Και ο Σλήμαν θα ζήλευε τον χρυσό θησαυρό!

Παναγιώτης Ευαγγέλου – Α. Μπιττάρ. Οι δύο συλληφθέντες, στην κατοχή των οποίων βρέθηκε η Σαμσονάιτ με τον θησαυρό, όπως και τα όπλα

Στη μαύρη τσάντα Σαμσονάιτ, που κρατούσε ο 48χρονος άνδρας, ο οποίος την
περασμένη Δευτέρα, στις 9.45 το βράδυ, βγήκε βιαστικά από την κεντρική έξοδο
του ξενοδοχείου «Αστέρας» της Βουλιαγμένης, έκρυβε έναν αρχαιολογικό θησαυρό
από 54 χρυσά κοσμήματα που θα τον «ζήλευε» και ο Ερρίκος Σλήμαν, αφού ήταν
αρχαιότερος κατά 1.000 με 2.000 χρόνια από τους θησαυρούς που βρέθηκαν στις
ανασκαφές της Τροίας.

Ο 48ΧΡΟΝΟΣ άνδρας, μαζί με έναν συνεργό του που εκτελούσε χρέη σωματοφύλακα,
κατευθύνθηκε σε ένα αυτοκίνητο BMW. Τότε δόθηκε το σύνθημα από τον επικεφαλής
της ομάδας των αστυνομικών του Τμήματος Αρχαιοκαπηλίας που είχαν «μπλοκάρει»
τον «Αστέρα» και οι δύο αρχαιοκάπηλοι, ο 48χρονος πρώην ντετέκτιβ Παναγιώτης
Λ. Ευαγγέλου και ο 63χρονος Ελληνοκαναδός Ανδρέας – Ριχάρδος Γεώργιος Μπιττάρ,
συνταξιούχος επιχειρηματίας οικοδομών στον Καναδά, συνελήφθησαν.

Οι αστυνομικοί, που είχαν συγκεκριμένες πληροφορίες, όρμησαν πάνω στους δυο
άνδρες και άρπαξαν από τα χέρια του Ευαγγέλου την τσάντα. Μέσα σε μια
βελούδινη κασετίνα, παρά το σκοτάδι έλαμψαν τα 54 ανεκτίμητης αξίας χρυσά
κοσμήματα, που χρονολογούνται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των αρχαιολόγων, στην
τελευταία φάση της νεολιθικής εποχής στην Ελλάδα, δηλαδή στην 5η και 4η
χιλιετία π.Χ. από το 4500 έως το 3200 π.Χ.

ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ

Ο θησαυρός μεταφέρθηκε στην Ασφάλεια Αττικής και αμέσως κλήθηκε η διευθύντρια
του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, κ. Αικατερίνη Δημακοπούλου, η οποία με δύο
ειδικούς έμπειρους συντηρητές εξέτασαν τον πολύτιμο θησαυρό.

Και οι ίδιοι οι αρχαιολόγοι εντυπωσιάσθηκαν όταν είδαν τον θησαυρό. Μέχρι
σήμερα από τις ανασκαφές σε όλη τη χώρα έχουν βρεθεί όλα και όλα 12 χρυσά
κοσμήματα και 170 ασημένια αυτής της περιόδου. Πρώτη φορά οι αρχαιολόγοι
αντίκρυζαν συγκεντρωμένα σε μια συλλογή 54 χρυσά κοσμήματα της τελευταίας
φάσης της νεολιθικής περιόδου.

Ανάμεσα σε αυτά που περιελάμβανε ο θησαυρός ήταν και ένα περίαπτο, μοναδικό ως
προς το μέγεθός του που παρόμοιο δεν έχει ξαναβρεθεί στην Ελλάδα και δεν
υπάρχει σε κανένα μουσείο. Είναι σχεδόν τριπλάσιο σε μέγεθος (έχει ύψος 15,5
εκατοστών, διάμετρο 12 εκατοστών και βάρος 80 γραμμαρίων), όπως επισήμανε η
διευθύντρια του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, απ’ αυτά που είναι μέχρι
σήμερα γνωστά στον ελλαδικό χώρο.

Ο ιστορικής σημασίας θησαυρός περιέχει και άλλα πολύτιμα περίαπτα κοσμήματα,
τα οποία όπως μας εξήγησε η διευθύντρια του μουσείου μπορεί να τα έραβαν σε
ενδύματα, να τα περνούσαν στο λαιμό ή να τα τοποθετούσαν σε κάποιους χώρους
σαν διακοσμητικά. Ανάμεσα σε αυτά ένα περίαπτο σε σχήμα κλαδιού, ένα άλλο που
καταλήγει σε διπλό δακτύλιο, δακτυλιόσχημα κοσμήματα με αποφύσεις κ.λπ.

Όλοι αυτοί οι τύποι των κοσμημάτων, που χρονολογούνται στη νεολιθική εποχή,
έχουν κατά καιρούς βρεθεί σε διάφορες περιοχές της χώρας, όπως στη Μακεδονία,
τη Θεσσαλία, την Πελοπόννησο και τις Κυκλάδες. Κοσμήματα τέτοιου τύπου έχουν
βρεθεί και σε τάφους στο μεγάλο προϊστορικό νεκροταφείο της Βάρνας, στις ακτές
της Μαύρης Θάλασσας.

Οι αρχαιολόγοι που εξέτασαν τον θησαυρό ­ ζυγίζει συνολικά 232 γραμμάρια ­ δεν
ήταν σε θέση χθες να προσδιορίσουν το χώρο από όπου προέρχεται. Άλλωστε ο
αρχαιοκάπηλος, παρά τις προσπάθειες των αξιωματικών της Ασφάλειας κράτησε
κλειστό το στόμα του.

«Μόνο εικασίες μπορούμε να κάνουμε», είπε χθες η διευθύντρια του Αρχαιολογικού
Μουσείου κ. Κατερίνα Δημακοπούλου. «Ίσως προέρχονται από τάφους. Δεν
αποκλείεται όμως να αποτελούσαν ήδη από την αρχαιότητα ένα θησαυρό ­ ένα
σύνολο δηλαδή πολύτιμων αντικειμένων ­ όπως οι θησαυροί της Τροίας, οι οποίοι
όμως είναι 1.000 με 2.000 χρόνια νεώτεροι. Βέβαια ο θησαυρός της Τροίας
περιλαμβάνει πολύ περισσότερα κοσμήματα. Η συλλογή των κοσμημάτων που βρέθηκε
θα μπορούσε να ανήκει σε κάποιον επιφανή της εποχής. Ο πολύτιμος θησαυρός θα
μπορούσε να ανήκει σε κάποιον που είχε τη δυνατότητα να τα αποκτήσει. Από την
άλλη μεριά μπορεί να βρισκόταν σε τάφους».

Ο ΧΡΥΣΟΣ

Η κ. Δημακοπούλου πιστεύει ότι κατά πάσα πιθανότητα ο θησαυρός προέρχεται από
τον ελλαδικό χώρο. «Και αυτό γιατί τέτοιου είδους κοσμήματα έχουν βρεθεί σε
πολλά μέρη της Ελλάδας. Χρυσά κοσμήματα έχουν βρεθεί και στο σπήλαιο Ζα της Νάξου».

Από τη λάμψη των κοσμημάτων φαίνεται ότι ο χρυσός δεν είχε προσμίξεις. Όλα
ήταν κατασκευασμένα από παχύ έλασμα χρυσού, σφυρηλατημένο, χτυπημένο πάνω σε
μήτρα, και όπως τόνισε η κ. Δημακοπούλου «η εξέταση των κοσμημάτων θα
συνεχισθεί στα εργαστήρια προκειμένου να προσδιορίσουμε με περισσότερες
λεπτομέρειες την τεχνική της κατασκευής τους». Τους λόγους για τους οποίους
εντυπωσιάσθηκε από αυτήν τη συλλογή μας εξηγεί η κ. Δημακοπούλου: «Μας
εντυπωσίασε ο μεγάλος αριθμός τους, οι τύποι τους και τα θεωρούμε πολύ
σημαντικά.

Είναι σημαντικό ακόμα ότι ένας τέτοιος θησαυρός νεολιθικών κοσμημάτων θα
καταλήξει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το πρώτο μουσείο της χώρας, για να
πλουτίσει την σπουδαία νεολιθική συλλογή του και δεν θα καταλήξει στο
εξωτερικό. Μετά την προσεκτική εξέταση και μελέτη του στα εργαστήρια του
μουσείου, θα φροντίσουμε να τον εκθέσουμε το συντομότερο δυνατόν και με τρόπο
που θα προβάλλει στο ευρύ κοινό τη μεγάλη ιστορική και καλλιτεχνική αξία των αντικειμένων.

ΠΡΙΝ ΑΠΟ ένα χρόνο αξιωματικοί της Ασφάλειας πληροφορήθηκαν ότι ένα άτομο, που
είναι ντετέκτιβ, διατηρεί γραφείο στο κέντρο της Αθήνας και κινείται με μια
ασημί BMW, έχει στην κατοχή του αρχαία χρυσά κοσμήματα και ενδιαφέρεται να
βρει αγοραστή για να τα πουλήσει. Ύστερα από έρευνες που κράτησαν μήνες οι
αξιωματικοί της Ασφάλειας εντόπισαν τον πρώην ντετέκτιβ, μέτοχο και σύμβουλο
της επιχείρησης συστημάτων ασφαλείας ISC, στην οδό Διοχάρους 22 στο Παγκράτι,
Παναγιώτη Λ. Ευαγγέλου. Οι αστυνομικοί του Τμήματος Αρχαιοκαπηλίας άρχισαν να
τον παρακολουθούν στενά. Έγιναν «σκιά» του. Τον ακολουθούσαν παντού, στην
προσπάθειά τους να δουν με ποιους ερχόταν σε επαφή. Ο ίδιος όμως φρόντιζε
πάντα να παίρνει τις προφυλάξεις του.

Έδινε την εντύπωση ενός πολίτη υπεράνω πάσης υποψίας. Κοινωνικός, πήγαινε σε
διάφορες εκδηλώσεις και οι επαφές που είχε δεν πρόδιδαν τίποτα το ύποπτο. Πριν
από ένα μήνα όμως οι πληροφορίες της Αστυνομίας άρχισαν να πυκνώνουν και να
γίνονται πιο συγκεκριμένες. Οι πληροφορίες ανέφεραν ότι ο Ευαγγέλου είχε
αρχίσει τις επαφές και αναζητούσε αγοραστές στο εξωτερικό, όπως στην Ολλανδία,
τη Γερμανία και την Ελβετία για να πουλήσει τον θησαυρό του. Οι αξιωματικοί
της Ασφάλειας κατάλαβαν ότι είχαν μπει πλέον στην τελευταία φάση. Ήταν η σειρά
της Ασφάλειας να χρησιμοποιήσει την παλιά «δοκιμασμένη συνταγή» και να
«στήσει» τον δικό της «αγοραστή» που θα προσέγγιζε τον αρχαιοκάπηλο. Έτσι και
έγινε και το ραντεβού κλείσθηκε για τη Δευτέρα το βράδυ στον «Αστέρα».

Ο πρώην ντετέκτιβ έπεσε στην παγίδα, μαζί με τον Ανδρέα Μπιττάρ που πήρε μαζί
του για ασφάλεια, καθώς έχοντας τον θησαυρό στην βαλίτσα με μια νοικιασμένη
BMW πήγαν στο καθορισμένο ραντεβού. Αυτό ήταν. Όταν ο Ευαγγέλου, μετά τη
συνάντησή του με τον «αγοραστή», στον οποίο έδειξε την «πραμάτεια», βγήκε 45
λεπτά αργότερα από τον «Αστέρα» έπεφτε στα χέρια των αστυνομικών. Στους
αστυνομικούς, μετά τη σύλληψή του, ο Ευαγγέλου ισχυρίσθηκε ότι τον
αρχαιολογικό θησαυρό τον είχε κληρονομήσει από τη θεία του Θεανώ Τσελώνη –
Δαμιανού, χήρα εφοπλιστή, η οποία έχει πεθάνει πριν από 20 χρόνια. Σύμφωνα με
τις πληροφορίες της Αστυνομίας, ο Ευαγγέλου διαπραγματευόταν την πώληση του
θησαυρού αντί του ποσού του ενός δισεκατομμυρίου δρχ.

Στην κατοχή του Ευαγγέλου, και του συνεργού του Μπιττάρ, βρέθηκαν και
κατασχέθηκαν στον μεν πρώτο ένα πιστόλι των 9 mm, στον δε δεύτερο ένα πιστόλι
«Βάλτερ» των 7,65 mm. Όπως προέκυψε, και για τα δύο ο Ευαγγέλου είχε άδεια
οπλοφορίας και κατοχής.

Το πιστόλι «Βάλτερ» το είχε δώσει στον Μπιττάρ προκειμένου να τον συνοδεύσει
με ασφάλεια. Σε έρευνα που έγινε στο σπίτι του Ευαγγέλου, στην οδό 3ης
Σεπτεμβρίου 153-155, βρέθηκαν ακόμα και κατασχέθηκαν πέντε αρχαία χάλκινα
νομίσματα, δύο ρωμαϊκά, δύο βυζαντινά και ένα της κλασικής περιόδου, καθώς και
58 τεμάχια αρνητικού φιλμ με απεικονίσεις προφανώς αρχαίων αντικειμένων.

Τα φλας. Οι φακοί στραμμένοι χθες στον μεγάλο θησαυρό

Ο ανεκτίμητης αξίας αρχαιολογικός θησαυρός περιελάμβανε τα εξής κοσμήματα:

1 Είκοσι εννέα χρυσά δακτυλιόσχημα περίαπτα, διαφόρων μεγεθών, από
σφυρήλατο παχύ έλασμα, με οπές ανάρτησης.

2 Τρία χρυσά δακτυλιόσχημα περίαπτα από σφυρήλατο έλασμα με αποφύσεις,
χωρίς οπές ανάρτησης.

3 Δύο χρυσά περίαπτα από σφυρήλατο έλασμα, με οπές ανάρτησης, το ένα με
διπλό δακτύλιο στη μία απόληξη και το άλλο σε σχήμα κλαδιού.

4 Τέσσερις χρυσές κυλινδρικές χάνδρες.

5 Ένα χρυσό ταινιόσχημο έλασμα, σφυρήλατο διάτρητο στις τέσσερις γωνίες.

6 Ένα μικρό θραύσμα όμοιο με το προηγούμενο.

7 Τέσσερα θραύσματα από χρυσά λεπτά σφυρήλατα ελάσματα, με στικτή
διακόσμηση, τα δύο διάτρητα. Το ένα άνω απόληξη δακτυλιόσχημου περίαπτου.

8 Ένας χρυσός δακτύλιος.

9 Επτά χρυσά κυκλικά ελάσματα, διάτρητα τα πέντε, με κυρτή την κάτω
επιφάνεια, προφανώς επικαλύμματα, τρία τσαλακωμένα.

10 Δύο χρυσά τετράγωνα ελάσματα, διάτρητα.

Ο ΕΙΣΑΓΓΕΛΕΑΣ Πρωτοδικών Κων. Παρασκευαΐδης άσκησε εναντίον των συλληφθέντων
ποινική δίωξη για:

* Υπεξαίρεση αντικειμένων ιδιαιτέρως μεγάλης αξίας από κοινού, σε συνδυασμό με
τις επιβαρυντικές διατάξεις του Νόμου 1608/1950 «περί καταχραστών του
Δημοσίου» (κακούργημα).

* Παράνομη κατοχή όπλων.

* Παράνομη οπλοφορία.

Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ Πολιτισμού κ. Ευάγγελος Βενιζέλος δήλωσε μεταξύ άλλων:

«Συγχαίρω θερμά τις αρμόδιες υπηρεσίες της Ελληνικής Αστυνομίας για τη μεγάλη
επιτυχία τους κατά της αρχαιοκαπηλίας, που είναι μία από τις πιο βαριές μορφές
του οργανωμένου εγκλήματος. Η στενή συνεργασία των υπουργείων Πολιτισμού και
Δημόσιας Τάξης στον τομέα της προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς, που
στηρίζουμε με πολλούς και διάφορους τρόπους, αποδίδει καρπούς. Έχω δώσει δε
εντολή ­ μετά την πρώτη αναφορά που μου υπέβαλε η διευθύντρια του Εθνικού
Αρχαιολογικού Μουσείου κ. Αικ. Δημακοπούλου ­ να ολοκληρωθεί το ταχύτερο
δυνατόν η αρχαιολογική έρευνα των ευρημάτων, τα οποία οι πρώτες εκτιμήσεις
τοποθετούν σε εξαιρετικά υψηλή θέση από πλευράς αρχαιολογικής σημασίας. Τα
ευρήματα θα εκτεθούν το συντομότερο δυνατόν στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο».