30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΦΙΛΙΠΠΟΣ ΔΡΑΚΟΝΤΑΕΙΔΗΣ

ΠΡΟΤΙΜΑ ΤΟΝ ΡΟΛΟ ΤΟΥ ΚΡΙΤΗ Ή ΤΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΥ; Του δημιουργού, αν το
καταφέρω. Του κριτή, αν αποτύχω. Εύχομαι να μη συμβεί το δεύτερο.

Η ΖΩΗ ΕΙΝΑΙ… ΑΛΛΟΥ Ή ΣΤΑ ΒΙΒΛΙΑ; Η ζωή είναι αλλού. Αυτό λένε τα καλά βιβλία.

ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ Ή ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ; Συγγραφέας, αν πετύχω. Μεταφραστής, αν δεν το
πετύχω. Ελπίζω να συμβεί το πρώτο.

Ο ΙΔΙΟΣ ΔΙΑΒΑΖΕΙ: Αναφορές των Βενετών πρεσβευτών στον Δόγη στις
παραμονές της Γαλλικής Επανάστασης (σελίδες 1.000).

ΘΑ ΔΙΑΒΑΖΕ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ ΣΤΗΝ… ΟΘΟΝΗ ΤΟΥ ΥΠΟΛΟΓΙΣΤΗ ΤΟΥ: Αν δεν μπορούσα
να το αποφύγω…

Η ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ΠΡΟΩΘΕΙ Ή «ΣΚΟΤΩΝΕΙ» ΤΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ; Προωθεί
σκοτώνοντας. Σκοτώνει προωθώντας.

Προήδρευσε ­ τρεις ημέρες τώρα ­ των συνεδριάσεων για το ευρωπαϊκό βραβείο
λογοτεχνίας «Αριστείον», που πραγματοποιήθηκε στη φετινή Πολιτιστική
Πρωτεύουσα της Ευρώπης ­ τη Θεσσαλονίκη. Μετέχει στην επιτροπή κρίσης από την
καθιέρωση του θεσμού (το 1990, με πρωτοβουλία της Μελίνας Μερκούρη).
Συγγραφέας και μεταφραστής ο ίδιος (άρα δημιουργός), κρίνει υποψήφιους
δημιουργούς των χωρών ­ ευρωπαϊκών εταίρων. Μετέχει σε δημοκρατικές
διαδικασίες κρίσης (και εκ των πραγμάτων συν-κρίσης) αν και πιστεύει ότι
τελικά «το καλό βιβλίο επιβάλλεται μόνο του αλλά… ύστερα από χρόνια».

ΕΡ.: Τα ευρωπαϊκά βραβεία λογοτεχνίας και μετάφρασης «Αριστείον» ένας ακόμη
«ευρωπαϊκός θεσμός»;

ΑΠ.: Όπως το λέτε! Θεσμός σε εισαγωγικά. Ελπίζω πως τα εισαγωγικά θα φύγουν.

ΕΡ.: Το «Αριστείον» είναι το ευρωπαϊκό Νόμπελ;

ΑΠ.: Τείνει να γίνει. Θα το πετύχει αν οι πολιτικοί δεν το σκοτώσουν.

ΕΡ.: Η λογοτεχνική παραγωγή και μετάφραση «φτωχός συγγενής» στην Ευρώπη;

ΑΠ.: Μόνο στην Ελλάδα.

ΕΡ.: Τα βραβεία αναγνωρίζουν τις αξίες ή προωθούν συμφέροντα κρατών και εκδοτών;

ΑΠ.: Έως τώρα δεν έχω αποδείξεις ότι προωθούν τα συμφέροντα κρατών.

ΕΡ.: Το «Αριστείον» βρίσκεται έξω από τις πολιτικές επιλογές των χωρών-μελών
της Ε.Ε.;

ΑΠ.: Ναι. Ελπίζω ότι τα βραβεία θα παραμείνουν εκτός πολιτικής.

ΕΡ.: Το «Αριστείον» το θεσμοθέτησαν πολιτικοί (Μελίνα Μερκούρη, 1990). Οι
ίδιοι μπορεί να το καταργήσουν ερήμην των δημιουργών;

ΑΠ.: Βέβαια. Υποθέτω ότι υπάρχει δυνατότητα να δούμε κάποτε και την κατάργησή του.

ΕΡ.: Οι βραβευμένοι συγγραφείς και μεταφραστές αντανακλούν αξίες ή σκοπιμότητες;

ΑΠ.: Προς το παρόν αντανακλούν τις τρέχουσες αξίες της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας.

ΕΡ.: Υπάρχει ανεξάρτητος από εκδοτικά και άλλα κυκλώματα συγγραφέας;

ΑΠ.: Δόξα τω Θεώ, ναι.

ΕΡ.: Το βραβευμένο έργο είναι και το καλύτερο;

ΑΠ.: Είναι τουλάχιστον το λογοτεχνικά αξιοπρεπέστερο.

ΕΡ.: Τα κριτήρια για ένα βραβείο λογοτεχνίας;

ΑΠ.: Η ευρωπαϊκή του διάσταση, η σχέση του με την ευρωπαϊκή παράδοση και το
όραμα μιας Ευρώπης πολιτιστικά υγιούς.

ΕΡ.: Το «Μπεστ σέλερ» είναι το βραβείο του κοινού;

ΑΠ.: Δεν νομίζω πως ισχύει στην περίπτωση του «Αριστείου» (έως σήμερα).

ΕΡ.: Το επίπεδο της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής;

ΑΠ.: Μάλλον ανεπαρκές.

ΕΡ.: Η ποσότητα λογοτεχνικής παραγωγής που παρατηρείται εσχάτως στην Ελλάδα
είναι «βήμα» και για την ποιότητά της;

ΑΠ.: Η ποσότητα δεν μας ωφελεί για την ποιότητα.

ΕΡ.: Τι φταίει που δεν προβάλλεται διεθνώς η ελληνική λογοτεχνία;

ΑΠ.: Η ίδια η λογοτεχνία πρωτίστως.

ΕΡ.: Τα καλά βιβλία τα επιβάλλουν οι κριτικοί, οι εκδότες ή το κοινό;

ΑΠ.: Επιβάλλονται μόνα τους ύστερα από χρόνια (δυστυχώς).

ΕΡ.: Σε τι υστερούν οι μεταφράσεις ελληνικών λογοτεχνικών έργων;

ΑΠ.: Καλές μεταφράσεις υπάρχουν. Μέσα όμως από ποια διανομή;

ΕΡ.: Σημαντικός Έλληνας ποιητής ή πεζογράφος παραμένει ακόμη (αμετάφραστος) άγνωστος;

ΑΠ.: Ο Μητσάκης, ο Καρυωτάκης, ο μέγας Ροΐδης, ο μέγιστος Παπαδιαμάντης και
άλλοι βέβαια εκ των νεκρών.

ΕΡ.: Η μετάφραση ενέχει «λογοτεχνική παρέμβαση» ή αποτελεί απλώς επιστημονική διεκπεραίωση;

ΑΠ.: Η πολλή παρέμβαση με φοβίζει, η πολλή επιστήμη με κατατρομάζει.

ΕΡ.: Ποιος ή ποιοι συγγραφείς είναι οι τυπικοί εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας;

ΑΠ.: Αυτοί που δεν ξέρουμε στην Ελλάδα (Ιρλανδοί, Σουηδοί, Ιταλοί, Ισπανοί, Πορτογάλοι.

ΕΡ.: Στην Ενωμένη Ευρώπη κινδυνεύουν οι λογοτεχνίες των μικρών γλωσσών;

ΑΠ.: Κινδυνεύουν οι μικρές γλώσσες από τους λογοτέχνες που τις χρησιμοποιούν.

ΕΡ.: Οι Αμερικανοί συγγραφείς «κίνδυνος» για τους Ευρωπαίους δημιουργούς;

ΑΠ.: Κίνδυνος ίσως για τους Έλληνες. Αυτός ο φόβος (όπως παλιότερα ο δάκτυλος
της Μόσχας) δεν ισχύει για τους άλλους. Ανησυχούν, αλλά προσπαθούν να
προβάλουν τον εαυτό τους.

ΕΡ.: Η ανάγνωση «θύμα» της τηλεόρασης;

ΑΠ.: Η περιστασιακή ανάγνωση.

ΕΡ.: Η μετάφραση είναι γλωσσική «αντιστοιχία» ή τέχνη;

ΑΠ.: Πιστεύω πως είναι τέχνη.