Ξαφνική στροφή του Ντενκτάς

Γλαύκος Κληρίδης

Αιφνιδιαστική εξέλιξη υπήρξε χθες στο Κυπριακό με μεσολάβηση των ΗΠΑ. Ο Ρ.
Ντενκτάς συμφώνησε σε αυτό που μέχρι πριν από λίγες βδομάδες απέκλειε: Να
συναντηθεί με τον πρόεδρο Κληρίδη και να συζητήσουν θέματα ασφάλειας.

ΛΕΥΚΩΣΙΑ

ΤΗΝ ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ, μάλιστα, της συμφωνίας, χαρακτηρίζοντάς την ως ένα σημαντικό
βήμα, έκανε η υπουργός Εξωτερικών, Μαντλίν Ολμπράιτ, στο αεροδρόμιο της
Λάρνακας, όπου είχε σταθμεύσει ολοκληρώνοντας την περιοδεία της στη Μέση Ανατολή.

Η συμφωνία αιφνιδίασε τη Λευκωσία, αφού μόλις πριν από λίγες εβδομάδες, στο
Μοντρέ, ο Ντενκτάς είχε απορρίψει πρόταση του προέδρου Κληρίδη για να
συζητηθεί σε συναντήσεις τους στη Λευκωσία το θέμα της αποστρατιωτικοποίησης,
αλλά και γιατί αμέσως μετά η Άγκυρα και ο Ντενκτάς είχαν κλιμακώσει τις
απειλές τους για προσάρτηση των κατεχομένων και «πολεμική» αντίδραση στην
αγορά των πυραύλων.

ΤΡΙΜΕΡΗΣ

Την ίδια στιγμή, ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζιμ Φόλεϊ, άφησε ανοιχτό
το ενδεχόμενο συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών της Ελλάδας, της Τουρκίας και
των ΗΠΑ την ερχόμενη βδομάδα στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γενικής
Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Η υπουργός Εξωτερικών «είχε μία πολύ εποικοδομητική συνάντηση με τους
ομολόγους της της Τουρκίας και της Ελλάδας στη Μαδρίτη. Εάν οι ηγέτες είναι
διατεθειμένοι να επανέλθουν στο πνεύμα της Μαδρίτης, τότε μία τέτοια συνάντηση
θα μπορούσε να αποβεί παραγωγική», τόνισε ο κ. Φόλεϊ, κληθείς να σχολιάσει το
ενδεχόμενο πραγματοποίησης μιας νέας κοινής συνάντησης Ολμπράιτ, Πάγκαλου, Τζεμ.

Ωστόσο, αν και η Αθήνα θεωρεί προς τη σωστή κατεύθυνση την κινητικότητα των
ΗΠΑ, με καχυποψία αντιμετωπίζεται η αλλαγή πλεύσης του Ρ. Ντενκτάς.

ΚΑΘΥΣΤΕΡΗΣΗ

Η κυβέρνηση φοβάται, έλεγαν χθες διπλωματικοί κύκλοι, μήπως οι συνομιλίες για
την αποστρατιωτικοποίηση του νησιού αποτελέσουν πρόσχημα για την καθυστέρηση
έναρξης των ενταξιακών διαπραγματεύσεων Κύπρου – Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μια τέτοια καθυστέρηση σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να γίνει αποδεκτή
από την Αθήνα, η οποία, όπως έλεγαν κυβερνητικοί κύκλοι, αναμένει 6 μήνες μετά
την υπογραφή των νέων συνθηκών να αρχίσουν κανονικά οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις.

Σύμφωνα με πληροφορίες των «ΝΕΩΝ», ο Αμερικανός συντονιστής Τόμας Μίλερ, κατά
την περιοδεία του στο τρίγωνο Αθήνα – Άγκυρα – Λευκωσία, έθεσε επιτακτικά το
θέμα της μείωσης της έντασης και τόνισε την ανάγκη να πέσουν οι τόνοι.

4 ΣΗΜΕΙΑ

Στη χθεσινή συνάντησή του με τον πρόεδρο Κληρίδη, πρότεινε τέσσερα σημεία για
συζήτηση, που προφανώς καθορίζουν και το πλαίσιο των επικείμενων συναντήσεων
Κληρίδη – Ντενκτάς.

Πρώτον, να υπάρξει έστω και άτυπο μορατόριουμ στις υπερπτήσεις πολεμικών
αεροσκαφών. Να μην έλθουν δηλαδή ελληνικά μαχητικά στην άσκηση «Νικηφόρος» τον
Οκτώβριο ούτε τουρκικά στην άσκηση «Ταύρος».

Δεύτερον, να συζητηθεί το θέμα της ακύρωσης της εγκατάστασης των πυραύλων
S-300, με αντάλλαγμα τη σημαντική μείωση των τουρκικών στρατευμάτων κατοχής.

Τρίτον, να προχωρήσει ο λεγόμενος στρατιωτικός διάλογος για την απαγκίστρωση
στη γραμμή Αττίλα, την απογέμιση των όπλων κατά μήκος της και την εγκατάσταση
εκεί παρατηρητών της Ειρηνευτικής Δύναμης.

Τέταρτον, να βρεθεί φόρμουλα συμμετοχής των Τουρκοκυπρίων στις ενταξιακές
διαπραγματεύσεις. Μια φόρμουλα κατά τους Αμερικανούς θα ήταν η συμμετοχή
φορέων του ιδιωτικού τομέα και οργανώσεων των κοινωνικών εταίρων, όχι υπό την
ομπρέλα της Κυπριακής Δημοκρατίας, αλλά υπό την ονομασία «Κύπρος».

ΣΥΜΦΩΝΗΣΕ

Η απάντηση του προέδρου Κληρίδη στην πρόταση Μίλερ για τα τρία πρώτα θέματα
που σχετίζονται με την ασφάλεια ήταν ότι είναι έτοιμος να συζητήσει αλλά λίγο
μετά ο Ντενκτάς δήλωνε ότι η αποστρατιωτικοποίηση είναι ένα ακόμα κόλπο των
Ελληνοκυπρίων. Τελικά, όμως, ο Ντενκτάς έδωσε στον Μίλερ τη συγκατάθεσή του
υπό την προϋπόθεση ότι οι συναντήσεις θα γίνουν χωρίς ημερήσια διάταξη.

Οι εξελίξεις αυτές σημειώθηκαν ενώ συνεδρίαζε το Εθνικό Συμβούλιο της Κύπρου.
Ο πρόεδρος Κληρίδης ενημερώθηκε για την αποδοχή Ντενκτάς αμέσως μετά τη λήξη
της συνεδρίασης από τον υπουργό Εξωτερικών Γιαννάκη Κασουλίδη, με τον οποίο
είχε συναντηθεί διαρκούσης της συνεδρίασης ο Τόμας Μίλερ.

Η Μ. ΟΛΜΠΡΑΪΤ

Η Μαντλίν Ολμπράιτ είχε φθάσει λίγο πριν από το μεσημέρι στο αεροδρόμιο της
Λάρνακας, όπου το αεροπλάνο της στάθμευσε για ανεφοδιασμό. Χρησιμοποιώντας
αμερικανικό ελικόπτερο πήγε στη Βηρυτό όπου είχε συνομιλίες με τη λιβανική
κυβέρνηση για το Μεσανατολικό. Στις 5 το απόγευμα επέστρεψε στο αεροδρόμιο της
Λάρνακας και ανακοίνωσε τη συμφωνία. Η ατμόσφαιρα απειλών και ανταπειλών
πρέπει να διαλυθεί, είπε η κ. Ολμπράιτ και θύμισε ότι η ίδια συνέβαλε στο να
επιτευχθεί η συμφωνία της Μαδρίτης μεταξύ Σημίτη – Ντεμιρέλ.

Υπενθύμισε επίσης την επίσκεψή της στην Κύπρο τον Ιούλιο του 1996 και τόνισε
ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε είναι ένα σημαντικό βήμα προς την ορθή
κατεύθυνση. Υπογράμμισε ακόμα την απόφαση του προέδρου Κλίντον να βοηθήσει να
βρεθεί λύση στο Κυπριακό, χρησιμοποιώντας όλες τις δυνατότητες που έχει στη
διάθεσή του. Καλύτερη απόδειξη αυτής της πρόθεσης, είπε, είναι ο διορισμός του
Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ ως ειδικού απεσταλμένου.

Η κυρία Ολμπράιτ προανήγγειλε συνέχιση της προσπάθειας για μείωση της έντασης
στην περιοχή με συναντήσεις που θα έχει η ίδια, αλλά και ο Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ,
με προσωπικότητες από την περιοχή τις επόμενες εβδομάδες.

Λεπτομέρεια που προκάλεσε την οργή των Αμερικανών υπήρξε η προαναγγελία της
συμφωνίας από τον πρόεδρο του Δημοκρατικού Συναγερμού Νίκο Αναστασιάδη, λίγο
μετά τη συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου. Είχε πάρει λίγη από τη δόξα της κ. Ολμπράιτ…