ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ Μεθεόρτια Ολυμπιακών

Ξέρω ελάχιστους που να αντιστάθηκαν στην επινίκια μέθη, εκείνο το βράδυ που ο
Χουάν Αντόνιο Σάμαρανκ ανακοίνωσε πως οι Ολυμπιακοί του 2004 θα γίνουν στην Αθήνα.

Το βεβαιώνουν και οι δημοσκοπήσεις: οκτώ στους δέκα Έλληνες την χάρηκαν την
επιτυχία της Λωζάννης, και οι περισσότεροι έγιναν αίφνης πιο αισιόδοξοι για το
μέλλον της χώρας.

Μα ξέρω αρκετούς από εκείνους που παραδόθηκαν στον ηλεκτρισμό της πάνδημης
χαράς, εκείνη την πρώτη νύχτα, που άρχισαν ήδη να το ξανασκέφτονται: μήπως
βιαστήκαμε να χαρούμε; Μήπως παραμυθιαστήκαμε με τη νέα ολυμπιακή μεγάλη ιδέα;
Μήπως βαδίζουμε περιχαρείς και τσάμικοι προς τη συμφορά μας;

Η συζήτηση που δεν έγινε ποτέ ­ γιατί να διεκδικήσουμε τους Ολυμπιακούς του
2004; ­ είναι καιρός να γίνει τώρα, λοιπόν. Κι ας μοιάζει πως τώρα πια δεν
έχει νόημα, αφού εκόντες άκοντες μπήκαμε στον χορό.

Ίσα-ίσα, τώρα είναι που χρειάζεται να καταλάβουμε τι σημαίνει Ολυμπιάδα για
μια πόλη σαν την Αθήνα, τι κρυμμένους θησαυρούς υπόσχεται, τι κινδύνους κρύβει.

Όχι για να νερώσουμε τον ενθουσιασμό της νίκης. Στο κάτω-κάτω, τη νίκη αξίζει
να την γευθούμε δίχως τύψεις, δίχως σκιές: Η Αθήνα συναγωνίσθηκε με τέσσερις
άλλες πόλεις και κατίσχυσε στον συναγωνισμό όχι γιατί πλήρωσε τον διαιτητή ή
γιατί σκόνταψαν οι αντίπαλοί της, όχι γιατί τυφλώθηκαν στην κρίση τους από τα
κλέη του χρυσού αιώνα οι κριτές, ούτε επειδή τους σάρωσε όλους μ’ ένα
ζεϊμπέκικο γιουρούσι η ελληνική λεβεντιά. Η Αθήνα κέρδισε, επειδή είχε τον
καλύτερο και τον πιο πλήρη φάκελο, επειδή είχε δώσει έμπρακτα δείγματα γραφής
σε καλή οργάνωση μεγάλων εκδηλώσεων, επειδή οι αθλητές της την είχαν ήδη
βγάλει από την αθλητική αφάνεια, επειδή η εικόνα της χώρας συνολικά και της
οικονομίας της ειδικότερα έχει ριζικά βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, επειδή η
τακτική διεκδίκησης ήταν σωστή ­ «διεκδικούμε όχι γιατί το δικαιούμαστε, μα
γιατί το αξίζουμε· και, επιπλέον, σας συμφέρει».

Αν δεν συνέτρεχαν όλα αυτά, όσα ιστορικά χρέη και κλέη να επικαλούμασταν,
όσους «αθάνατους» κι αν «λάδωναν» οι Αγγελόπουλοι, όση γοητεία και τέχνη κι αν
επένδυε η Γιάννα, Αγώνες δεν θα βλέπαμε. Ας το χαρούμε, λοιπόν ­ όπως χαρήκαμε
της Βούλας το θαύμα, του Πύρρου τον θρίαμβο, της Νίκης το άλμα, του Γκάλη το
χρυσό πανευρωπαϊκό ή του Παναθηναϊκού τη δόξα σε Γουέμπλεϊ και Παρίσι. Κι ας
κρατήσουμε για το μέλλον το πολύτιμο δίδαγμα ότι τα συμφέροντα της χώρας δεν
τα προασπίζουν ιστορικοί μελοδραματισμοί και συμπλέγματα εθνικής μοναξιάς,
αλλά αυτοπεποίθηση, σκληρή δουλειά και ακριβής υπολογισμός των διεθνών
συμφερόντων που επενδύονται σε κάθε υπόθεση που μας αφορά…

Ας το χαρούμε, μεγαλόψυχοι και έναντι των μεθεόρτιων ασχημιών, του
διαγκωνισμού των πατέρων (και μητέρων) της νίκης και της γκρίνιας των
συνδικαλισμένων Ολυμπιονικών. Ας το χαρούμε ­ αρκεί να μην ξεχάσουμε πως αυτού
του είδους η χαρά είναι μαχαίρι δίκοπο. Όπως μπορεί να κινητοποιήσει δυνάμεις
για θαύματα, μπορεί να οδηγήσει και σε καταστροφές.

Κι αν το παράδειγμα της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας στη Θεσσαλονίκη (τι δεν
είχαμε ακούσει για τα θαύματα που θα επέτρεπε στην πόλη!) υπενθυμίζει πως μια
ευκαιρία διεθνούς προβολής και ανάπλασης της πόλης, μπορεί να εξελιχθεί σε
διακομματικώς σκηνοθετημένο φιάσκο, οι Ολυμπιακοί της Αθήνας μπορούν πράγματι
να εξελιχθούν σε συμφορά.

Για να προλάβουμε, λοιπόν, συμφορές είναι αναγκαίο να γίνει τώρα, έστω κατόπιν
εορτής, η συζήτηση που παρελείφθη: η συζήτηση για το πώς, με ποιους όρους
μπορεί να αποδειχθεί επωφελής για την πόλη και τη χώρα η ευκαιρία των
Ολυμπιακών· πώς και από ποιους δρόμους αυτή η ευκαιρία μπορεί να γίνει συμφορά.

Στη συζήτηση αυτή οι ενστάσεις και οι επιφυλάξεις είναι χρησιμότερες από τις
ενθουσιώδεις ζητωκραυγές ­ και, ασφαλώς, όσοι τις διατυπώνουν δεν είναι
αρμοδιότητας εισαγγελέως, όπως δυστυχώς κάποιοι έκριναν. Και τέλος από τη
συζήτηση αυτή, το ζητούμενο δεν είναι μόνον η τεχνοκρατική τεκμηρίωση του
αποτελεσματικότερου τρόπου οργάνωσης των Αγώνων ή η διασφάλιση της αναγκαίας
για την αποτελεσματική και κερδοφόρα διαχείριση διαφάνειας. Είναι και η
εξασφάλιση μιας γενικής συναίνεσης των πολιτών στους κανόνες αυτού του
άγνωστου και επικίνδυνου παιχνιδιού, για του οποίου την επιτυχία η συμμετοχή
τους είναι ο κρίσιμος παράγοντας.