Δείξε μου τον αρχηγό σου, να σου πω ποιος είσαι

ΓΝΩΣΤΟ; Πασίγνωστο! Το ψάρι βρωμάει από το κεφάλι. Αμ το άλλο; Το μήλο θα
πέσει κάτω από τη μηλιά! Αμ το τρίτο; Αρχηγέ, ο καθρέφτης σου είμαι! Μπας και
μεταλλασσόμεθα και δεν το παίρνουμε χαμπάρι; Καραμανλής – Παπανδρέου – Σημίτης
(η τριετία του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη, παρένθεση ήταν, ούτε ο ίδιος την
θυμάται). Τα τρία στάδια μετεξελίξεως της φυλής των Νεοελλήνων. Είναι Δευτέρα.
Κάποια Δευτέρα, κάποιας καραμανλικής εβδομάδας, κάποιου καραμανλικού έτους.
Εντός οικίας, κοινού γνωστού. Ο αρχηγός εισβάλλει και πέφτει πάνω σε υπουργό
του. Χωρίς «καλημέρα», «καλησπέρα», έστω «πώς από εδώ», ο αρχηγός μπαίνει στο ψητό:

Κοιτάει απειλητικά τον υφιστάμενο και του λέει, «Σου τηλεφωνούσαμε όλη την
Κυριακή, αλλά μας είπαν πως πήγες εκδρομή» (επανόρθωση: δεν πήρε ο ίδιος ο
αρχηγός τηλέφωνο, ο Θόδωρος πήρε). Κεραυνοβολημένος από την επίπληξη, σαν να
τον πιάσανε στα πράσα, σαν μαθητής που συλλαμβάνεται ατακτών, ο υπουργός
απαντάει, «Υπόσχομαι, κύριε πρόεδρε, να μην επαναληφθεί»!

ΞΕΡΕΤΕ ΤΙ συνέβαινε στη δεκαετία του ’60; Πήγαινες (λόγου χάρη) σε κολέγιο της
Μεγάλης Βρετανίας.

Αν «είχες» τις προϋποθέσεις να πας. Πήγαινες την πρώτη ώρα του μαθήματος με τα
«ήπατα» κομμένα. Αντήλλασαν κουβεντούλες οι συμφοιτητές σου με τον καθηγητή,
αλλά «εσύ», ο Νεοέλλην Καραμανλής, τσιμουδιά. Λόγω γλώσσας, θα πείτε. Λόγω
ευνουχισμού της πρωτοβουλίας, θα πω!

Παρόμοια εικόνα επαναλαμβανόταν παντού. Εφ’ όλης της ελληνικής επικρατείας. Σε
όλα τα εκπαιδευτικά ιδρύματα, όλων των βαθμίδων. Ιεραρχημένος στρατός! Τι
συμβούλευαν μαμά και μπαμπάς; «Να σέβεσαι τους μεγαλυτέρους σου». Δηλαδή νύχτα
ήταν, ημέρα να λες; Και αν δεν το έλεγες; Όπου δεν πίπτει λόγος, πίπτει ράβδος.

Έπιπτε ράβδος παντού. Μεταφορικώς και κυριολεκτικώς. Στο σπίτι, στον δρόμο,
στο πεζοδρόμιο (εκεί κι αν «έπιπτε»), στο σχολείο, στην αλάνα. Ακόμη και στο
Υπουργικό Συμβούλιο.

Λένε, και μάλιστα το «λένε» αξιοπιστότατες πηγές, πως τόσο μα τόσο βαρύ ήταν
το χέρι του προέδρου, που όταν.. έπεσε επί της χειρός τού φίλου του,
ακαδημαϊκού και υπουργού Κωνσταντίνου Τσάτσου, παραλίγο να του θρυμματιστεί ο
καρπός (του υπουργού, όχι του πρωθυπουργού).

Η σχέση μπορεί να μην είναι ευθεία. Αλλά, διάολε, δεν είναι εντελώς άσχετη η
ατάκα «έχουμε τον αρχηγό που μας αξίζει».

Αυτόν θέλουν, αυτόν ψηφίζουν. Δημοκρατία, ίσον το «γούστο» της πλειοψηφίας.
Ψυχαναλυτικό επίγραμμα αυτής της σχέσης; «Η κρυφή γοητεία της εξουσίας».

Παροιμιώδης, για τους μεγαλύτερους, η γοητεία που ασκούσαν στις Ελληνίδες τα
φρύδια του προέδρου. «Ψηλός, βαρβάτος, δυναμικός». Διά της φαντασιώσεως των
Ελληνίδων έπιπταν άφθονοι ψήφοι, εντός της ψηφοδόχου. Ψέματα; Ξέρετε τι
συμβουλεύουν τον Δημήτρη Αβραμόπουλο οι image makers; «Όσο συχνότερα
εμφανίζεστε χωρίς τη σύζυγό σας τόσο καλύτερα». Μεγάλο μέρος των ψήφων, που
στα γκάλοπ λαμβάνει ο δήμαρχος της Αθήνας, προέρχονται από εκπροσώπους του
«αδύνατου φύλου». Μεταξύ οκταετίας, προέδρου και Πρώτης Σερρών και δημάρχου
Αθηναίων υφίσταται κολοσσιαία διαφορά. Σε όλα. Ένα παραμένει ακλόνητο: το σεξ
απίλ. Επί οκταετίας, ούτε κατά φαντασίαν υφίστατο η ειδικότης του image maker.
Τώρα κυκλοφορεί εν αφθονία.

«ΔΙΑΚΡΙΤΙΚΟΤΗΤΑ»

Δύο τα προσόντα της… οκταετίας. Το ρόπαλο και η γοητεία. Πώς κάνουν οι
μουλαράδες για να «οδηγούν» το μουλάρι; Με το σανό στο ένα χέρι, με το
καμτσίκι στο άλλο. Έτσι ακριβώς. Και η εποχή; Μαύρη μαυρίλα. Παντού. Όχι μόνο
στα πεζοδρόμια, αλλά και στις σχέσεις.

Ο πρόεδρος παντρεύτηκε, χώρισε, αλλά ελάχιστοι, ελαχιστότατοι, ούτε καν οι
άνθρωποι του κοντινού, στενού, εσωτερικού κύκλου ξέρουν τις σωστές απαντήσεις
στις εξής ερωτήσεις: «Πόσες; Ποια; Καμιά;». Θυμάστε μερικούς – μερικούς
παππούδες «μας»; Ακόμη και πατεράδες «μας»;

Στην κουζίνα η σύζυγος. Αλλά ο… μπαμπάς λείπει σε ταξίδι για δουλειές. Εκ
των «δουλειών» και των συχνών «απουσιών» γέμισαν τα ορφανοτροφεία, αποκτήσαμε
ετεροθαλείς αδελφούς και αναζητούμε τους… συγγενείς στα δελτία απολεσθέντων
προσώπων του Κώστα Χαρδαβέλλα και της Αγγελικής Νικολούλη. Όλα στα μουλωχτά,
στα κρυφά, στα πονηρά.

Οι νοσταλγοί (οκταετίας και προέδρου) το ονομάζουν «διακριτικότητα,
σοβαρότητα». Ο καρπός του Τσάτσου, η ψυχούλα της Αμαλίας και το κρανίο των…
κομμουνιστοσυμμοριτών και λοιπών δημοκρατικών δυνάμεων ξέρει πόσο διακριτικά
έπιπταν οι… καρπαζιές.

Στις 19 Οκτωβρίου του 1981, ακριβώς την επομένη των εκλογών, αν συναντούσες
αριστερό, πριν προλάβεις, σου… απαντούσε: «Σύμφωνοι, τον ψήφισαν, αλλά ούτε
ένας δεν πιστεύει πως θα μας βγάλει από την ΕΟΚ και το ΝΑΤΟ». «Τότε;»,
ρωτούσες έκπληκτος, «Μα ακριβώς, ψήφισαν τα λόγια, όχι τα έργα». Δηλαδή; «Ο
υποκειμενικός παράγοντας δεν είναι έτοιμος για τη μεγάλη Αλλαγή»!

ΒΟΥΡΔΟΥΛΑΣ

Μεταφραζόμενο στα απλά ελληνικά, θα πει πως τα «αθάνατα νιάτα και τα περήφανα
γηρατειά» επιθυμούσαν να απαλλαγούν από τη… γοητεία τού βούρδουλα!

Αλλά με ελάχιστο, με μηδαμινό κόστος! Μπορεί να μη συμφωνείτε, αλλά, να μόλις
προσφάτως, στην επανέκδοση του «America, America», ο Καζάν ορίζει ως εξής την
παροιμιώδη επιβίωση της ελληνικής φυλής ανά τους τουρκικούς (και άλλους) αιώνες:

«Ο Έλληνας με το ένα χέρι προσκυνάει τον πασά και με το άλλο κρατάει φαλτσέτα.

Να τον προσέχεις». Πονηρός, ο βλάχος. Απόδειξη; Ο μάγκας Λάκης!

ΥΠΗΡΧΕ περίπτωση, στη δεκαετία του ’60, παντρεμένος πρωθυπουργός να κατεβαίνει
τις σκάλες του αεροσκάφους και να κάνει νεύμα προς την ερωμένη του; Ούτε στη
φαντασία τού Στίβεν Κινγκ! Κάθε εποχή με τον άνθρωπό της, κάθε «τετραετία» με
τον αρχηγό της και κάθε… Ελλάδα με τον άνθρωπό της. Τι άλλαξε; Αν το
καλοεξετάσουμε, δεν πρόκειται τόσο περί αλλαγών. Όσο περί αντικαταστάσεων.
Έφυγε ο βούρδουλας και στη ζωή μας εγκαταστάθηκε η μαγκιά. Συνοδευόμενη (η
μαγκιά) από την πασίγνωστη φράση «Γ… και δέρνω». «Εκφερόμενη» όχι μόνον από
τον αρχηγό, αλλά από πλήθος Νεοελλήνων.

ΣΤΑ.. ΕΝΔΙΑΜΕΣΑ

Τι ακριβώς… γ…; Ας τα πάρουμε ένα προς ένα. Όχι των «επάνω», αλλά κυρίως
τι συνέβαινε «κάτω». Ιλιγγιώδης αύξηση των διαζυγίων, των παράλληλων σχέσεων.
Δεν γίνονται πλέον στα κρυφά, αλλά στα «ενδιάκενα». «Ταυτοχρόνως», η Ελλάδα τη
«φέρνει» στην ΕΟΚ, στους Αμερικανούς, στους Ευρωπαίους. Τη «φέρνουμε» σε
όλους. Πώς επιβιώναμε; «Θαύμα, θαύμα», αναφωνεί ο σκιτσογράφος Γιάννης
Ιωάννου. Απέραντο… φρενοκομείο; Στην πραγματικότητα βιώναμε μια μετάβαση
(ανέκαθεν ο τόπος βίωνε μεταβατικές περιόδους). Έφυγε ο «χωροφύλακας» και ο
Νεοέλληνας ανακάλυψε τις… ελευθερίες του. Πώς συμβαίνει με τα «μόνα παιδιά
στο σπίτι»; Παίζαμε με όλα. Είχαμε θεσμούς, αλλά δεν «τους» λειτουργούσαμε.
Βουλή υπήρχε (δόξα τω Θεώ), αλλά ελάχιστες φορές ο πρωθυπουργός την επεσκέπτετο.

«Μάγκας ο μεγάλος». Κατά βάθος αυτό που συνέβη το βράδυ των εκλογών του 1989
είναι εξηγήσιμο. Ταυτίστηκαν με τον αρχηγό, τσαντίστηκαν με τους αντιπάλους
του, απειλήθηκε η μαγκιά τους. Δεν ήταν ο Παπανδρέου μόνο αποδέκτης των
εκατομμυρίων ψήφων. Ήταν ένας ολόκληρος τρόπος ζωής. Ναι, ναι ήταν και η
Δήμητρα. Μαγκιά του και καπέλο του! Πλήθος κόσμου φαντασιώνεται με την εικόνα
ενός προτύπου. Προσπαθούν να τον μιμηθούν, αλλά ένας είναι ο «μεγάλος». Να
απαλλαγούν από τη σταφιδωμένη σύζυγο, να κυκλοφορούν από γκαρσονιέρα σε
γκαρσονιέρα και να φωτογραφίζονται δημοσίως με τη… γυναικάρα. Η εξουσία
πλέον έχει εξάψει τη φαντασία του πλήθους. Από στόμα σε στόμα περιφέρονται
δεκάδες ονόματα. «Κι αυτή;», ρωτούσε ο ένας. «Κι αυτή, άκου που σου λέω»,
απαντούσε με βεβαιότητα ο άλλος. Διά του Ανδρέα, ο Νεοέλλην αισθάνεται και
μάγκας και επιβήτωρ και πονηρός και ανεξάρτητος και χορευταράς και
παντογνώστης. Ντριπλάρισε τους Αμερικανούς, την Αριστερά, την ΕΟΚ, το ΝΑΤΟ,
τον Καραμανλή, τον Μητσοτάκη, τη Μαργαρίτα. Όλους! Ο Νεοέλλην έτρεχε… καβάλα
στο κύμα. Στο τέλος, τον «σκέπασε» και παραλίγο να πνιγεί! Αλλά αυτό είναι μια
άλλη ιστορία.

ΑΣΟΙ!

Κάθε ημέρα και ένα γεγονός. Κάθε εβδομάδα και μια ανατροπή. Κάθε μήνας και
ένας άσος έβγαινε από το μανίκι τού αρχηγού. Αυτό δεν ήταν «πολιτικό
κεφάλαιο», αλλά σενάριο ταινίας. Και το φινάλε; Ανεξέλεγκτο πάθος! Ο «μεγάλος»
είχε προλάβει την αφρόκρεμα του Χόλιγουντ και της Γαλλίας. Τρία χρόνια μετά το
θρυλικό ερωτικό νεύμα, ο μακαρίτης Γάλλος σκηνοθέτης Λουί Μαλ υπογράφει το
«Μοιραίο πάθος» (1992). Ο αυθεντικός τίτλος της ταινίας είναι «Damage». Ζημιά.
Η υπόθεση ωχριά μπροστά στο Χέρφιλντ, το Ωνάσειο, την Εκάλη.

«ΣΑΝ ΟΛΕΣ»

Ώριμος, Βρετανός οικογενειάρχης, με παιδί της παντρειάς, εκλεκτό μέλος της
κυβέρνησης, ερωτεύεται με ανυπέρβλητο πάθος λιλιπούτεια θηλυκή ύπαρξη,
ενδεδυμένη στα μαύρα. Τζέρεμι Άιρονς φουλ ερωτευμένος με Ζιλιέτ Μπινός,
υποψήφια νύφη του και μέλλουσα σύζυγος τού γιου του. Κρυφή η σχέση τους και
όταν ο γιος τούς τσακώνει στα πράσα, αποσβολώνεται και γκρεμίζεται από το
κιγκλίδωμα της σκάλας. Κατάληξη; Ο… πατροκτόνος εγκαταλείπει τα πάντα και
περιφερόμενος ρακένδυτος σε κάποια αφρικανική χώρα, διαπιστώνει «την είδα στο
αεροδρόμιο, έμοιαζε σαν όλες τις άλλες».

Το φινάλε της… ταινίας του «μεγάλου»; (Διαβάζω από το βιβλίο της Δήμητρας).
«Μπαίνω μέσα! Ξαπλωμένος στο κρεβάτι κλαίει!!! Κλαίω κι εγώ! Σχίζεται η καρδιά
μου». Μπορεί παρόμοιο «σκίσιμο» να συντελεστεί επί της πρωθυπουργικής
κατοικίας της οδού Αναγνωστοπούλου στο Κολωνάκι;

«ΠΑΝΤΑ στην ώρα του, σαν ρολόι ελβετικής ακρίβειας», λένε κάτοικοι της
Πλατείας Κολωνακίου. Που, εκ συμπτώσεως, γειτονεύουν με τον Πρωθυπουργό. Όταν
οι δείκτες του ρολογιού δείχνουν «δέκα», ο Πρωθυπουργός κατεβαίνει προς το
Μέγαρο Μαξίμου. «Με τα πόδια, σαν ένας από μας. Αλλά περικυκλωμένος από
γορίλες. Ανταλλάσσει χειραψίες με πεζούς, με καταστηματάρχες και πάει στη
δουλειά του. Επιστρέφει το μεσημέρι, πού και πού τρώει στο “Tops” και καμιά
φορά τα βράδια επισκέπτεται το “Έμπασσυ”». Δεν πίνει (παρά λιγότερα, πολύ
λιγότερα από το όριο του «Αλκοτέστ»). Δεν καπνίζει, δεν ξενοκοιμάται. Αόρατος
είναι; Συγκρατημένος σε όλα του. Παπανδρέου – Σημίτης διαφέρουν σε όλα.
«Τσοβόλα δώστα όλα» ο ένας, «σφίξτε το ζωνάρι» ο άλλος. Η εποχή τού «όλα ή
τίποτα» αντικαταστάθηκε από δεκάδες «δεν», «μη», «όχι», «καθόλου». Ο Έλληνας
μετράει τη δεκάρα, ψάχνει για φίλο οδηγό που δεν πίνει, σπαζοκεφαλιάζει με τη
φορολογική του δήλωση και μαθαίνει κομπιούτερ.

ΘΑ ΤΑ ΚΟΨΕΙ

Στα «υπ’ όψιν» περιλαμβάνονται: να κόψει το κάπνισμα, να περιορίσει τη
ρετσίνα, να απαλλαγεί από το ουίσκι, να αναζητήσει δεύτερη, ίσως και τρίτη,
δουλειά, να αντικαταστήσει το ΙΚΑ με κάποια ασφαλιστική εταιρεία, να αθροίζει
τα χιλιάρικα της συντάξεως ή της… μη συντάξεως του 2004 και να συνηθίσει
στην ιδέα του Έλληνα-Ευρωπαίου, σε μια Ελλάδα χωρίς την Ευρώπη. Μοναδική του
ελπίδα το κοκαλάκι της νυχτερίδας και του Σημίτη. Τυχερός, σου λέει ο
«Κινέζος», ε πού θα πάει; Μάλιστα, προσφάτως, έβαλε σε κυκλοφορία το ακόλουθο
ανέκδοτο. Έτσι, για να θερμαίνει τις ελπίδες του:

Συντρίβεται αεροσκάφος με εκατοντάδες νεκρούς, αλλά με μοναδικό επιζώντα τον
Κώστα Σημίτη. Ύστερα από υπεράνθρωπες προσπάθειες και απλωτές, φθάνει σε ακτή
εξωτικής έρημης νήσου και πέφτει πάνω σε εξωτική Ινδή, με βούλα στο μέτωπο.
Πέφτει, ξαναπέφτει, της δίνει και καταλαβαίνει. Τελειώνει, σηκώνεται, ξύνει τη
βούλα και κερδίζει μισό δισεκατομμύριο! The end.

Προέλευση: Πρώτη Σερρών.

Γλώσσα: Έξω πάμε καλά.

Σύνθημα: Ανήκομεν εις την Δύσιν.

Μουσική: Άσ’ τα τα μαλλάκια σου ανακατεμένα.

Σπορ: Ρόπαλο.

Χορός: Βαλς.

Όνομα: Αμαλία (κάποτε), Θόδωρος (πάντα).

Τοποθεσία: Βαρυμπόμπη, Ψαροπούλα, Γκολφ Γλυφάδας.

Τίτλος: Το ξύλο βγήκε απ’ τον παράδεισο.

Προέλευση: Καλέντζι και University of Callifornia (Berkley).

Γλώσσα: Κύριοι, καληνύχτα σας.

Σύνθημα: Η Ελλάδα στους Έλληνες.

Μουσική: Ιστορία μου, αμαρτία μου, πάθος μου μεγάλο.

Σπορ: Whisky, γυνή και θάλασσα.

Χορός: Όλους τούς χόρευε στο ταψί.

Όνομα: Της πρώτης ή της τελευταίας;

Τοποθεσία: Μπαλκόνι και πρώτο τραπέζι πίστα.

Τίτλος: Σου υπόσχομαι πως θα ζήσω.

Προέλευση: Οδός Αναγνωστοπούλου, αριθμός 18 (Κολωνακίου, όχι Πεκίνου).

Γλώσσα: Σπρέχεν Ντόιτς;

Σύνθημα: Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Μουσική: Τα πήρε όλα και δεν φεύγει.

Σπορ: Λογιστικά.

Χορός: Δισεκατομμυρίων (μόνον επί της Σοφοκλέους).

Όνομα: Δάφνη for ever.

Τοποθεσία: Μάαστριχτ (ενίοτε και Tops)

Τίτλος: Αν έχεις τύχη, διάβαινε.