ΠΡΟΣΩΠΑ «Μάστορας» στους ευφημισμούς

Χανς Τιτμάγιερ. Κατάφερε να θεωρείται αυτονόητο το νεοφιλελεύθερο όραμά του

Οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών διαθέτουν πλέον την εξουσία να αλλάζουν
την πορεία των εθνών. Ποιο είναι όμως το όραμά τους για την κοινωνία;

ΕΠΙ παραδείγματι, τι οραματίζεται ο Χανς Τιτμάγιερ, διοικητής της
Μπούντεσμπανκ, «αρχιερέας του μάρκου» και «μεγάλος αρχιτέκτονας του ευρώ»; Ο
κοινωνιολόγος και καθηγητής του Κολεγίου της Γαλλίας Πιέρ Μπουρντιέ επιδίδεται
στη «Μοντ Ντιπλοματίκ» στην ερμηνευτική ανάλυση ενός «ιερού κειμένου», όπως
χαρακτηρίζει, με αρκετή δόση ειρωνείας, τα κείμενα του Τιτμάγιερ.

Ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Γερμανίας είναι, σύμφωνα με τον
Μπουρντιέ, ένας μάστορας των ευφημισμών, τους οποίους χρησιμοποιεί για να
εμφανίσει ως επανάσταση μια παλινόρθωση, για να δημιουργήσει εμπιστοσύνη στους
επενδυτές χωρίς να προκαλέσει δυσπιστία ή απελπισία στους εργαζομένους.
«Πρέπει να άρουμε τις ακαμψίες στις αγορές εργασίας, η νέα φάση ανάπτυξης δεν
θα επιτευχθεί παρά μόνον αν εισαγάγουμε την ευελιξία στην αγορά εργασίας»,
λέει ο Τιτμάγιερ. «Κουράγιο, εργαζόμενοι!», ερμηνεύει ο Μπουρντιέ, «όλοι μαζί
θα κάνουμε την προσπάθεια που απαιτείται από εσάς», αφού «ευελιξία στην αγορά
εργασίας» σημαίνει νυχτερινή εργασία, εργασία τα Σαββατοκύριακα, ακανόνιστα
ωράρια, αυξημένη πίεση, στρες, κ.λπ. Εγκαταλείψτε, λοιπόν, σήμερα τα κοινωνικά
κεκτημένα σας για να μη χαθεί η περιζήτητη εμπιστοσύνη των επενδυτών και
ελπίζετε στην ανάπτυξη που θα «μας» έρθει αύριο· μία «συμμετοχική» πολιτική
που θα μπορούσε να συνοψιστεί στο: «Μου δίνεις το ρολόι σου και σου λέω την ώρα»…

«Πρέπει λοιπόν», συνεχίζει ο Τιτμάγιερ, «να ελέγξουμε τους δημόσιους
προϋπολογισμούς, να μειώσουμε το επίπεδο των φόρων μέχρι να τους καταστήσουμε
ανεκτούς μακροπρόθεσμα». Ανεκτούς για τους επενδυτές, ερμηνεύει ο Μπουρντιέ,
για να μην πάνε αλλού τις επενδύσεις τους. «Πρέπει (…) να μεταρρυθμίσουμε
την κοινωνική προστασία». Τα οικονομικά κεκτημένα των επενδυτών πρέπει, κατά
Τιτμάγιερ, να προστατευθούν με κάθε θυσία, έστω και καταστρέφοντας τα πενιχρά
οικονομικά και κοινωνικά κεκτημένα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών της
Ευρώπης του μέλλοντος.

Αυτές οι απαράδεκτες για τους πολλούς θέσεις του Τιτμάγιερ έχουν πλέον περάσει
παντού. Αυτό κατέστη δυνατό, σύμφωνα με τον Μπουρντιέ, χάρη σε μερικούς
κοινωνιολόγους, Βρετανούς και Γάλλους κυρίως, οι οποίοι δημιούργησαν με
βιβλία, άρθρα και ομιλίες το «δίκτυο διανομής» αυτών των νεοφιλελεύθερων
θέσεων που έφτασαν να θεωρούνται αναμφισβήτητες. Και με τον τρόπο αυτό
θεωρείται πλέον αυτονόητο ένα νεοφιλελεύθερο όραμα, το οποίο προσδίδει επίφαση
οικονομικού ρασιοναλισμού στις κλασικότερες αντιλήψεις της συντηρητικής σκέψης
όλων των εποχών και όλων των χωρών.