Έτοιμος ο «Καποδίστριας»

«Είναι δυνατόν να πηγαίνω είκοσι και τριάντα χιλιόμετρα μακριά για να πάρω
ένα πιστοποιητικό γέννησης;»…

ΣΤΗ ΣΥΝΗΘΕΣΤΕΡΗ ερώτηση – μομφή που διατυπώνεται στην Ελλάδα από τη στιγμή που
εξαγγέλθηκε το σχέδιο για τις αναγκαστικές συνενώσεις των κοινοτήτων, απαντά ο
«Καποδίστριας», τις βασικές διατάξεις του οποίου δημοσιεύουν σήμερα «ΤΑ ΝΕΑ».

Ο στόχος ­ σύμφωνα με την εισηγητική έκθεση ­ είναι ένας: η αποφυγή της
μετακίνησης και της ταλαιπωρίας του πολίτη κατά την εξυπηρέτησή του στις
δημοτικές υπηρεσίες. Αυτό επιτυγχάνεται με δύο ρυθμίσεις. Πρώτον, με την
παρουσία σε κάθε πρώην κοινότητα ενός ή περισσότερων υπαλλήλων που θα
παραλαμβάνουν τις αιτήσεις για τη χορήγηση πιστοποιητικών ή βεβαιώσεων και
αφού τις διακινήσουν οι ίδιοι στις υπηρεσίες θα τις αποδίδουν στους πολίτες.
Δεύτερον ­ αναλόγως των τεχνολογικών μέσων, που μπορεί να αξιοποιήσει ο κάθε
δήμος ­ με τη δυνατότητα να υποβάλλονται τηλεφωνικές αιτήσεις για την έκδοση
ορισμένων, από τα πλέον δημοφιλή, πιστοποιητικών (π.χ. ληξιαρχικές πράξεις
γέννησης – θανάτου ή γάμου, βεβαιώσεις του ΟΓΑ κ.λπ.), η αναζήτησή τους από
την ίδια την υπηρεσία και η αποστολή τους στους πολίτες μέσω… φαξ. Μάλιστα,
για να απλουστευτεί η διαδικασία, καταργούνται τα τέλη χαρτοσήμου ή ένσημα
υπέρ Δημοσίου ή τρίτου για τα πιστοποιητικά που εντάσσονται στο πρόγραμμα αυτό.

ΑΝΟΙΧΤΗ ΠΟΛΗ

«Και όχι μόνον αυτό», επιμένουν οι συντάκτες του νομοσχεδίου. «Βασικό στοιχείο
της φιλοσοφίας του “Καποδίστρια” είναι να μη συγκεντρωθούν οι διάφορες
εξυπηρετήσεις στην έδρα του δήμου», φόβος άλλωστε που έχει συντηρήσει τις
έριδες μεταξύ κοινοτήτων για τη διεκδίκηση της έδρας. Έτσι στο νομοσχέδιο
προβλέπεται οι δημότες του νέου πλέον δήμου να προστρέχουν για την εκπαίδευσή
τους στο ένα χωριό, για την άθλησή τους στο δεύτερο, για τα πολιτιστικά
δρώμενα στο τρίτο κ.λπ. περιγράφοντας έτσι τη λειτουργία ενός «δήμου –
ανοιχτής πόλης», που μπορεί να ανταποκρίνεται με ενιαίες υπηρεσίες στις κοινές
ανάγκες των δημοτών. Για τους ίδιους, άλλωστε λόγους, προβλέπεται ότι ανάλογα
με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά, ενδιαφέροντα ή προβλήματα των πρώην
κοινοτήτων, μπορούν να συστήνονται σ’ αυτές γραφεία γεωργικής, κτηνοτροφικής ή
τουριστικής ανάπτυξης, προστασίας παραδοσιακών οικισμών, υποστήριξης
επιχειρήσεων κ.ά. «Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι με τους νέους ισχυρούς
δήμους, όχι μόνο θα αποφεύγονται οι μετακινήσεις προς την έδρα για υπηρεσίες
που εξυπηρετούσε μέχρι σήμερα ο κοινοτάρχης ή ο γραμματέας, αλλά και οι
μετακινήσεις προς την πρωτεύουσα του νομού. Αφού ο οικονομολόγος της ΔΟΥ ή ο
μηχανικός της ΤΥΔΚ θα βρίσκονται πλέον στην έδρα του νέου ισχυρού δήμου».

ΤΑ ΠΡΟΝΟΜΙΑ

Στο νομοσχέδιο υπάρχει κατηγορηματική πρόβλεψη για τη διατήρηση όλων των
ασφαλιστικών, φορολογικών, οικονομικών προνομίων και διευκολύνσεων που είχαν
οι κάτοικοι κωμοπόλεων ή συνοικισμών με πληθυσμό κάτω από δύο ή πέντε (κατά
περίπτωση) χιλιάδων κατοίκων, που με την ένταξή τους σήμερα σε πληθυσμικά
μεγαλύτερους δήμους είχαν το φόβο ότι θα τα χάσουν. Ανάλογη ρύθμιση γίνεται
και για την εφαρμογή των Οδηγιών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας για τον
προσδιορισμό των μειονεκτικών και ορεινών περιοχών, ώστε κανένας από τους
αγρότες ή κτηνοτρόφους που δικαιούται επιδοτήσεων να μη θιγεί από την υπαγωγή
της κοινότητάς του σε ένα δήμο που ενδεχομένως δεν πληροί στο σύνολό του αυτές
τις προϋποθέσεις.

Ως προς τις φορολογικές διευκολύνσεις κατοχυρώνονται ειδικότερα οι εξής:

α. Η εξαίρεση από την τεκμαρτή δαπάνη για δευτερεύουσα κατοικία μέχρι
100 τ.μ. που βρίσκεται σε χωριό ή πόλη με πληθυσμό κάτω από 5.000 κατοίκους
και η οποία περιήλθε στον φορολογούμενο ή τη σύζυγό του από κληρονομιά ή
γονική παροχή, εκτός από τις κατοικίες σε τουριστικές περιοχές επειδή
εξακολουθούν να ισχύουν οι λόγοι για τους οποίους καθιερώθηκε η εξαίρεση.

β. Η εξαίρεση από την εφαρμογή των αντικειμενικών κριτηρίων που αφορά
επιχειρήσεις ή υποκαταστήματα εγκατεστημένα σε δήμους, κοινότητες ή οικισμούς
με πληθυσμό κάτω από 4.000 κατοίκους, εκτός από αυτά που εγκαθίστανται σε
παραλιακές περιοχές, εθνικές οδούς και τουριστικές περιοχές.

γ. Απαλλαγή από φόρο μεταβίβασης από τον πωλητή με επίκληση δικαιώματος
χρησικτησίας ή μεταγραφής δικαστικών αποφάσεων με τις οποίες αναγνωρίζεται το
δικαίωμα αυτό σε περιοχές με λιγότερους από 2.000 κατοίκους, υπό την
προϋπόθεση ότι απέχουν τουλάχιστον 500 μέτρα από τη θάλασσα.

Στις περιπτώσεις αυτές υπολογίζεται ο πληθυσμός που είχαν οι καταργηθέντες ΟΤΑ
και όχι ο ιδρυθείς με το παρόν σχέδιο νόμου.

Η ΕΚΠΡΟΣΩΠΗΣΗ

Το σχέδιο νόμου εισάγει την «αρχή της εγγυημένης αντιπροσώπευσης» των πρώην
κοινοτήτων που συνενώθηκαν και αποκαλούνται πλέον «δημοτικά ή κοινοτικά
διαμερίσματα». Δημοτικά διαμερίσματα που έχουν περισσότερους από 300 κατοίκους
εκλέγουν οπωσδήποτε έναν δημοτικό σύμβουλο από το συνδυασμό που πλειοψήφησε
στο διαμέρισμα αυτό και ο οποίος είναι και πρόεδρος του πενταμελούς τοπικού
συμβουλίου.

Στα δημοτικά διαμερίσματα με λιγότερους από 300 κατοίκους και στα κοινοτικά
διαμερίσματα εκλέγεται ο πάρεδρος ο οποίος συμμετέχει υποχρεωτικά με δικαίωμα
λόγου στις συνεδριάσεις του δημοτικού ή κοινοτικού συμβουλίου και έχει
δικαίωμα ψήφου για όλα τα θέματα που αφορούν το διαμέρισμα που εκπροσωπεί.

Στα τοπικά συμβούλια, τα υπόλοιπα (εκτός του προέδρου) τέσσερα μέλη εκλέγονται
αναλογικά σύμφωνα με τον αριθμό των εγκύρων ψηφοδελτίων που συγκεντρώνει κάθε
συνδυασμός υποψηφίου δημάρχου στα εκλογικά τμήματα τού διαμερίσματος.

ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ

Το προσωπικό των δήμων και κοινοτήτων που συνενώνονται καθίσταται αυτοδικαίως
προσωπικό του νέου δήμου που όμως είναι υποχρεωμένος μέσα σε 4 μήνες από την
εγκατάσταση της δημοτικής αρχής να καταρτίσει εσωτερικό οργανισμό υπηρεσίας.

Αν το προσωπικό στο νέο δήμο είναι περισσότερο από τον αριθμό των οργανικών
θέσεων που προβλέπεται στον οργανισμό, το επιπλέον προσωπικό κατατάσσεται σε
προσωρινές προσωποπαγείς θέσεις που συνιστώνται αυτοδικαίως και καταργούνται
με την αποχώρηση του υπαλλήλου. Το επιπλέον προσωπικό μετατάσσεται υποχρεωτικά
μέσα σε τρεις μήνες από τη δημοσίευση του οργανισμού σε άλλους δήμους ή
Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις ή Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου στον ίδιο νομό.

Τέλος, στο νομοσχέδιο προβλέπεται η κατάργηση από 1.1.99 των επαρχιών ως
μονάδων διοικητικής διαίρεσης της χώρας, καταργούνται τα επαρχεία πλην 9
νησιωτικών (Λήμνου, Ικαρίας, Άνδρου, Νάξου, Μήλου, Θήρας, Καλύμνου, Καρπάθου
και Κω), ενώ ρητά αναφέρεται ότι «η επεξεργασία της θεσμοθέτησης συστήματος
μητροπολιτικής διοίκησης στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη» αποτελεί «άμεσης
προτεραιότητας στόχο της κυβέρνησης».

ΤΟ ΦΙΛΟΔΟΞΟ σχέδιο για τη δημιουργία περίπου 990 συνολικά ΟΤΑ στην Ελλάδα (εκ
των οποίων 120 παραμένουν ως κοινότητες, είτε λόγω γεωγραφικής θέσης είτε
γιατί δεν συγκεντρώνουν πληθυσμό τουλάχιστον 1.000 κατοίκων) δεν αφήνεται μόνο
στη θεσμοθέτηση της διοικητικής τους υπόστασης. Προικοδοτείται μέσω του ΕΠΤΑ
(Ειδικό Πρόγραμμα Τοπικής Αυτοδιοίκησης) πενταετούς διάρκειας, με ένα ποσόν
που θα φθάσει το ένα τρισεκατομμύριο δραχμές. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο
ΕΠΤΑ εντάσσονται πλέον και όλες οι επιχορηγήσεις προς τους ΟΤΑ από τους
ειδικούς λογαριασμούς των διαφόρων υπουργείων, που μέχρι σήμερα κατανέμονταν
με αδιαφανή κατά κανόνα κριτήρια σε δήμους και κοινότητες. «Στο εξής, όπως
αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εισηγητική έκθεση, κανένας υπουργός δεν θα έχει
τη δυνατότητα να χρηματοδοτήσει δήμο ή κοινότητα, καθώς επίσης κανένας
βουλευτής δεν θα βρεθεί στη δυσχερή θέση να πρέπει να επιλέξει μεταξύ των ΟΤΑ
της εκλογικής τους περιφέρειας εκείνους για τους οποίους θα μεσολαβήσει». Οι
πηγές του ΕΠΤΑ υπολογίζεται ότι θα είναι 600 περίπου δισ. από τους κεντρικούς
αυτοτελείς πόρους, τη ΣΑΤΑ, τον φόρο από τον τόκο των καταθέσεων και τον
ειδικό λογαριασμό του υπουργείου Εσωτερικών, 200 δισ. από το πρόγραμμα
δημοσίων επενδύσεων, 50 δισ. από τους ειδικούς λογαριασμούς των άλλων
υπουργείων και κατ’ εκτίμηση 150 δισ. από το Πακέτο Σαντέρ.