ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Το κεφάλι του στρατιώτη

Ο Τύπος (από την «Ντι Βελτ» του Βερολίνου)

Η συζήτηση γύρω από τα όρια της φωτοδημοσιογραφίας έχει μόλις αρχίσει. Και
μετά την υπόθεση της Νταϊάνας, έχουμε τώρα το δράμα του Ισραήλ.

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ προκαλεί πραγματικά σοκ ­ και ζητούμε συγγνώμη που δεν μπορούμε
να επιτρέψουμε στους αναγνώστες να το επιβεβαιώσουν. Ένας άνδρας της λιβανικής
οργάνωσης «Αμάλ» επιδεικνύει περιχαρής ως πολεμικό τρόπαιο το κεφάλι ενός από
τους ισραηλινούς στρατιώτες που σκοτώθηκαν την περασμένη Παρασκευή σε
σύγκρουση στον Νότιο Λίβανο. Το κεφάλι είναι σε άθλια κατάσταση ­ χωρίς αυτό
να εμποδίζει τους παρισταμένους να το χαζεύουν, σχεδόν διασκεδάζοντας.

Πολλές εφημερίδες επέλεξαν να μη δημοσιεύσουν την επίμαχη φωτογραφία, όπως
έκαναν και με τις φωτογραφίες των ακρωτηριασμένων πτωμάτων από την πρόσφατη
βομβιστική επίθεση της Ιερουσαλήμ. Άλλες τη δημοσίευσαν, με το πρόσωπο του
στρατιώτη σε «μωσαϊκό». Ορισμένες εφημερίδες όμως ­ ανάμεσά τους η ιταλική
«Ρεπούμπλικα», η ισπανική «Ελ Παΐς», ορισμένες αραβικές, αλλά και η ρωσόφωνη
ισραηλινή εφημερίδα «Νοβόστι» ­ αποφάσισαν να φιλοξενήσουν το ντοκουμέντο
αυτούσιο, προκαλώντας την έντονη αντίδραση των ισραηλινών αρχών. Το ισραηλινό
υπουργείο Εξωτερικών, μάλιστα, χαρακτήρισε ιδιαίτερα σοβαρό να δημοσιεύονται
«τέτοιες φρικτές φωτογραφίες σε πολιτισμένες χώρες, όπου υποτίθεται ότι ο
Τύπος σέβεται την επαγγελματική και ηθική δεοντολογία».

Στην Ιταλία η διαμάχη έλαβε πιο συγκεκριμένο χαρακτήρα. «Πιστεύω ότι η απόφαση
να δημοσιευτεί αυτή η φωτογραφία διευκολύνθηκε από το γεγονός ότι επρόκειτο
για ισραηλινό στρατιώτη», έγραψε στη «Ρεπούμπλικα» ο ισραηλινός πρεσβευτής στη
Ρώμη. «Θα διενοείτο ποτέ η εφημερίδα σας να δημοσιεύσει ανάλογη φωτογραφία
ενός ιταλού στρατιώτη;». Η απάντηση της εφημερίδας ήταν άμεση. «Η παρουσίαση
της φρίκης του πολέμου εντάσσεται στην παράδοση του ελεύθερου Τύπου, εκεί όπου
είναι ελεύθερος. Χάρις στις φωτογραφίες που δημοσιεύτηκαν στον Τύπο και
μεταδόθηκαν από την τηλεόραση, η παγκόσμια κοινή γνώμη γνώρισε την αγριότητα
συγκρούσεων όπως εκείνη του Βιετνάμ ή της Βοσνίας. Οι φωτογραφίες αυτές
ξυπνούν από τον λήθαργο, ταράζουν συνειδήσεις και δημιουργούν ένα κίνημα υπέρ
της ειρήνης».

Το σημείο της επιστολής που ενόχλησε όμως ιδιαίτερα τον διευθυντή της
«Ρεπούμπλικα» ήταν η κατηγορία περί ρατσισμού και αντισημιτικής προκατάληψης.
«Ούτε για μια στιγμή δεν σκεφθήκαμε την εθνικότητα του θύματος. Κι αυτό, γιατί
η εθνικότητα δεν έχει καμιά σχέση με το δέος που αισθανόμαστε μπροστά στην
αφαίρεση οποιασδήποτε ανθρώπινης ζωής. Άραβες και Ισραηλινοί ­ ο πρεσβευτής θα
συμφωνεί μαζί μας ­ είναι απολύτως ίσοι μπροστά στον θάνατο».

Όχι, ο πρεσβευτής δεν συμφωνεί μ’ αυτή τη θέση. Για το κράτος του Ισραήλ, δεν
είναι όλοι οι άνθρωποι ίσοι ­ και ασφαλώς οι Παλαιστίνιοι δεν είναι ίσοι με
τους Ισραηλινούς, ούτε στη ζωή ούτε στον θάνατο. Σε αντίθετη περίπτωση, ο
ισχυρός θα είχε κάνει βήματα για να αποκτήσει τα ίδια δικαιώματα μαζί του ο
ασθενής. Και δεν θα διαιωνιζόταν αυτός ο πόλεμος, λαμβάνοντας μορφές όλο και
πιο τρομακτικές, όλο και πιο πρωτόγονες.