Σε 100 Ελληνίδες το θαυματουργό εμβόλιο

«Τα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα του εμβολίου για τον καρκίνο του μαστού
αποτελούν δικαίωση των κόπων και των προσπαθειών μιας εξαετίας και δίνουν
πολλές ελπίδες για το μέλλον».

ΑΥΤΗ ήταν η πρώτη δήλωση της Βάσως Αποστολοπούλου, της Ελληνοαυστραλέζας
ερευνήτριας που με την ανακάλυψή της αναπτέρωσε τις ελπίδες χιλιάδων γυναικών
σε όλο τον κόσμο. Σε ερώτηση αν μπορούμε να μιλάμε για ελπίδα πρόληψης του
καρκίνου, η κ. Αποστολοπούλου απάντησε καταφατικά. «Ναι», είπε, «σε πέντε
χρόνια, όταν θα έχει ολοκληρωθεί το κλινικό στάδιο έρευνας στο οποίο
βρισκόμαστε τώρα, που είναι και το τελευταίο πριν περάσουμε στο στάδιο της
έγκρισης και της ευρείας κυκλοφορίας».

ΜΕ ΖΑΧΑΡΗ

Το εμβόλιο στηρίζεται στην ιδέα ότι τα φυσιολογικά κύτταρα παράγουν βλέννα η
οποία είναι πρωτεΐνη και περιβάλλεται από υδατάνθρακες (σάκχαρα). Η ίδια η
νεαρή ερευνήτρια περιέγραψε ως εξής, με πολύ απλό τρόπο, τη σημαντική
ανακάλυψή της: «φτιάξαμε στο εργαστήριο ένα συνθετικό καρκινικό κύτταρο και το
“ντύσαμε” με ζάχαρη, που είναι καθαρός υδατάνθρακας και είδαμε ότι είχε
εντυπωσιακά αποτελέσματα στα ποντίκια και κατόπιν σε πιθήκους και τελικά σε
ανθρώπους. Το ανοσολογικό τους σύστημα αντιδρούσε αυξάνοντας κατακόρυφα τα
Τ-λεμφοκύτταρα. Η σύνδεση με τη ζάχαρη παράγει ένα έντονο αντιγονικο σήμα το
οποίο παράγει έντονο “μαστίγωμα” στο ανοσοποιητικό σύστημα».

Η ερευνητική εργασία πάνω στον καρκίνο, στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης,
ξεκίνησε το 1991, με στόχο να μελετηθεί η δομή και η λειτουργία των καρκινικών
κυττάρων και το 1992 στράφηκε προς την κατεύθυνση του εμβολίου, καθώς υπήρχαν
πολλά ενδιαφέροντα δεδομένα. Οι πρώτες πειραματικές δοκιμές του εμβολίου
άρχισαν το 1993 σε ποντίκια και τον επόμενο χρόνο σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού.

AIDS ΚΑΙ ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ

Το εμβόλιο, όπως είπε η κ. Αποστολοπούλου, έχει δοκιμαστεί επίσης σε καρκίνους
της μήτρας, του πνεύμονα και του παχέος εντέρου με πολύ καλά αποτελέσματα που
αφήνουν ελπίδες για γενικότερη αντιμετώπιση των καρκινικών όγκων. Στο ίδιο
εργαστήριο μελετάται, επίσης, από άλλους επιστήμονες η ανάπτυξη εμβολίων για
το AIDS, την μαλάρια και την ηπατίτιδα.

Ήδη το εμβόλιο έχει χορηγηθεί σε 60 γυναίκες με πολύ καλά αποτελέσματα (στο
80% το ανοσοποιητικό σύστημα αντέδρασε αναστέλλοντας τον ρυθμό εξέλιξης της
νόσου), αν και βρίσκονταν όλες σε τελικό στάδιο καρκίνου με το ανοσοποιητικό
τους σύστημα «τελειωμένο». Ο καρκίνος είχε προχωρήσει τόσο πολύ ώστε δεν είχαν
καμία ελπίδα, κι όμως το ανοσοποιητικό τους σύστημα αντέδρασε. Μολις έγινε
γνωστή η ανακάλυψη 3.000 γυναίκες στην Αυστραλία εκδήλωσαν το ενδιαφέρον να
ενταχθούν στο πειραματικό πρόγραμμα εμβολιασμού, που όμως θα δοθεί μόνο σε 100 γυναίκες.

Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα, μετά την Αυστραλία, όπου θα δοκιμαστεί το νέο
εμβόλιο και από τον επόμενο μήνα θα αρχίσουν οι διαδικασίες επιλογής των
Ελληνίδων ασθενών που θα συμμετάσχουν στην πειραματική μελέτη, όπως ανακοίνωσε
χθες ο κ. Σταμάτης Βασίλαρος, επ. καθηγητής υπεύθυνος του Τμήματος Μαστού του
Κέντρου Πρόληψης, όπου και θα πραγματοποιηθεί η μελέτη σε συνεργασία με την κ.
Αποστολοπούλου και τον καθηγητή Ίαν Μακένζι του Πανεπιστημίου της Μελβούρνης.

Η μελέτη θα διαρκέσει συνολικά πέντε χρόνια και τότε θα γίνουν οι τελικές
ανακοινώσεις, εκτός αν στην πορεία προκύψουν πολύ σημαντικά αδιαμφισβήτητα στοιχεία.

Όπως εξήγησε ο κ. Βασίλαρος, 100 γυναίκες θα συμμετάσχουν στη μελέτη που θα
είναι διπλή τυφλή ­ που σημαίνει ότι οι 50 μόνο θα πάρουν το εμβόλιο. Οι
γυναίκες θα επιλεγούν ανάμεσα σε ασθενείς που θα πληρούν αυστηρά τις εξής προϋποθέσεις:

* Θα είναι μετεμμηνοπαυσιακές με καρκίνο του μαστού σταδίου 2, δηλαδή ούτε
πολύ πρώιμο ούτε πολύ προχωρημένο, των οποίων ο όγκος θα έχει θετικούς
οιστρογονικούς υποδοχείς, ενώ κάθε μια πρέπει να έχει 1-4 διηθημένους
μασχαλιαίους λεμφαδένες.

* Όλες οι γυναίκες θα έχουν χειρουργηθεί και θα παίρνουν κανονικά τη θεραπεία
τους με τα αντίστοιχα αντιοιστρογόνα (ταμοξιφένη). Η εγχείρηση δεν θα έχει
γίνει σε χρόνο μεγαλύτερη των τριών μηνών περίπου, που σημαίνει ότι
αποκλείονται όσες έχουν ήδη σήμερα καρκίνο.

* Αποκλείονται ασθενείς που έχουν ανάγκη χημειοθεραπείας ή ακτινοβολίας, ώστε
αυτές που θα συμμετάσχουν να έχουν ανέπαφο ανοσοβιολογικό μηχανισμό.

Καμία από τις ασθενείς αλλά ούτε και οι γιατροί, δεν θα γνωρίζουν αν παίρνει
το εμβόλιο ή απλώς τα αντιοιστρογόνα. Πάντως, όπως τόνισε ο κ. Βασίλαρος, δεν
υπάρχει φόβος παρενεργειών μια που οι μέχρι τώρα μελέτες έδειξαν ότι το
εμβόλιο δεν είναι τοξικό και δεν έχει κάποια σοβαρή παρενέργεια.

Ας σημειωθεί ότι σήμερα ο καρκίνος του μαστού αποτελεί την πρώτη αιτία θανάτου
στις γυναίκες άνω των 45 ετών στην Ελλαδα, όπως και παγκοσμίως, με μια
αυξητική τάση 3%, ενώ κάθε χρόνο σημειώνονται 3.000 νέα κρούσματα στη χώρα μας.

Όπως ανέφερε ο κ. Βασίλαρος, η αιτιολογία της μεγάλης αυτής αυξητικής τάσης
δεν είναι σαφής αλλά διεθνείς μελέτες ενοχοποιούν παράγοντες όπως ο σύγχρονος
τρόπος ζωής, η αλόγιστη χρήση ορμονών και η ρύπανση του περιβάλλοντος. Η
θνησιμότητα, είπε ο κ. Βασίλαρος, ήταν για πολλά χρόνια στο ίδιο επίπεδο, αλλά
τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει κάμψη, καθώς με τη χρήση της μαστογραφίας
μπορεί να γίνει διάγνωση σε πολύ αρχικό στάδιο.