ΑΥΤΟΙ

… δηλαδή ότιδήποτε είναι δυνατόν να θεαθεί, μήπως είναι τελικά αυτό ­ και
τίποτα λιγότερο ­ το όριο της περιεργείας μας; Μήπως, μ’ άλλα λόγια, δεν
πρόκειται να ικανοποιηθούμε παρά μόνο αν δούμε (ακούσουμε, αγγίξουμε,
οσφρανθούμε) τα πάντα; Το χθεσινό εντρύφημα για χιλιάδες φιλαθεάμονες Γάλλους
ήταν η «Φρανς-Σουάρ» με τη φωτογραφία της νεκρής Νταϊάνας ­ που μπορεί να ήταν
και virtual. Ποιος θα εμποδίσει την κυκλοφορία ενός προϊόντος που έχει τέτοια
ζήτηση; Ποιος θα πείσει το κοινό ότι υπάρχουν πράγματα που δεν πρέπει να δει;
Εμάς, που θα δίναμε το παν για να δούμε το αόρατο, θα βρεθεί δύναμη να μας
στερήσει το ορατό;

… μεταξύ κοινωνίας και πληροφορίας είναι τόσο περίπλοκη που οποιαδήποτε
παρέμβαση κινεί μοιραία αντιδράσεις. Υπάρχουν ωστόσο περιοχές που, αν και
δεκτικές θέασης, είναι απρόσφορες για φωτισμό. Ο προβολέας πάνω στο φορείο του
διαμελισμένου, το μικρόφωνο πλάι στον ετοιμοθάνατο, ο φακός που παρακολουθεί
τον ιδιώτη σε προσωπικές στιγμές, είναι πιθανό ότι ούτε τη δική τους μοίρα
βελτιώνουν ούτε του κοινού (που αχόρταγα βλέπει και ακούει). Κάπου εκεί
λοιπόν, πάνω από φορεία και κρεβάτια, βρίσκεται το όριο. Ο Ιταλός καθηγητής
Στέφανο Ροντοτά, θεωρητικός της αριστεράς και εξέχων νομικός, πιστεύει ότι για
να ξεχωρίσουμε το θεμιτό από το κίτρινο, υπάρχει ένα απλό κριτήριο: «Συμβάλλει
η φωτογραφία, το βίντεο, το ρεπορτάζ, στην ενημέρωση του κοινού ή όχι;
Περιέχει χρήσιμη πληροφορία;»

… προεδρεύει στη Ρώμη της «Επιτροπής Προστασίας Προσωπικών Στοιχείων». Είναι
ένα είδος εισαγγελέα με το μάτι καρφωμένο στα μέσα ενημέρωσης. Το γραφείο του
είναι γεμάτο αποκόμματα εντύπων και κασέτες ήχου και βίντεο. Δικαιούται να
προτείνει ποινές φυλάκισης μέχρι δύο χρόνων αλλά ώς τώρα δεν το έχει κάνει.
Περιορίζεται σε συστάσεις. Το κύρος του όμως είναι τέτοιο ώστε τους
τελευταίους έξη μήνες, που λειτουργεί το γραφείο του, η αυτοσυγκράτηση στον
ιταλικό Τύπο είναι αισθητή. Πώς έκρινε ο Ρ. την καταδίωξη της Νταϊάνας από
τους παπαράτσι; «Η περίπτωση της Νταϊάνας ­ λέει στη «Ρεπούμπλικα» ­ ήταν ένας
σταθμός, για να ερευνησουμε και πάλι τα όρια του θεμιτού. Το θέμα έχει δύο
πλευρές. Κατ’ αρχήν, μια φωτογραφία της πριγκήπισσας με τον φίλο της μέσα στο
αυτοκίνητο δεν θα είχε και τόση «πληροφοριακή» αξία. Θα πρόσθετε απλώς στον
υπάρχοντα κιτρινισμό. Από την άλλη μεριά όμως η Νταϊάνα ήταν ­ και με τη
θέλησή της ­ δημόσιο πρόσωπο. Και στα δημόσια πρόσωπα, η ιδιωτική ζωή είναι
κάτι πολύ σχετικό».

… των «προστατεύσιμων στοιχείων» ανήκει κατά τον Ρ. ό,τι αφορά «τη θρησκεία,
την ιδεολογία, τη φυλή, την κατάσταση της υγείας και τη σεξουαλική ζωή του
ιδιώτη». Αλλά και αυτά εξαιρούνται της προστασίας όταν αποτελούν οργανικό
μέρος της είδησης. Δεν συνιστάται, κατ’αρχήν, η αναφορά σε κοσμητικές
εγχειρήσεις μιας ηθοποιού παρά τη θέλησή της. Δεν μπορεί όμως ν’ απαγορευθεί η
αναφορά σε σεξουαλικές ιδιομορφίες κάποιου που, απ’ αυτές ακριβώς, έγινε θύμα
ή δράστης εγκληματος. Ούτε η θέα της βίας μπορεί να αποκλεισθεί. Η πρόσφατη
φωτογραφία του Παλαιστίνιου Ισλαμιστή που ύψωνε το κομμένο κεφάλι ενός
Εβραίου, έπρεπε ή όχι να δημοσιευθεί; Ο Ρ. δεν διστάζει: «Ήταν μια γροθιά στο
στομάχι για όσους την είδαν. Αλλά τη βρήκα αποκαλυπτική. Είχε στοιχεία
είδησης». Να μην ξεχάσουμε και πού ζούμε…