Πόντιος Πιλάτος οι ΗΠΑ για το Αιγαίο

Τακτική… «Πόντιου Πιλάτου» ακολούθησαν χθες οι ΗΠΑ για το Αιγαίο. Μόλις
βρέθηκαν αντιμέτωποι με την τουρκική αδιαλλαξία για την παραπομπή του θέματος
των Ιμίων στη Χάγη, επιχείρησαν να πιέσουν την ελληνική πλευρά να αποδεχθεί το
τουρκικό πακέτο για εφ’ όλης της ύλης διάλογο.

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ

ΑΡΓΟΤΕΡΑ, και όταν είχε πια διαπιστωθεί το αδιέξοδο, προσπάθησαν να
ισορροπήσουν τα πράγματα, με ανακοίνωσή τους στην οποία υιοθετούν ουσιαστικά
την ελληνική θέση και τονίζουν ότι το θέμα των Ιμίων μπορεί να λυθεί με την
παραπομπή στη Χάγη.

Ολμπράιτ – Πάγκαλος

Οι πιέσεις των ΗΠΑ προς την Ελλάδα εκδηλώθηκαν κατά τη χθεσινή συνάντηση του
υπουργού Εξωτερικών Θ. Πάγκαλου με την Αμερικανίδα ομόλογό του κ. Ολμπράιτ. Η
αμερικανική πλευρά ζήτησε από την Αθήνα να δεχθεί κείμενο στο οποίο να
περιλαμβάνεται μεν η πρόθεση των Τούρκων να πάει για τα Ίμια στη Χάγη, την
ίδια στιγμή όμως να ζητείται έναρξη ελληνοτουρκικού διαλόγου επί όλων των
«διαφορών» στο Αιγαίο, όπως ακριβώς τις ορίζει η Άγκυρα.

Οι πιέσεις αυτές της αμερικανικής πλευράς έπεσαν στο κενό, καθώς ο κ. Πάγκαλος
υπογράμμισε με ενόχληση στην ομόλογό του ότι αποδοχή ενός τέτοιου κειμένου θα
ισοδυναμούσε με αποδοχή των παγίων αξιώσεων των Τούρκων στο Αιγαίο.

Την προσπάθεια για εξεύρεση ενός διεξόδου στα ελληνοτουρκικά συνεχίζει και
σήμερα ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών κ. Γκρόσμαν, ο οποίος συναντάται κυρίως
για τα θέματα των μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης στο Αιγαίο με τον υπουργό
Εξωτερικών Θ. Πάγκαλο ­ αλλά σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις και με την τουρκική πλευρά.

Περαιτέρω συζήτηση για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης αναμένεται να γίνει
σε επαφές που θα έχει ο κ. Πάγκαλος με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ κ. Σολάνα
στο περιθώριο των εργασιών της Γενικής Συνέλευσης, αλλά και σε επίσκεψη του κ.
Γκρόσμαν στην Αθήνα το προσεχές διάστημα.

Διπλωματικοί κύκλοι έλεγαν χθες ότι αν Αθήνα και Άγκυρα δεν έχουν ακόμη
συμφωνήσει στο νέο πακέτο μέτρων, που προωθεί ο κ. Σολάνα με τη στήριξη της
αμερικανικής πλευράς, εντούτοις οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε μία τέτοια συμφωνία.

ΕΝΟΧΛΗΜΕΝΗ

Πάντως, η αμερικανική πλευρά είναι ιδιαίτερα ενοχλημένη από την αδιαλλαξία της
Άγκυρας στο θέμα των Ιμίων, που οδήγησε σε ναυάγιο τις ελληνοτουρκικές
συνομιλίες της Νέας Υόρκης. Αδιαλλαξία, που συνεχίστηκε και χθες κατά τις
συναντήσεις της υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Μαντλίν Ολμπράιτ με τον Τούρκο
ομόλογό της Ισμαήλ Τζεμ.

Μάλιστα, από την άκαμπτη στάση των Τούρκων, τόσο στο θέμα των Ιμίων όσο και
στο Κυπριακό, Αμερικανός αξιωματούχος, ο οποίος πήρε μέρος στις παρασκηνιακές
αμερικανοτουρκικές διαβουλεύσεις, εξέφρασε και την πλήρη απογοήτευσή του,
λέγοντας χαρακτηριστικά: «Δεν αντέχω άλλο μ’ αυτούς τους τύπους»!

Στο ίδιο πνεύμα, ο Αμερικανός μεσολαβητής για το Κυπριακό Ρ. Χόλμπρουκ δήλωσε
ότι «συνεχίζουμε τις προσπάθειές μας, αλλά έως τώρα δεν έχουμε οποιαδήποτε
πρόοδο», ενώ όταν ρωτήθηκε για το πότε οι τουρκικές διακηρύξεις για επιθυμία
επίλυσης των θεμάτων θα γίνουν έργα, απάντησε «θα πρέπει να αστειεύεσθε».

Διπλωματικοί κύκλοι στη Νέα Υόρκη έλεγαν στα «ΝΕΑ» ότι η ενόχληση της ηγεσίας
του Στέιτ Ντιπάρτμεντ για την Τουρκία οφείλεται στην υπαναχώρησή της σχετικά
με το θέμα των Ιμίων. Μετά το κοινό ανακοινωθέν της Μαδρίτης, η Άγκυρα είχε
διαμηνύσει στις ΗΠΑ, έλεγαν οι ίδιοι κύκλοι, ότι ήταν διατεθειμένη να
προχωρήσει στο επόμενο βήμα και να προσφύγει στη Χάγη για τα Ίμια, χωρίς
ωστόσο να το πραγματοποιήσει.

Από την πρώτη ημέρα μάλιστα, που έφθασε η τουρκική αντιπροσωπεία στη Νέα
Υόρκη, ο βοηθός υπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για θέματα Ν. Ευρώπης, κ.
Γκρόσμαν, επιχείρησε επανειλημμένως να αποσπάσει τη συναίνεση του Τούρκου
υφυπουργού Εξωτερικών Ονούρ Οϊμέν ­ αρχιτέκτονα της κρίσης των Ιμίων ­ σε
κείμενο που μιλούσε για την προσφυγή του θέματος των βραχονησίδων στη Χάγη,
χωρίς όμως αποτέλεσμα.

Η αμερικανική πλευρά εστίασε τις πιέσεις της στον κ. Οϊμέν, έλεγαν
διπλωματικοί κύκλοι, επειδή θεωρεί αυτόν ως εκπρόσωπο του κατεστημένου τού
Στέιτ Ντιπάρτμεντ, δίνοντας παράλληλα μικρότερη βαρύτητα στον υπουργό
Εξωτερικών Ι. Τζεμ, ο οποίος θεωρείται «πιόνι» του στρατιωτικού κατεστημένου.
Πάντως, τόσο οι ΗΠΑ όσο και Ευρωπαίοι εταίροι μας εξέφρασαν την ανησυχία τους
προς την Αθήνα για την πρόθεση της Κύπρου να εγκαταστήσει τους ρωσικούς
πυραύλους S-300.

Μάλιστα ο κ. Χόλμπρουκ, ο οποίος είχε εκτενή συζήτηση με τον κ. Πάγκαλο για το
Κυπριακό, είπε ότι θα παρακολουθήσει με μεγάλη προσοχή τις συζητήσεις Κληρίδη
– Ντενκτάς για τα θέματα ασφαλείας του νησιού, που αρχίζουν αύριο στην Κύπρο,
γιατί «αφορούν δύο χώρες συμμάχους μας, την Ελλάδα και την Τουρκία».

Δήλωση με την οποία γίνεται σαφές ότι η αμερικανική πλευρά συνδέει απολύτως
τις εξελίξεις στα θέματα ασφαλείας στην Κύπρο με τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
και αυτό γιατί αφενός μεν στα κατεχόμενα βρίσκονται τουρκικά στρατεύματα,
αφετέρου δε διότι η Αθήνα έχει επανειλημμένως πει ότι επίθεση στην Κύπρο θα
είναι αιτία ελληνοτουρκικού πολέμου.

Νίκολας Μπερνς. Αναφορά για την τρομοκρατία στην Ελλάδα, καμία αναφορά για την τρομοκρατία στην Τουρκία

Η ΚΑΘΕ τους λέξη ήταν μελετημένη ­ και οι τοποθετήσεις τους ένα… κέντημα
διπλωματίας. Ο Νίκολας Μπερνς και ο Μαρκ Πάρις, οι επιλογές του Προέδρου
Κλίντον για την ηγεσία των πρεσβειών Αθήνας και Άγκυρας, εμφανίσθηκαν στην
Επιτροπή Εξωτερικών Σχέσεων της αμερικανικής Γερουσίας έχοντας προηγουμένως
συνεννοηθεί για τις τοποθετήσεις τους ­ όπως είπε ο ίδιος ο κ. Μπερνς.

Παρά τη συνειδητή προσπάθεια των δύο ανδρών να μην υπεισέλθουν σε καμία
λεπτομέρεια ­ και να δημιουργηθεί η εντύπωση των ίσων αποστάσεων της
Ουάσιγκτον από την Αθήνα και την Άγκυρα ­ τα κείμενα των τοποθετήσεών τους και
οι απαντήσεις στις (ελάχιστες, ομολογουμένως) ερωτήσεις που δέχθηκαν,
αποκαλύπτουν κάποια δεδομένα:

1. Πέραν των καλών λόγων που είπε ο Νίκολας Μπερνς για τις ελληνοαμερικανικές
σχέσεις, το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η Αθήνα έχει σημασία σε σχέση με δυο
πράγματα ­ την εξομάλυνση των σχέσεων με την Τουρκία και το Κυπριακό και την
πάταξη της τρομοκρατίας. Αντιθέτως, όπως φαίνεται από την τοποθέτηση του κ.
Πάρις, η Τουρκία ενδιαφέρει τις ΗΠΑ σε σχέση με μια σειρά πράγματα, πέραν του
Αιγαίου και του Κυπριακού. «Περιέργως» δε ουδεμία αναφορά γίνεται σε σχέση με
την τρομοκρατία που λαμβάνει χώρα στη γείτονα ­ ενδεχομένως διότι τα θύματα
συνήθως είναι ενεργά στελέχη της Αριστεράς…

Ενδεικτικά των προτεραιοτήτων που έχει η Ουάσιγκτον στην κάθε χώρα είναι και
τα βιογραφικά των δύο υποψηφίων πρέσβεων ­ ο μεν κ. Μπερνς υπήρξε ειδικός για
θέματα Ελλάδας, Τουρκίας και Κύπρου στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας, ενώ ο κ.
Πάρις στα «γαλόνια» του περιλαμβάνει την ενασχόληση με τη Μέση Ανατολή και τις
νέες Δημοκρατίες που προέκυψαν από τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

2. Στην κατάθεση του Νίκολας Μπερνς ­ σε αντίθεση με αυτήν του συναδέλφου του
­ γίνεται εκτενής αναφορά στην ελληνοαμερικανική κοινότητα των ΗΠΑ, η οποία
χαρακτηρίζεται «ο ισχυρότερος δεσμός μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ», για την οποία «η
πόρτα μου θα είναι πάντα ανοικτή». Η τοποθέτηση αυτή, από έναν ειδικό της
επικοινωνίας ­ αφού ο κ. Μπερνς ήταν επί δυόμισι χρόνια ο εκπρόσωπος του Στέιτ
Ντιπάρτμεντ ­ επιβεβαιώνει εμμέσως τη σημασία που δίδει κάθε αμερικανική
κυβέρνηση στις ψήφους των Ελληνοαμερικανών. Δεν είναι, άλλωστε, τυχαίο ότι
όλες σχεδόν οι ερωτήσεις των γερουσιαστών της Επιτροπής διακρίνονται ­ κατά το
μάλλον ή ήττον ­ από κάποια «φιλελληνική διάθεση».

3. Ένδειξη για τη «γραμμή πλεύσης» των αμερικανικών προσπαθειών ενδεχομένως να
αποτελεί η δήλωση του προαλειφομένου για την Άγκυρα διπλωμάτη ότι πρέπει να
προωθηθούν μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης για τη μείωση των εντάσεων στο
Αιγαίο ­ με την αναφορά του συγκεκριμένου παραδείγματος του μορατόριουμ που
εφαρμόζεται επί δύο συνεχή καλοκαίρια.

Νίκολας Μπερνς

Πρεσβευτής ΗΠΑ στην Αθήνα

«ΠΙΣΤΕΥΩ ότι βρισκόμαστε τώρα ενώπιον μιας ιδιαιτέρως σημαντικής και
ενθουσιώδους στιγμής στην ιστορία των σχέσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ελλάδας». «Η
πρόσφατη επιλογή της Αθήνας ως οικοδέσποινας των Ολυμπιακών του 2004
συμβολίζει εκ νέου τον ρόλο της Ελλάδας ως υπερήφανου έθνους ιστορικών
επιτευγμάτων, αφιερωμένου στη σύγχρονη ανανέωση».

«Οι προκλήσεις είναι πολλές: να αναζητήσουμε μια ειρηνική λύση στις διαφωνίες
μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, να επιλύσουμε τα προβλήματα που συνδέονται με την
Κύπρο, να οικοδομήσουμε ευρύτερο και δικαιότερο εμπόριο και να ανοίξουμε νέες
δυνατότητες για το αμερικανικό εμπόριο, να καταπολεμήσουμε την τρομοκρατία
στην Ελλάδα και την περαιτέρω περιοχή».

«Εάν επιβεβαιωθεί η επιλογή μου, ελπίζω να αντιμετωπίσω αυτήν την ατζέντα με
την πλήρη υποστήριξη και ανάμειξη της ελληνοαμερικανικής κοινότητας. Οι
Ελληνοαμερικανοί έχουν βοηθήσει να γίνει η Αμερική μια μεγάλη χώρα και
αποτελούν τον μοναδικό ισχυρό δεσμό μεταξύ Ελλάδας και ΗΠΑ. Η πόρτα μου θα
είναι πάντα ανοικτή για αυτούς».

Μαρκ Πάρις

Πρεσβευτής ΗΠΑ στην Άγκυρα

«Η ΤΟΥΡΚΙΑ είναι σημαντική για τις ΗΠΑ. Είναι σημαντική πρώτα πρώτα εξαιτίας
της επιρροής της σε μια αξιοσημείωτα μεγάλη σειρά αμερικανικών συμφερόντων:
από την έλευση της ειρήνης στη Βοσνία έως την έλευση της ειρήνης στη Μέση
Ανατολή, από τον περιορισμό του Ιράκ και του Ιράν έως το άνοιγμα των άρτι
ανεξάρτητων κρατών της Κεντρικής Ασίας, από την επίλυση του προβλήματος της
Κύπρου έως την εξομάλυνση της κατάστασης στον Καύκασο, από την αντιμετώπιση
της περιφερειακής τρομοκρατίας έως την εξάλειψη του εμπορίου των ναρκωτικών».

«Σε μια εποχή που η Τουρκία είναι εμπλέκεται έναν προφανή διάλογο για τον
χαρακτήρα της τουρκικής κοινωνίας και τον ρόλο που η Τουρκία θα έπρεπε να
παίξει στο διεθνές σκηνικό, θα είναι ακόμη μεγαλύτερη πρόκληση ο ρόλος μας».

«Προσβλέπουμε στο να συμβάλουμε με την όποια ειδικότητα έχουμε αποκτήσει και
τον τεράστιο ενθουσιασμό που νιώθουμε για αυτόν το διορισμό, στον στόχο να
διεκπεραιώσουμε τα συμφέροντα της Αμερικής στην Τουρκία».