ΑΥΤΟΙ

… ο Χέλμουτ Κολ κλείνει 15 χρόνια στον θώκο και δεν εννοεί ν’ αφήσει άλλον
πολιτικό να προκόψει. Οι εκλογές στο Αμβούργο ψαλίδισαν τόσο άγρια τα φτερά
των αντιπάλων του που δεν μιλούν για νίκη, και ας παραμένουν πρώτοι στο
κρατίδιο. Ελέχθη ότι η ατυχέστερη έμπνευσή τους υπήρξε το ότι διαβεβαίωναν
προκαταβολικά πως το Αμβούργο θα ήταν το καλύτερο βαρόμετρο. Θα έδειχνε προς
τα πού βαδίζει η Γερμανία: Ότι οι γενικές εκλογές δηλαδή, που θα γίνουν
ακριβώς σ’ ένα χρόνο, θα σημάνουν το τέλος του Κολ και την άνοδο των
σοσιαλδημοκρατών υπό τον Όσκαρ Λαφονταίν (ή τον αντίζηλό του, Γκέρχαρτ
Σραίντερ). Αλλά στο Αμβούργο, το αποτέλεσμα της Κυριακής ήταν γι’ αυτούς το
χειρότερο από το 1946.

… του Αμβούργου, πάντως, δεν είναι αναγκαία αντιπροσωπευτική. Κέντρο
εμπορικό και ενημερωσιακό (έδρα του «Σπήγκελ», της «Τσάιτ» κ.λπ.), είναι
επίσης τόπος εκατομμυριούχων: πουθενά αλλού στη Γερμανία δεν θροΐζουν μπροστά
σου τόσες Ρόλς Ρόυς. Αλλά και φτωχομάνα ­ στο μεγάλο προάστιο Βίλλεμσμπουργκ
ζουν αμέτρητοι παρίες, και κάθε είδους πρόσφυγες, κυρίως λαθραίοι. Με τόσο
ανόμοιο υλικό, εύκολα σφάλλεις. Το δεύτερο σφάλμα των σοσιαλδημοκρατών ήταν,
όπως ελέχθη, στα συνθήματα. Απέφυγαν το καυτό θέμα ανεργία και μιλούσαν,
κυρίως, για μάχη κατά του εγκλήματος. Ληστές και διαρρήκτες ωστόσο είναι
έγνοια των πλουσίων. Δεν φοβίζουν τον φτωχό. Έλειψαν ψήφοι, λοιπόν, και έτσι
ξανανέβηκε η πλευρά Κολ. Αλλά ως τις γενικές εκλογές, μένουν ακόμα οι τοπικές
της Κάτω Σαξωνίας την άνοιξη, και της Βαυαρίας το ερχόμενο φθινόπωρο. Και οι
δύο πλευρές, μάλλον, θ’ αποφύγουν να ξαναμιλήσουν προκαταβολικά για «βαρόμετρα».

… του (πολιτικά μακαρίτη) Λεχ Βαλέσα, οι βουλευτικές εκλογές της Κυριακής
υπήρξαν ανατρεπτικές, αλλά μόνο επιφανειακά. Στην ουσία, επιβεβαίωσαν μάλλον
την εξομάλυνση που υπάρχει στην καθημερινή ζωή της χώρας: τόση μάλιστα που
σχεδόν οι μισοί Πολωνοί απόλαυσαν την πολυτέλεια να μην ψηφίσουν καν.
Οικονομική «τίγρη της Μεσευρώπης» μαζί με την Τσεχία και την Ουγγαρία, η
πατρίδα του Σοπέν (και του Πάπα) έχει παράξενα ηρεμήσει τα τελευταία χρόνια,
με ρυθμούς ανάπτυξης γύρω στο 5% και με τη μαφία κάπως πιο συγκρατημένη απ’
ό,τι στον Νότο του πρώην κομμουνιστικού μπλοκ. Το οξύμωρο της νίκης του
κεντροδεξιού συνασπισμού (Αλληλεγγύη μαζί με άλλα 37 κόμματα) βρίσκεται στα
συνθήματά του.

… Αλεξάντερ Κβασνιέφσκι (φωτ.) και γενικά οι πρώην κομμουνιστές
κατηγορούνταν από τους δεξιούς όχι για έλλειψη οικονομικού φιλελευθερισμού ή
για κρατικισμό, όπως θα περίμενε κανείς, αλλά αντίθετα για…. άκρατο
νεοφιλελευθερισμό, επικίνδυνη νοοτροπία «αγοράς» και αχαλίνωτες
ιδιωτικοποιήσεις. Και η απάντηση του (ήδη απερχόμενου) πρωθυπουργού
Βλοντζίμιερζ Τσιμοσέβιτς, επίσης τέως κομμουνιστή, ήταν όχι ότι η αριστερά
αγαπά ιδιαίτερα την κρατική οικονομία αλλά ότι η Αλληλεγγύη, με τις κραυγές
της κατά των ιδιωτικοποιήσεων, «θα τρομάξει τους ξένους κεφαλαιούχους», και θα
μειωθούν οι επενδύσεις στην Πολωνία. Πλήρης αντιστροφή. Και το άλλο
καινούργιο: Οι Πολωνοί πρωτοστατούν σε επενδύσεις στη… Ρωσία. Είναι η μικρή
τους ειρηνική εκδίκηση, και μαζί η διάψευση ποικίλων σεναρίων: Ούτε η Δύση
«εισβάλλει» οικονομικά στην μετά-ΕΣΣΔ όσο θα ήθελε ο Γιέλτσιν, ούτε η Ρωσία
ανακτά τον έλεγχο των πρώην δορυφόρων. Αντίθετα: εκείνοι, τώρα, την κουρσεύουν.