ΜΑΡΙΑ ΔΑΜΑΝΑΚΗ Ως το τέλος του χρόνου η μεγάλη απόφαση

«Ανήκω σε μια γενιά, που έχει να υπερηφανεύεται ότι δεν φοβήθηκε ποτέ τις
προκλήσεις ­ το κατά πόσο πετύχαμε να ανταποκριθούμε σ’ αυτές συζητείται, αλλά
πάντως τις προκλήσεις τις αγαπάμε».

Η ΜΑΡΙΑ Δαμανάκη χαμογελά και δεν δυσκολεύεται καθόλου να εκφράσει αυτή την
περηφάνια, ούτε επιστρατεύει ψευτομετριοφροσύνες ­ όλοι γνωρίζουν ότι την
ανταπόκριση στην πρόκληση την έχει αποδείξει τόσο στην πολιτική όσο και στην
προσωπική της ζωή. Πέρα απ’ αυτό το… υπονοούμενο, όμως, καταβάλλει
προσπάθεια να μην αποκαλύψει τις προθέσεις της για την πολυσυζητημένη
υποψηφιότητά της ή μη για τον Δήμο της Αθήνας ­ εκθέτοντας ταυτοχρόνως τις
προϋποθέσεις που πρέπει να υπάρξουν.

«Η συζήτηση γύρω από τις υποψηφιότητες στις δημοτικές εκλογές και το πρόσωπό
μου ξεκίνησε πολύ νωρίς. Γίνεται, πριν διατυπωθούν και εκτεθούν σε συζήτηση
σοβαρά πολιτικά προβλήματα, που προηγούνται της επιλογής των προσώπων.

Ξεκινώ από μία αλήθεια: Η συντηρητική παράταξη ελέγχει τον Δήμο Αθηναίων τα
τελευταία 12 χρόνια. Για να ανατραπεί αυτή η πραγματικότητα, η πείρα διδάσκει
ότι χρειάζεται απαραίτητα να εξασφαλισθεί ένας συνδυασμός παραγόντων: Πρωτ’
απ’ όλα, ειλικρινής πολιτική βούληση. Ευρύτατη προγραμματική συμφωνία τών
πέραν της συντηρητικής παράταξης δυνάμεων. Ικανό πρόγραμμα που να απαντά στις
πραγματικές ανάγκες των Αθηναίων πολιτών. Αξιόπιστο πρόσωπο δημάρχου και
ισχυρό προφίλ δημοτικού συνδυασμού. Επίμονη και σκληρή δουλειά. Αυτή είναι η
δική μου άποψη».

ΑΝΟΙΧΤΑ

Για τη Μαρία Δαμανάκη υπάρχει μία σειρά θεμάτων που πρέπει να «απαντηθούν»,
πριν αποφασίσει και η ίδια τα μελλοντικά της βήματα:

«Σήμερα, καίρια θέματα παραμένουν ανοιχτά: Δεν έχει ακόμα αποσαφηνισθεί, αν το
ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΝ πρόκειται να συνεργαστούν στον πρώτο Δήμο της χώρας. Εγώ θα
πρόσθετα και το ΔΗΚΚΙ και το ΚΚΕ, αν και το ίδιο αποκλείει οποιαδήποτε
συνεργασία. Στο εσωτερικό των κομμάτων υπάρχουν, στον έναν ή τον άλλον βαθμό,
διαφορετικές προσεγγίσεις ως προς τις στρατηγικές που θα αναπτυχθούν στις
δημοτικές εκλογές. Δεν έχει ξεκινήσει ακόμη η προγραμματική συζήτηση σχετικά
με καθοριστικές επιλογές για την Αθήνα, τη λειτουργία και τις αρμοδιότητες του
Δήμου Αθηναίων, θεσμικά θέματα της Αυτοδιοίκησης. Για όλα αυτά χρειάζεται να
τοποθετηθούν υπεύθυνα τα κόμματα και οι ηγεσίες τους. Τα θέματα αυτά
προηγούνται κάθε άλλης συζήτησης και δεν είναι δυνατόν να παραμένουν επί
μακρόν αναπάντητα».

Πάντως, παραδέχεται ότι η εκκρεμότητα δεν μπορεί να… τραβήξει μέχρι το «παρά
πέντε» των εκλογών:

«Θεωρώ ότι στο αμέσως επόμενο διάστημα και πάντως ως το τέλος του χρόνου
οφείλουμε όλοι και όλες να πάρουμε τις αποφάσεις μας. Επιτρέψτε μου, να
προσθέσω ότι έχω μέχρι σήμερα αποδείξει στην πράξη ότι δεν άγχομαι για
αξιώματα. Τα επιθυμώ, στον βαθμό που αντιλαμβάνομαι ότι είμαι σε θέση να
εφαρμόσω ιδέες που έχω και με γνώμονα τις πεποιθήσεις μου. Και, πάντως, θα
συζητήσω το όλο θέμα με τον χώρο μου».

Η ΠΡΟΚΛΗΣΗ

Όταν επισημαίνουμε στην πρώην πρόεδρο του ΣΥΝ ότι υπάρχει η εντύπωση πως
διστάζει να αναντήσει, εάν θα είναι υποψήφια επειδή… φοβάται την υψηλή
δημοτικότητα του κ. Αβραμόπουλου ­ και την αίσθηση ότι είναι «ανίκητος» ­ η κ.
Δαμανάκη από τη μια χαμογελά και από την άλλη επιτίθεται στον νυν δήμαρχο:

«Ανήκω σε μια γενιά, που έχει να υπερηφανεύεται ότι δεν φοβήθηκε ποτέ τις
προκλήσεις. Το κατά πόσο πετύχαμε ν’ ανταποκριθούμε σ’ αυτές συζητείται, αλλά
πάντως τις προκλήσεις τις αγαπάμε.

Πιστεύω ότι η Αθήνα έχει ανάγκη από μια ριζικά αντίστροφη πολιτική απ’ αυτή
που ακολουθήθηκε τα τελευταία 12 χρόνια. Ο κ. Αβραμόπουλος έχει κατά κράτος
ηττηθεί στο πεδίο του Δήμου Αθηναίων.

Θέλω να σημειώσω ότι η κίνηση “Πολίτες για την Αθήνα»”, της οποίας είμαι
επικεφαλής, όσο και οι άλλες δυνάμεις της αντιπολίτευσης στο Δημοτικό
Συμβούλιο, δίνουμε τα τελευταία τρία χρόνια μια σκληρή, συνεχή μάχη ενάντια
στην έλλειψη πολιτικής και παρεμβάσεων στα μεγάλα προβλήματα της πόλης,
ενάντια στην αδιαφάνεια, την κακοδιοίκηση και την αλαζονεία. Αυτά, τόσα
χρόνια, περνούσαν στη σκιά των μεγάλεων ειδήσεων, με αποτέλεσμα μεγάλη μερίδα
πολιτών, ιδιαίτερα όσων δεν ζουν την πραγματικότητα του Δήμου Αθηναίων, να
έχουν μια διαφορετική εικόνα. Η εικόνα αυτή περιορίζεται στα μικρά έργα
καλλωπισμού στο κέντρο της πόλης και στις εξαιρετικές, ομολογουμένως,
επιδόσεις του δημάρχου στις δημόσιες σχέσεις και λοιπές εορταστικές
εκδηλώσεις. Κυρίως, όμως, οφείλεται στη μακροχρόνια ανοχή που του δόθηκε από
την κυβέρνηση και άλλες πλευρές».

Προσεκτική είναι η βουλευτής του ΣΥΝ, όταν της ζητάμε να σχολιάσει τις
αντιδράσεις που συναντά η υποψηφιότητά της στον χώρο της λεγόμενης
εσωκομματικής αντιπολίτευσης στο ΠΑΣΟΚ. Εξίσου προσεκτική είναι και απέναντι
στις επώνυμες δηλώσεις ­ του Δημήτρη Ρέππα που μίλησε για το «χαμόγελο της
γενιάς μας», αλλά και του Θόδωρου Πάγκαλου ότι «οι εκλογές δεν είναι καλλιστεία»:

«Είναι φυσικό ­ και υγιές θα έλεγα ­ στο ξεκίνημα μιας συζήτησης να υπάρχουν
διαφορετικές γνώμες και απόψεις τόσο για τις πολιτικές που θα ακολουθηθούν όσο
και για τα πρόσωπα που θα προταθούν. Είναι μέρος της κουλτούρας του ευρύτερου
χώρου μας, που συνδυάζει διαφορετικότητες, πολυχρωμία και απαιτητικότητα στις επιλογές.

Η πρόταση του κ. Ρέππα είναι ασφαλώς τιμητική για μένα. Όμως, τα πολιτικά
προβλήματα παραμένουν ανοιχτά. Με τον φίλο υπουργό Εξωτερικών και συνυποψήφιό
μου στις προηγούμενες δημοτικές εκλογές συμφωνώ απολύτως σε κάτι: Οι εκλογές
στον Δήμο Αθηναίων δεν είναι καλλιστεία, αλλά μια δύσκολη πολιτική μάχη. Γι’
αυτό, λοιπόν, θεωρώ ότι με τις σχετικές δηλώσεις του αδίκησε κυρίως τον εαυτό του».

ΟΙ ΕΚΛΟΓΕΣ

Η Μαρία Δαμανάκη επιχειρεί να αποσυνδέσει την υπόθεση της Κεντροαριστεράς ­
στους υποστηρικτές της οποίας συγκαταλέγεται ­ από την υπόθεση των δημοτικών
εκλογών, μολονότι ο Πρωθυπουργός μόλις προχθές τα συνέδεσε ευθέως:

«Θέλω να είμαι σαφής: Οι δημοτικές εκλογές δεν μπορεί να έχουν ούτε χαρακτήρα
δημοψηφίσματος για την κυβερνητική πολιτική και ούτε, ασφαλώς, μπορούν να
αποτελούν πεδίο για την πειραματική εφαρμογή κάθε είδους πολιτικών σχεδίων.
Στη δική μου αντίληψη, για την οποία σας υπενθυμίζω έδωσα μάχη και στις
προηγούμενες δημοτικές εκλογές, οι εκλογές στην Τοπική Αυτοδιοίκηση έχουν τη
δική τους λογική και αυτοτέλεια. Οι όποιες επιλογές οφείλουν να σέβονται και
να εκφράζουν τις τοπικές κοινωνίες και τη δυναμική τους. Ο ασφυκτικός
κομματικός έλεγχος με άνωθεν “κεντρικές” αποφάσεις για όλη την Ελλάδα, που
έχουμε ζήσει στο παρελθόν, το μόνο αποτέλεσμα που έδωσε, ήταν η αφυδάτωση και
η συρρίκνωση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Βεβαίως, ο πρώτος δήμος της χώρας έχει πολιτική βαρύτητα και η πολιτική
τοποθέτηση των κομμάτων είναι αυτονόητη. Ούτε είναι δυνατόν να επιστρέψουμε ή
να ξεχάσουμε τις πολιτικές μας ταυτότητες, όπως μας καλεί ο δήθεν
υπερκομματικός και προσφάτως εναντίον των κομμάτων κ. Αβραμόπουλος. Αυτές οι
“μεταμφιέσεις” απλώς δείχνουν την αγωνία του για τον δημαρχιακό θώκο.

Όμως, η ευρύτατη συσπείρωση με βάση τις προτάσεις για την Αθήνα που έχουμε
ανάγκη, υπερβαίνει τα όρια της Κεντροαριστεράς. Πολύ περισσότερο, που το
“κεντροαριστερό εγχείρημα” ­ ό,τι κι αν εννοούμε μ’ αυτόν τον όρο ­ δεν έχει
ακόμη προσδιορίσει το περιεχόμενό του».

Η ΠΡΟΣΦΑΤΗ επιστολή τής κ. Δαμανάκη στην Πολιτική Γραμματεία του ΣΥΝ, με την
οποία έθετε το θέμα του τρόπου άσκησης της αντιπολίτευσης, δημιούργησε
αντιδράσεις στην Κουμουνδούρου ­ όπως δημιούργησε και η επίσης πρόσφατη
συνάντηση του ευρωβουλευτή κ. Μιχάλη Παπαγιαννάκη με τον κ. Κώστα Σημίτη. Για
τις αντιδράσεις αυτές η βουλευτής της Αριστεράς χρησιμοποιεί «σκληρά» λόγια ­
που ηχούν και ελαφρώς προειδοποιητικά:

«Η ενοχοποίηση και η εχθρότητα απέναντι στη διαφορετική άποψη υπήρξε δυστυχώς
μία από τις κύριες πηγές κακοδαιμονίας στην Αριστερά σε ολόκληρη την ιστορική
της διαδρομή. Είναι η σκοτεινή πλευρά μιας, κατά τα άλλα, σπουδαίας
κληρονομιάς. Θέλω απλώς να σημειώσω ότι όλες τις φορές που αυτές οι αντιλήψεις
κυριάρχησαν, η Αριστερά έγινε φτωχότερη και σε ιδέες και σε ανθρώπους».

Επί της ουσίας του θέματος πάντως ­ δηλαδή του τρόπου άσκησης αντιπολίτευσης
από μέρους του ΣΥΝ ­ αναφέρει:

«Πιστεύω ότι χρειάζεται άμεσα να ανοίξει η συζήτηση στα θεσμοθετημένα όργανα
του κόμματος και στην Κοινοβουλευτική Ομάδα σχετικά με το θέμα αυτό. Υπάρχουν
συγκεκριμένα προβλήματα σχετικά με τον τρόπο που ασκείται η διακηρυγμένη θέση
του κόμματος για προγραμματική αντιπολίτευση στο κυβερνητικό έργο.

Έχω τη γνώμη ότι η σύγχρονη Αριστερά δεν είναι δυνατόν να απορρίπτει συλλήβδην
τις όποιες μεταρρυθμίσεις βρίσκονται σε θετική κατεύθυνση με το επιχείρημα ότι
δεν μας ικανοποιούν πλήρως. Αυτή η πλήρως αρνητική στάση, την οποία ακολουθεί
το ΚΚΕ και το ΔΗΚΚΙ, συρρικνώνει τη δυνατότητα προγραμματικών παρεμβάσεων. Μας
αποκόβει από αυτούς που ζουν την πραγματικότητα και μειώνει την αξιοπιστία μας.

Η συζήτηση για όλα αυτά δεν μπορεί κάθε φορά να αναστέλλεται στο όνομα της
όποιας σεναριολογίας για σχέδια αποχωρήσεων, προσχωρήσεων και προσωπικών πολιτικών».

Λακωνική, τέλος, είναι η πρώην πρόεδρος του ΣΥΝ για τις δικές της περαιτέρω
φιλοδοξίες στο χώρο της πολιτικής:

«Θέλω να συμβάλλω με κάθε τρόπο ώστε η πολιτική να ξανασυναντήσει τους πολίτες
απαντώντας στις σύγχρονες απαιτήσεις τους. Ώστε να διαμορφώσουμε μια πολιτική
αντίληψη που να δίνει στους νέους ανθρώπους τα στηρίγματα της συλλογικότητας,
τα όνειρα που όλοι εξακολουθούμε να έχουμε ανάγκη. Κυρίως όμως θέλω να ελπίζω
ότι θα υπάρξει η ζωντανή Αριστερά με στίγμα διακριτό και περιεχόμενο που να εμπνέει».

Με Σημίτη. Βρίσκει «συν» την πρωθυπουργική θητεία, χωρίς όμως την ανάλογη κυβερνητική απόδοση

ΣΤΙΣ «φιλικές σχέσεις» της με τον κ. Κώστα Σημίτη και στα «αισθήματα εκτίμησης
για την προσωπικότητά του» αναφέρεται η κ. Μαρία Δαμανάκη, χωρίς να παραλείπει
την κριτική προς το έργο της κυβέρνησης. Ταυτοχρόνως, όμως, ασκεί κριτική και
στο κόμμα της για την αντιπολιτευτική του τακτική, προειδοποιώντας ότι εάν
επικρατήσει η «ενοχοποίηση» της διαφορετικής άποψης η Αριστερά θα γίνει
«φτωχότερη και σε ιδέες και σε ανθρώπους».

Η κ. Δαμανάκη αντιδρά έντονα ­ και με κάποια ειρωνεία ­ όταν ακούει πως
ορισμένοι την αποκαλούν… «σημιτικιά»:

«Να τα πάρουμε λοιπόν με τη σειρά: Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν είχα αντιληφθεί
ότι υπάρχουν κάποιοι που με προσδιορίζουν με τέτοιο επιθετικό προσδιορισμό.
Είμαι πολλά χρόνια στην Αριστερά και στην πολιτική και νιώθω πια την ασφάλεια
να εκφράζω τις απόψεις και τις ιδέες μου ανεξάρτητα από το πώς θα
χαρακτηρισθούν. Αυτό δεν θα σταματήσει με τον εκβιασμό των διοχετευόμενων “χαρακτηρισμών”.

Με τον κ. Κώστα Σημίτη, όπως έχω και στο παρελθόν πει, διατηρώ από πολλά
χρόνια φιλικές σχέσεις και αισθήματα εκτίμησης για την προσωπικότητά του.
Είναι ίσως περιττό να τονίσω ότι κρίνω το πολιτικό έργο του ίδιου και της
κυβέρνησής του με αφετηρία τις θέσεις και απόψεις που πιστεύω και του χώρου
που από χρόνια εκπροσωπώ. Ως Πρωθυπουργός έχω την εντύπωση ότι προσπαθεί να
ανταποκριθεί στις μεγάλες προσδοκίες με τις οποίες τον περιέβαλε ο ελληνικός λαός.

Οφείλω, ωστόσο, να σημειώσω ότι το μέχρι σήμερα έργο της κυβέρνησής του
υπολείπεται αυτών των προσδοκιών και των απαιτήσεων. Η κυβέρνηση εμφανίζεται
να ακολουθεί την πεπατημένη στα ζητήματα που έχουν σχέση με την προστασία των
χαμηλόμισθων, χαμηλοσυνταξιούχων και των ανέργων και δεν αντιμετωπίζει το
φαινόμενο της περιθωριοποίησης όλο και μεγαλύτερων στρωμάτων πληθυσμού.
Ταυτόχρονα εμφανίζεται άτολμη σε τομές που αφορούν τη διαφάνεια και τον έλεγχο
της διαχείρισης του χρήματος».

Εις ό,τι αφορά πάντως τη σχέση της με τον κ. Σημίτη, σπεύδει να διευκρινίσει ότι:

«Από την εκλογή του ως Πρωθυπουργού δεν έχω συναντηθεί μαζί του για να
συζητήσω κανένα πολιτικό θέμα, πέραν των όσων δημοσίως συζητούνται σε
εκδηλώσεις που έχω συμμετάσχει ή στην αίθουσα του Κοινοβουλίου».

Η πρώην πρόεδρος του ΣΥΝ είναι από τους ανθρώπους που «ενεπλάκησαν» από την
αρχή στην υπόθεση της Κεντροαριστεράς. Αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι υπάρχουν
προβλήματα ­ και επιχειρεί να τα εντοπίσει:

«Νομίζω ότι για κάθε ιδεολογική και πολιτική προσέγγιση χρειάζονται κάποιοι
απαραίτητοι όσο και ουσιώδεις όροι. Κατ’ αρχήν πλούτος ιδεών και κουλτούρα
διαλόγου επί της ουσίας. Συγκεκριμένες πρωτοβουλίες αρχών και αμοιβαία
εμπιστοσύνη. Η ιδέα της συνάντησης των δυνάμεων που μπορούν να αντιπαραθέσουν
στον νεοφιλελευθερισμό και τον τυφλό πραγματισμό ένα σύγχρονο πολιτικό σχέδιο
είναι μια υπόθεση πολύ ευρύτερη των όποιων μικροκομματικών στοχεύσεων και
απασχολεί τις δυνάμεις της Αριστεράς και του χώρου πέραν της συντηρητικής
παράταξης σε όλο τον κόσμο. Δεν είναι ελληνική πρωτοτυπία. Όσο όμως εμπλέκεται
με τα ζητήματα της άμεσης πολιτικής διαχείρισης, έχω τη γνώμη ότι θα
απομακρυνόμαστε από τις αρχικές προθέσεις και τους πολιτικούς στόχους.

Για μένα πολιτικός στόχος παραμένει ένας: Να δοθούν σύγχρονες και αξιόπιστες
απαντήσεις από την Αριστερά στα προβλήματα των πολιτών και του σημερινού κόσμου».