Παγίδα θανάτου το σωσίβιο

Την τέταρτη και τελευταία κίνηση για τη σωτηρία του δεν πρόλαβε να κάνει για
δευτερόλεπτα ο άτυχος πιλότος του «Μιράζ 2000» που έπεσε χθες, Δημήτρης
Στρατάκιας.

Το σωσίβιό του ενεργοποιήθηκε αυτόματα, λόγω της πτώσης του αεροσκάφους στο
νερό, με αποτέλεσμα να τον εγκλωβίσει και να τον ακινητοποιήσει στο κάθισμά
του και να μην μπορεί από τη θέση αυτή να λύσει τη ζώνη που έδενε τα πόδια του!

Για τον άτυχο πιλότο η διαδικασία «ταχείας απελευθέρωσης» από τα δεσμά του
καθίσματός του άρχισε όταν ένιωσε ξαφνικά ότι το αεροσκάφος του βρέθηκε στη
θάλασσα, ενώ ήταν σίγουρος ότι πετούσε ασφαλώς πάνω από το αεροδρόμιο! Είτε
από παραίσθηση και κακή εκτίμηση του πιλότου, όπως όλα δείχνουν, είτε από άλλη
αιτία, το «Μιράζ 2000» προσθαλασσώθηκε και άρχισε να βυθίζεται.

Στις περιπτώσεις αυτές, οι κανονισμοί επιβάλλουν τέσσερις διαδοχικές ταχείες
κινήσεις, τις οποίες όλοι οι πιλότοι τις έχουν μάθει καλά και πρέπει να τις
ολοκληρώσουν σε δευτερόλεπτα.

1 Ανοίγουν την καλύπτρα.

2 Λύνουν με μία κίνηση τη ζώνη της μέσης.

3 Πιέζουν έναν μοχλό ανάμεσα στα πόδια τους, για να αποδεσμευτούν από
το «κουτί επιβίωσης». Και τέλος,

4 Σκύβουν και πιέζουν έναν μοχλό που λύνει τη ζώνη, η οποία τους κρατά
τα πόδια και τροφοδοτεί την «αντί-G» στολή με αέρα.

Όταν οι δύτες έφθασαν χθες στις 9.30 το πρωί στο κόκπιτ του «Μιράζ 2000»,
διαπίστωσαν συγκλονισμένοι ότι ο άτυχος υποσμηναγός είχε προλάβει να κάνει τις
τρεις πρώτες κινήσεις, αλλά ένας «έξυπνος» αυτοματισμός, σωτήριος για όλες τις
άλλες περιπτώσεις, «τον είχε πνίξει»: Το ρυθμισμένο να ενεργοποιείται ακόμη
και με την υγρασία σωσίβιο φούσκωσε και ανασήκωσε τον άτυχο χειριστή μέσα στο
νερό που είχε ήδη εισρεύσει στο κόκπιτ.

Τα ερωτήματα που ανακύπτουν στην περίπτωση αυτή είναι δύο:

1 Πώς οι κατασκευαστές των καθισμάτων δεν έχουν προβλέψει την ακραία,
έστω, αυτή περίπτωση, ώστε να μη λειτουργεί το σωσίβιο ως εμπόδιο άλλων,
σωτήριων, κινήσεων του πιλότου.

2 Γιατί ο χειριστής δεν χρησιμοποίησε τον μηχανισμό του εκτινασσόμενου
καθίσματος, αφού ο συγκεκριμένος τύπος μπορεί να χρησιμοποιηθεί και από
μηδενικό ύψος.

Ανώτατος επιτελής του ΓΕΑ υποστηρίζει, ως προς το πρώτο ερώτημα, ότι πράγματι
η ευαισθησία του μηχανισμού ενεργοποίησης του σωσιβίου είναι στη συγκεκριμένη
περίπτωση «ένα μειονέκτημα ­ μοιραίο μάλιστα». Όμως, όπως έλεγε, είναι σωτήριο
για τις περιπτώσεις που ο χειριστής εγκαταλείπει το αεροσκάφος και,
ενδεχομένως τραυματισμένος, δεν μπορεί να ενεργοποιήσει μόνος του το σωσίβιο.
Για τη μη χρησιμοποίηση του μηχανισμού εκτόξευσης, το ίδιο στέλεχος τόνιζε ότι
ορθώς δεν το χρησιμοποίησε ο χειριστής, αφού όταν αντελήφθη την κατάσταση που
βρισκόταν ήταν ήδη μέσα στη θάλασσα και αν ενεργοποιούσε το εκτινασσόμενο
κάθισμα «θα σκοτωνόταν από την καλύπτρα».

Τα όσα είχαν προηγηθεί ήταν εξίσου δραματικά, είτε αφορούν στα τελευταία λεπτά
της πτήσης του «Μιράζ 2000» είτε στις πολύωρες έρευνες για τον εντοπισμό του
μαχητικού και του πιλότου.

Όπως εκτιμούν έμπειροι αξιωματικοί του ΓΕΑ, ο χειριστής Δημ. Στρατάκιας, ενώ
πλησίαζε με το αεροσκάφος του για την εικονική προσγείωση στο αεροδρόμιο της
Σκύρου και πριν μπει στην τελική ευθεία, πρέπει να περιέπεσε σε κατάσταση
«βέρτικο», δηλαδή να μην μπορούσε να ερμηνεύσει τη θέση του αεροσκάφους. Οι
ακριβείς συνθήκες του δυστυχήματος θα αποκαλυφθούν, αν και όταν διαβαστεί το
«μαύρο κουτί». Ήδη αργά χθες το απόγευμα οι δύτες το ανέσυραν, αλλά οι
τεχνικοί διαπίστωσαν ότι ήταν παραμορφωμένο. Έτσι αποφασίστηκε να σταλεί, ίσως
και εντός της ημέρας, στο εργοστάσιο της Ντασό στη Γαλλία.

ΙΔΙΟ σχεδόν ατύχημα είχε πριν από 39 χρόνια, με ένα F-84, ο υφυπουργός Άμυνας
σήμερα και πρώην αρχηγός ΓΕΑ, κ. Δημ. Αποστολάκης.

Ο κ. Αποστολάκης αναγκάστηκε να προσθαλασσωθεί στον Παγασητικό και όπως
θυμήθηκε χθες για «ΤΑ ΝΕΑ», μόλις το αεροσκάφος «πάτωσε» σε βάθος περίπου 20
μέτρων, άνοιξε την καλύπτρα και άρχισε να λύνει τις ζώνες ασφαλείας. «Ευτυχώς,
πρόλαβα», είπε.. Σήμερα, με την εμπειρία αυτή στην πλάτη, λέει ότι για τον
29χρονο χειριστή του «Μιράζ 2000» «όλα πρέπει να χάθηκαν για μια ανάσα…».