Το Τείχος δεν έπεσε ακόμα στο Βερολίνο

Πύλη Βραδεμβούργου. Πριν από το 1990 ήταν το σημείο που χώριζε το Βερολίνο στα δύο. Τώρα τα σύνορα έπεσαν. Αλλά οι Βερολινέζοι έμειναν Δυτικοί και Ανατολικοί

Στο Βερολίνο, σύμβολο κάποτε της διαίρεσης ανάμεσα σε Ανατολή και Δύση, πολλά
από τα στοιχεία που υπογράμμιζαν τη σύγκρουση ανάμεσα στα δύο ιδεολογικά
αντίπαλα στρατόπεδα έχουν εξαφανιστεί επτά χρόνια μετά την ενοποίηση της
Γερμανίας. Αλλά, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τις εφημερίδες, που δείχνουν σαν
να μην έχει ακόμα τελειώσει ο Ψυχρός Πόλεμος.

ΑΝ ΚΑΙ το Τείχος του Βερολίνου έχει εξαφανιστεί εδώ και χρόνια και οι δρόμοι
ενοποιήθηκαν, οι εκδότες των εφημερίδων δεν έχουν εξαλείψει την αόρατη γραμμή
διαχωρισμού ανάμεσα στο ανατολικό κομμουνιστικό Βερολίνο και τον καπιταλιστικό
μεταπολεμικό θύλακο στη Δύση.

Όταν η Γερμανία γιορτάζει την επέτειο της ενοποίησης της 3ης Οκτωβρίου 1990,
οι περισσότεροι Ανατολικοβερολινέζοι διαβάζουν τα γεγονότα της ημέρας στις
τρεις ανατολικογερμανικές εφημερίδες, ενώ οι Δυτικοί συμπολίτες τους στα επτά
δυτικοβερολινέζικα φύλλα.

«Η πικρή αλήθεια είναι ότι το Βερολίνο εξακολουθεί να είναι χωρισμένο στα
μυαλά των Βερολινέζων», λέει ο Ουλφ Γκότγκε, αναπληρωτής διευθυντής της
«Μπερλίνερ Τσάιτουγνκ». «Οι μεσήλικες και οι ηλικιωμένοι κάτοικοι δεν θέλουν
να αλλάξουν».

Η κατάσταση που επικρατεί στον τομέα των εφημερίδων στο Βερολίνο των 3,4
εκατομμυρίων κατοίκων είναι ένα ακόμη παράδειγμα που δείχνει τα προβλήματα που
αντιμετωπίζει σήμερα η πορεία ενοποίησης του γερμανικού λαού ύστερα από
τέσσερις δεκαετίες ψυχροπολεμικής διαίρεσης. Η ανεργία στην Ανατολική Γερμανία
είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι στη Δύση και οι μισθοί αρκετά χαμηλότεροι.

Η συνεχιζόμενη αντιπάθεια Ανατολικών – Δυτικών φαίνεται άλλωστε και από τον
αριθμό των «μεικτών» γάμων που δεν ξεπερνούν κάθε χρόνο τις λίγες δεκάδες.

Οι Ανατολικοί έχουν παραμείνει πιστοί αναγνώστες των ανατολικοβερολινέζικων
εφημερίδων παρά τα δώρα που προσφέρουν με κουπόνια τα δυτικά φύλλα για να τους
προσελκύσουν. Οι Δυτικοί τηρούν επίσης την ίδια σωβινιστική στάση έναντι των
ανατολικών εντύπων.

«Η αγορά των εφημερίδων στο Βερολίνο είναι εντελώς διηρημένη» εκτιμά ο
καθηγητής Επικοινωνιολογίας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο της πόλης, Στέφαν Ρους
Μολ. «Παρά τα τεράστια ποσά που δαπάνησαν οι δυτικογερμανικές εφημερίδες για
την προσέλκυση Ανατολικών αναγνωστών, αυτοί δείχνουν να ενδιαφέρονται ελάχιστα
για το τι συμβαίνει στη Δύση. Το ίδιο ισχύει και για τους Δυτικογερμανούς για
την Ανατολή» τονίζει ο Γερμανός καθηγητής και προσθέτει: «Εξακολουθούν να
αισθάνονται σαν ξένοι».

Πίσω από τις επτά δυτικογερμανικές εφημερίδες του Βερολίνου βρίσκονται τρία
ισχυρά εκδοτικά συγκροτήματα. Η εταιρεία Άξελ Σπρίνγκερ Βέρλανγκ εκδίδει
τέσσερις καθημερινές εφημερίδες ­ την «Μπερλίνερ Μόργκενποστ», την «Β.Ζ.», την
«Ντι Βελτ» και την «Μπιλντ». Η εταιρεία Γκέουνερ και Ζαρ του Αμβούργου έχει
στην ιδιοκτησία της δύο ανατολικοβερολινέζικες εφημερίδες ­ την «Μπερλίνερ
Τσάιτουνγκ» και την «Μπερλίνερ Κούριερ».

Η εταιρεία Ντίτερ φον Χόλτζμπρινκ Βέρλαγσγκρουπ, που εδρεύει στη Στουτγάρδη,
είναι ο ιδιοκτήτης άλλης μιας βερολινέζικης εφημερίδας, της «Ταγκεσπίγκελ».

Οι πρώην κομμουνιστικές εφημερίδες «Νόιες Ντόιτσλαντ» και «Γκούνγκε Βελτ»
έχουν επιβιώσει χάριν στους πιστούς Ανατολικογερμανούς συνδρομητές τους.
Τέλος, η αριστερής απόκλισης «Ταγκεστσάιτουνγκ» έχει μείνει ζωντανή χάρη σε
ορισμένους σταθερούς Δυτικοβερολινέζους αναγνώστες.

«Αγωνιζόμαστε εδώ και 7 χρόνια να διευρύνουμε την κυκλοφορία μας στην Ανατολή»
λέει ο Γκερντ Απεντζέλερ, διευθυντής της «Ταγκεσπίγκελ», η οποία πουλά 12.000
από τα 132.000 φύλλα της στο Ανατολικό Βερολίνο. «Είναι όμως δύσκολο για τα
δυτικοβερολινέζικα φύλλα να βρουν αναγνώστες στην Ανατολή», προσθέτει.

Ανάλογες είναι και οι εμπειρίες των συντακτών της δυτικοβερολινέζικης
«Μπερλίνερ Μόργκενποστ», που απέτυχε να βρει νέους αναγνώστες στην Ανατολή και
η κυκλοφορία της παρέμεινε στα 179.000 φύλλα.