Κροατικοί εφιάλτες

«Φθινοπωρινή βρόχη».Οι ομάδες κρούσης είχαν γίνει ο φόβος και ο τρόμος της υπαίθρου (φωτό Ρώυτερ).

Η Κροατία ζει το μεγαλύτερο εθνικό δράμα συνείδησης από τα χρόνια του πόλεμου.
Το Ζάγκρεμπ βουίζει από τις αποκαλύψεις ενός στυγερού και αδιάντροπου
δολοφόνου, που αφηγήθηκε τα κατορθώματά του στην εφημερίδα της αντιπολίτευσης
«Φέραλ Τρίμπουν».

ΟΛΗ η κτηνωδία του πόλεμου έρχεται πάλι στην επιφάνεια μεσ’ από τα λόγια του
40χρονου Μίρο Μπαϊράμοβιτς, που υπηρέτησε στις κροατικές δυνάμεις και, όπως
λέει, «εκτελούσε διαταγές», αλλά τι διαταγές!

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά, στις πόλεις και τα χωριά της πατρίδας του, έπεσαν
θύματα της βαρβαρότητας που είχε ξυπνήσει μέσα του ο πόλεμος και κανέναν δεν
λυπόταν ο Μίρο όταν επρόκειτο για Σέρβους ή για «κακούς» Κροάτες.

«Εγώ προσωπικά ­ δήλωσε στην εφημερίδα ­ σκότωσα με τα χέρια μου 72 άτομα,
αλλά αν υπολογίσεις και μερικούς ακόμη που σκοτώθηκαν από την ομάδα μου, οι
θάνατοι για τους οποίους είμαι άμεσα υπεύθυνος είναι 86».

«ΦΘΙΝΟΠΩΡΙΝΗ ΒΡΟΧΗ»

Το σώμα στο οποίο υπηρετούσε ο Μπαϊράμοβιτς ήταν μία «επίλεκτη» μονάδα της
αστυνομίας, που είχε το ποιητικό όνομα «Φθινοπωρινή βροχή». Αυτά τα ηρωικά
«πρωτοβρόχια» εκτέλεσαν συνολικά 400 άτομα το φθινόπωρο του 1991 στην Κεντρική
και στη Νοτιοδυτική Κροατία, κατά τη μεγάλη αναμέτρηση με τους Σέρβους.

Οι διαταγές, είπε ο Μίρο, ήταν σαφείς και συγκεκριμένες και προέρχονταν από
τον τότε υπουργό Εσωτερικών Ιβάν Βέκιτς και από τον συνεργάτη τού Φράνιο
Τούτζμαν, Τόμισλαβ Μέρτσεπ.

Οι «κακοί», Σέρβοι και Κροάτες, έπρεπε να σκοτώνονται, κατά τρόπο όμως που να
μην αφήνει αμφιβολίες για τις προθέσεις των εκτελεστών: ο τρόπος έπρεπε να
είναι άγριος, ώστε όσοι τυχόν γλίτωναν τη ζωή τους, να έφευγαν το ταχύτερο
μόνοι τους.

Οι Κροάτες που είχαν αντιρρήσεις για τον πόλεμο ή που ήταν κατά του διωγμού
των Σέρβων είχαν την ίδια μοίρα με εκείνους. Οι φόνοι, είπε ο Μίρο, γίνονταν
κυρίως σ’ ένα δημοτικό σχολείο της πόλης Πάκρατσκα Πολιάνα.

ΜΟΛΙΣ ΝΥΧΤΩΝΕ…

«Μόλις νύχτωνε, αρχίζαμε ­ είπε ο Μίρο. Το παν ήταν να κάνεις τον άλλο να
πονέσει. Όσο περισσότερο, τόσο καλύτερα. Ξέρετε ποιος είναι ο δυνατότερος
πόνος; Να καις τα μάτια και τα γεννητικά όργανα με φλόγα από καμινέτο γκαζιού
και κατόπιν να ρίχνεις επάνω ξίδι».

Μια άλλη μέθοδος ήταν το λεγόμενο «τηλέφωνο εκστρατείας». Κολλούσαν στο κεφάλι
του θύματος το ακουστικό και διοχέτευαν ρεύμα. Δεν πεθαίνεις από αυτό, εξήγησε
ο Μίρο, αλλά υποφέρεις φριχτά. Το πιο τρομερό μαρτύριο ήταν να μπήγουν
συρματόπλεγμα στον πρωκτό των κρατουμένων και να το αφήνουν εκεί «αρκετές
ώρες, ώστε ο άνθρωπος να μη μπορεί πια να καθήσει».

Η αιμορραγία ήταν ακατάσχετη. Στις ελάχιστες περιπτώσεις που συνέβαινε να
σταματήσει, ο Μπαϊράμοβιτς έκανε ό,τι έπρεπε για να τη συντηρήσει.

«Δεν θέλαμε να σταματήσει το αίμα. Όταν χρειαζόταν, ανοίγαμε το τραύμα και
ρίχναμε μέσα ξίδι με αλάτι. Φυσικά, οι κρατούμενοι έπρεπε να τραγουδούν
κιόλας. Τους υποχρεώναμε να λένε τη “Λιέπα Νάσα”» (τον εθνικό ύμνο της Κροατίας).

ΥΨΗΛΑ ΠΡΟΣΩΠΑ

Την περασμένη βδομάδα, μετά τις απίστευτες αυτές ομολογίες, ο Μπαϊράμοβιτς και
άλλοι τρεις παλιοί του σύντροφοι κλείστηκαν στη φυλακή και πρόκειται να
δικαστούν. Πρέπει όμως προηγουμένως να διακριβωθεί αν λένε την αλήθεια.

Και η αλήθεια είναι πολύ οδυνηρή για να την αντέξει ακόμη κι ένας
σκληροτράχηλος λαός όπως ο κροατικός. Τα υψηλά πρόσωπα που κατονόμασε ο Μίρο
ως αρχηγούς των προγραμμάτων εθνοκάθαρσης τα οποία ο ίδιος εκτελούσε,
παραμένουν ελευθέρα και «υπεράνω υποψίας».

Ο Βέκιτς, μάλιστα, κατάφερε να αποσπάσει μεγάλη αποζημίωση από μια εφημερίδα
που πριν από λίγο καιρό τον είχε καταγγείλει για άσκηση βασανιστηρίων. Πήγε
πρόθυμα και στη Χαγη, όπου εξετάστηκε από το Ειδικό Δικαστήριο για εγκλήματα
πολέμου και κατάφερε να φύγει και από ‘κεί ανενόχλητος.

Ο ΜΙΡΟ Μπαϊράμοβιτς και αρκετοί άλλοι από τους Κροάτες σφαγείς που μετείχαν
στις ομάδες κρούσεως των σωμάτων εθνοκάθαρσης έχουν αρχίσει να μιλούν για δύο
λόγους. Πρώτον, για να εμπλέξουν και άλλους στις ευθύνες ­ που νιώθουν ότι δεν
μπορούν πια να τις σηκώνουν μόνοι τους. Δεύτερον, από ζήλεια για άλλους,
επειδή οι ίδιοι αισθάνονται «αναξιοπαθούντες». Ο Μίρο το εξήγησε αυτό στους
δημοσιογράφους, σε μια δήλωσή του που αναδημοσίευσε η αγγλική «Γκάρντιαν»:
«Είναι αλήθεια ότι όλοι αυτοί οι φόνοι με βαραίνουν ­ είπε. Δεν μπορώ να
κοιμηθώ τις νύχτες. Αλλά αν αποφάσισα να μιλήσω, είναι γιατί αδικήθηκα. Άλλοι,
που έκαναν τα ίδια με εμένα, πήραν την ανταμοιβή τους. Ζουν πλουσιοπάροχα και
έχουν εστιατόρια και άλλα μαγαζιά. Ο Βέκιτς έχει ένα σωρό σπίτια στο Ζάγκρεμπ
και στην ακτή της Αδριατικής. Ενώ εγώ; Τίποτα».

Και γιατί; Μήπως δεν προσέφερε; Αν και, όπως διευκρινίζει, η δουλειά που έκανε
δεν ήταν και πολύ δύσκολη. «Το θέμα είναι να σκοτώσεις τον πρώτο. Μετά γίνεται αυτόματα».