ΑΥΤΟΙ

… που έχει αρχίσει να γίνεται αισθητό στην Αμερική είναι η «ανάσταση» του
κέντρου των πόλεων. Την αρχή την είχε κάνει το Νιούπορτ πριν από μερικά
χρόνια, αλλά κανένας δεν φανταζόταν τότε ότι επρόκειτο για γενικότερη τάση.
Τώρα, το παράδειγμά του ακολουθούν πάνω από πενήντα πόλεις ­ και μάλιστα οι
μεγαλύτερες ­ που ξαναβρίσκουν την καρδιά τους και τη χαμένη τους
αυτοπεποίθηση. Κάποιο ρόλο έχει παίξει ασφαλώς και η μείωση της
εγκληματικότητας που σημειώθηκε από το 1992 μέχρι σήμερα (περίπου 13%), όπως
και η δημιουργία, στο ίδιο διάστημα, άνω του ενός εκατομμυρίου νέων θέσεων
εργασίας. Συνέβαλε όμως και η νοσταλγία· η τυποποιημένη ζωή στα σημερινά
προάστια, προνομιούχα ή φτωχικά, περιέχει ένα είδος μοναξιάς που ήταν άγνωστη
στους κατοίκους του παλιού καλού downtown. Αυτό είναι που τώρα αναζητείται και
που σε πολλές περιπτώσεις ξανακερδίζεται.

… για το ζωντάνεμα ενός αστικού κέντρου, όπως διαπίστωσε σε σχετική έρευνά
της η «USA Today», είναι παντού η ίδια: Καθαρίζεις την περιοχή απ’ ό,τι τη
μολύνει ή την ασχημαίνει. Δημιουργείς κατόπιν εκεί ό,τι μέχρι πρόσφατα
εθεωρείτο καλό μόνο για την περιφέρεια: μερικά στάδια, θέατρα, μουσεία και
εμπορικά κέντρα. Και ανακαινίζεις τα ρημαγμένα οικοδομικά αριστουργήματα. Όσο
για τα υπόλοιπα ­ κατοικίες, λέσχες, μαγαζιά ­ θα έρθουν μόνα τους, με
μαθηματική βεβαιότητα. Η Ουάσινγκτον που αργοπέθαινε, ανανήφει τώρα με νέο
Κέντρο Συνεδρίων, Μέγαρο Αθλητισμού, Στάδιο και επτά καινούργια μουσεία. Δύο
νέα «ζωντανά» μουσεία και ένα πελώριο εμπορικό κέντρο ζωογόνησαν και το Φορτ
Ουέρθ. Το Φοίνιξ γέμισε επίσης το κέντρο του με νέα μουσεία (στη χώρα υπάρχουν
7.000), βιβλιοθήκες και θέατρα. Ντητρόιτ, Βοστώνη και Σικάγο ακολουθούν κατά
πόδας. Δρόμοι που είχαν νεκρωθεί ξυπνούν, πράγματα συμβαίνουν ξανά, και
μερικοί ανακαλύπτουν μια καινούργια συμβιωτικότητα.

… καμαρώνει για το νέο του άλμπουμ, «Time Out of Mind». Έχει άραγε ωριμάσει;
Μα όχι. Η έννοια της ωρίμανσης προϋποθέτει κανονικότητα, δεν αφορά αυτόν που
υπήρξε πρόωρος. «Εγώ ήμουν πάντα διαλυμένος ­ είπε ο Ντύλαν σε μια από τις
σπάνιες συνεντεύξεις του, στους «Νιου Γυορκ Τάιμς». ­ Τη μια στιγμή ευφορικός,
την άλλη στο σκοτάδι. Αρκεί ένα περαστικό σύννεφο για να με ανατρέψει». Αλλά ο
Μπομπ όλο και ανακαλύπτει αλήθειες. Σ’ ένα από τα τραγούδια του δίσκου λέει:
«Νομίζεις μερικές φορές πως όλα τα ‘χεις χάσει. Κι ύστερα βλέπεις πως έχεις κι
άλλα να χάσεις». Ποιος είναι ο προορισμός; Υπάρχει; Ή μήπως προορισμός είναι
μονάχα ο δρόμος; Στο «Can’t Wait», ο Ντύλαν τραγουδά: «Νύχτα μέρα προχωρώ και
δεν με νοιάζει πια πού πάω. Μόνο πάω, πάω….».

… ο ραψωδός αυτός του ροκ κάνει και καμμιά στάση. Το ’68 στα κάμπους για να
τραγουδήσει για το Βιετνάμ. Το ’93 στην τελετή εγκατάστασης του Κλίντον.
Πέρυσι, σε νοσοκομείο, με καρδιακό επεισόδιο που λίγο έλειψε να τον στείλει
στον άλλο κόσμο. Εφέτος, στα 56 του, τραγούδησε στο Φεστιβάλ του Βατικανού
στην Μπολόνια. «Είμαι φύσει πλανόδιος», δηλώνει. Μα να τραγουδήσει πλάι στον
Πάπα; Αυτός, ο αντάρτης; Ο Μπομπ δεν είχε πρόβλημα. «Άλλωστε τα τραγούδια μου,
ιδίως μερικά παλιά, είναι ένα είδος προσευχής. Είναι πολύ γερά πράματα, γι’
αυτό και αντέχουν». Όσο για τον ίδιο, εξακολουθεί ν’ αγαπά την καταιγίδα.
«Όταν ξεσπάει μπόρα, βγαίνω έξω για να γίνω μούσκεμα».