ΠΡΟΣΩΠΑ «Οι κλεμμένες λέξεις»

Εντβύ Πλενέλ. «Δεν αρκεί ν’ ακούει κανείς έναν άνθρωπο για να διαβάσει τις σκέψεις του»

«Η δικτατορία των “κοριών” είναι η δικτατορία των ηλιθίων. Μα τι μπορεί να
κάνουν μ’ αυτά τα εκατομμύρια τις κλεμμένες λέξεις;».

ΤΗΝ ΑΠΟΡΙΑ αυτή είχε διατυπώσει ο Φρανσουά Μιτεράν το 1975, όταν είχαν
ανακαλυφθεί «κοριοί» τηλεφωνικών υποκλοπών στα γραφεία της εφημερίδας «Κανάρ
Ανσενέ». Είκοσι δύο χρόνια αργότερα, ο Εντβύ Πλενέλ, διευθυντής σύνταξης της
εφημερίδας «Λε Μοντ», επιστρέφει το ερώτημα σε αυτόν που το πρωτοδιατύπωσε
μέσω ενός βιβλίου με τίτλο «Οι Κλεμμένες Λέξεις» (εκδ. Stock). Χάρη στη
δικαστική έρευνα που ξεκίνησε το 1993, σήμερα γνωρίζουμε πως οι τηλεφωνικές
συνομιλίες αυτού τού, αριστερών πεποιθήσεων, δημοσιογράφου υποκλέπτονταν
συστηματικά από μια ειδική υπηρεσία, που στεγαζόταν στο Μέγαρο των Ηλυσίων, σε
όλη τη διάρκεια της πρώτης προεδρικής επταετίας του Φρανσουά Μιτεράν. Δεν ήταν
βέβαια ο μόνος ­ παρακολουθούνταν και άλλοι δημοσιογράφοι, καθώς και δικηγόροι
και πολιτικοί και ιδιώτες, όπως φάνηκε και από τα αρχεία του αρχηγού της
προεδρικής υπηρεσίας υποκλοπών, του Κριστιάν Προυτώ, που ανακαλύφθηκαν
πρόσφατα σ’ ένα γκαράζ, σε προάστιο του Παρισιού. Αλλά ο Πλενέλ, ο οποίος
εκείνη την εποχή έκανε έρευνες για τη «Λε Μοντ» και είχε ασχοληθεί με
ευαίσθητα θέματα, όπως η βύθιση του πλοίου της Γκρινπίς από πράκτορες των
γαλλικών μυστικών υπηρεσιών, ήταν από τους… προνομιούχους στόχους της
υπηρεσίας αυτής: σήμερα γνωρίζουμε την ύπαρξη 695 αναφορών για τηλεφωνικές
συνομιλίες του «Αγαθού», όπως ήταν το κωδικό όνομα που είχαν δώσει στον δημοσιογράφο.

Αφού μελέτησε τις αναφορές αυτές, ο Πλενέλ αποδύθηκε, στις «Κλεμμένες Λέξεις»,
σ’ ένα πρωτότυπο «παιχνίδι»: έφτιαξε το πορτρέτο τού εαυτού του όπως τον είδε
στον καθρέφτη που του προσέφερε με τις υποκλοπές της η ειδική υπηρεσία των
Ηλυσίων. Στο βιβλίο, στο οποίο επέλεξε να μιλάει για τον εαυτό του σε τρίτο
πρόσωπο, σαν να πρόκειται για κάποιον άλλο ­ είναι είτε «ο δημοσιογράφος» είτε
«ο Αγαθός» ­ μοιάζει να διστάζει ανάμεσα στην ενδοσκόπηση και τη
δημοσιογραφική έρευνα και φαίνεται άλλοτε να σκανδαλίζεται κι άλλοτε να
διασκεδάζει. Οι άνθρωποι του Προυτώ δεν δίσταζαν να περιλαμβάνουν στις
αναφορές τους ακόμη και εντελώς προσωπικές λεπτομέρειες της ιδιωτικής ή της
επαγγελματικής ζωής του: υπάρχουν σ’ αυτές πληροφορίες για την ωτίτιδα της
συζύγου του, τα γενέθλια του πεθερού του, τις ημερομηνίες των αδειών που
έπαιρνε, αλλά και για τις πολιτικές απόψεις του, τα θέματα των άρθρων που
επρόκειτο να γράψει, ακόμη και για την ταυτότητα κάποιων από τις πηγές του.
«Δεν αρκεί όμως να ακούει κανείς έναν άνθρωπο για να διαβάσει τις σκέψεις
του», διαβεβαιώνει ο δημοσιογράφος, ο οποίος είναι αδύνατο να αναγνωρίσει τον
εαυτό του στο πορτρέτο που «φιλοτέχνησαν» γι’ αυτόν οι λαθρακουστές.