥΤΟΙ

… μπροστά ένα πίσω; Ή μήπως ένα βήμα μπροστά δύο πίσω; Πώς ακριβώς πορεύεται
η ιταλική αριστερά; Ο Όσκαρ Λουΐτζι Σκάλφαρο δέχεται σήμερα στο προεδρικό του
μέγαρο τον αρχηγό της Κομμουνιστικής Επανίδρυσης Φάουστο Μπερτινόττι, που
εξέπληξε πάλι χθες μερικούς ­ με τις όψιμες διαλλακτικές προτάσεις του. Τη
Δευτέρα, πλην απροόπτου, ο Σκάλφαρο θα συναντηθεί με τον αριστερό Μάσσιμο Ντ’
Αλέμα και με τον δεξιό Σίλβιο Μπερλουσκόνι. Σύντομα λοιπόν θα οριστικοποιηθούν
οι εξελίξεις και θα φανεί αν η γείτων θα κάνει πρόωρες (κατά τριάμισυ χρόνια)
εκλογές ή θα βαδίσει προς τον «ευρύ συνασπισμό»: Την «κυβέρνηση εθνικής
ενότητας» που ποθεί ο Μπερλουσκόνι ως εισιτήριο για μια πανηγυρική επιστροφή
του. Το ενδιαφέρον όμως είναι ότι οι εξελίξεις αυτές προκλήθηκαν ενώ η δεξιά
«σερνόταν». Ενώ ήταν σχεδόν ξεχασμένη στη γωνία. Και ενώ ο Γραμματέας της
ιταλικής ΓΣΕ, Σέρτζιο Κοφφεράτι, μετά τις τελευταίες υποχωρήσεις του Πρόντι
στο θέμα των συντάξεων, καλούσε απεγνωσμένα τον Μπερτινόττι να μην επιμείνει άλλο.

… μια «ιστορική σταθερά» στην αριστερά, παρατηρεί στην «Ουνιτά» ο Νορμπέρτο
Μπόμπιο, «κάτι σαν νομοτέλεια»: Κάθε φορά που η αριστερά στην Ιταλία κερδίζει
έδαφος, ξεσπά διχασμός, και έτσι κερδίζει ξανά η δεξιά. «Μια τέτοια κατάσταση
όμως, αυτή την ώρα, σημαίνει το τέλος της ιταλικής αριστεράς. Δεν θα
ξανακερδίσει ποτέ εκλογές. Αυτή η τάση αυτοκαταστροφής δεν άφησε ποτέ την
αριστερά στη χώρα μας να γίνει όπως η αριστερά των άλλων ευρωπαϊκών χωρών». Η
ρίζα της κακοδαιμονίας, κατά τον Μπόμπιο, βρίσκεται στην υιοθέτηση, πάνω σε
κρίσιμες στιγμές, ακραίας στρατηγικής. «Ο πολιτικός εξτρεμισμός δεν
συμβιβάζεται με μια δημοκρατική κυβέρνηση. Όπου υπάρχει, ανήκει πάντοτε στην
αντιπολίτευση. Εκεί όπου θα καταλήξει μάλλον και ο Μπερτινόττι, λες και πρέπει
να ισχύσει και σήμερα η παλιά conventio ad excludendum, o “όρος αποκλεισμού”
των ΚΚ».

… γνωστός σχολιαστής, ο Μικέλε Σέρρα, περιγράφει στην ίδια εφημερίδα πώς
άκουσε στη Βουλή τους λόγους του Πρόντι και του Μπερτινόττι.

«Από τη μια ήταν η επίπεδη, μονόχορδη φωνή που παρέθετε κουραστικούς αριθμούς
ύστερα από δουλειά προσεκτική, υπομονετική. Από την άλλη το ιδεολογικό πάθος,
ο λαϊκισμός, οι υψηλοί τόνοι.

Δύο διαφορετικές νοοτροπίες, από τις οποίες η κάθε μια πιστεύει ότι είναι αυτή
που διαθέτει όλες τις αρετές και κανένα από τα ελαττώματα του ιδεολογικού
χώρου». Αλλά στο κλίμα της εσωτερικής πόλωσης, κάθε συνδιαλλαγή μοιάζει
αδύνατη. Τα επιχειρήματα και η οπτική διαφέρουν διαμετρικά.

… η πλευρά του Μπερτινόττι, λέει ο Σέρρα, στρέφεται προς την άλλη και της
λέει: «Μεταρρυθμίσεις είπατε; Μόνο η επανάσταση είναι αρμόδια και ικανή να
κάνει μεταρρυθμίσεις!» Οπότε η άλλη πλευρά, του Πρόντι, απαντά: «Επανάσταση
είπατε; Μόνο οι μεταρρυθμίσεις είναι αυτές που μπορούν να επιφέρουν
επαναστατικές αλλαγές!». Κάποιος από τους δύο, παρατηρεί ο Σέρρα, πρέπει
ασφαλώς να έχει δίκιο. Αλλά στις περιπτώσεις αυτές καλείται κανείς να επιλέξει
τι είναι αυτό που προτιμά: «Τι να κάνει τελικά; Να κάθεται να πλήττει
κυβερνώντας ή να το διασκεδάσει λιγάκι κάνοντας αντιπολίτευση; Εγώ, βέβαια,
θεωρώ πως είναι ανόητο να θέλει κάποιος σώνει και καλά να καθηλώνεται στην
αντιπολίτευση. Όμως, φαίνεται πως για μερικούς αυτό εξακολουθεί να είναι διασκεδαστικό».