ΠΡΟΣΩΠΑ Η αλήθεια θεραπεύει

Σαμπούρο Ιενάγκα. Ο αγώνας του κατά της λογοκρισίας των σχολικών βιβλίων Ιστορίας δικαιώθηκε

Η ετυμηγορία είναι ιστορική. Για πρώτη φορά, η ιαπωνική κυβέρνηση
καταδικάστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο γιατί λογόκρινε τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας.

ΜΕ ΤΗΝ ετυμηγορία αυτή έκλεισε μια υπόθεση που ξεκίνησε το 1965, όταν ο
καθηγητής Σαμπούρο Ιενάγκα, 83 ετών σήμερα, προσέφυγε στη δικαιοσύνη κατά του
υπουργείου Παιδείας, σχετικά με ένα σχολικό εγχειρίδιο Ιστορίας που είχε
συγγράψει. Όλα τα σχολικά εγχειρίδια ελέγχονται από το υπουργείο Παιδείας,
τυπικά για να διορθωθούν «σφάλματα» ή «προκατειλημμένες απόψεις» και, στην
πράξη, για να παραλειφθούν από τη διδασκαλία των παιδιών σημαντικά ιστορικά
γεγονότα που φωτίζουν τη σκοτεινή πλευρά του παρελθόντος της Ιαπωνίας ­ και
ιδιαίτερα τις ωμότητες που διέπραξαν τα στρατεύματά της. Χθες το Ανώτατο
Δικαστήριο δικαίωσε τον Ιενάγκα, συγγραφέα άνω των 40 ιστορικών έργων και εκ
των κορυφαίων ιστορικών της χώρας, αποφαινόμενο ότι το υπουργείο ενήργησε
παρανόμως όταν τον διέταξε να αφαιρέσει από το εγχειρίδιο κάθε αναφορά στην
Μονάδα 731, τη διαβόητη μυστική επιχείρηση, στο πλαίσιο της οποίας οι
Γιαπωνέζοι μόλυναν Κινέζους αιχμαλώτους με βουβωνική πανώλη, χολέρα, σύφιλη
και τύφο και τεμάχιζαν τα σώματά τους ενώ ήταν ακόμη ζωντανοί. Παρά τις
άφθονες μαρτυρίες επιζώντων, τόσο Κινέζων όσο και Γιαπωνέζων, το υπουργείο
είχε αποφανθεί ότι η ύπαρξη του στρατοπέδου δεν στηρίζεται σε «καμιά αξιόπιστη
ακαδημαϊκή έρευνα».

Για τον Ιενάγκα η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου είναι ένας προσωπικός
θρίαμβος, αλλά η νίκη του είναι μάλλον περιορισμένη: το δικαστήριο απέρριψε
την κεντρική καταγγελία του καθηγητή ότι η κρατική λογοκρισία των σχολικών
εγχειριδίων παραβιάζει τις ακαδημαϊκές ελευθερίες που κατοχυρώνει το ιαπωνικό
Σύνταγμα. Μεταξύ των 400 σημείων του έργου του καθηγητή που είχαν λογοκριθεί
περιλαμβάνεται και η περιγραφή των ωμοτήτων των Γιαπωνέζων στρατιωτών που
εισέβαλαν το 1937 στο Νανκίν της Κίνας: ο Ιενάγκα είχε χρησιμοποιήσει τη λέξη
«βιασμοί» και το υπουργείο είχε αντιδράσει στη χρήση της υποστηρίζοντας ότι οι
βιασμοί από στρατιώτες αποτελούν «συνηθισμένη πρακτική σε περιόδους πολέμου»!

Ωστόσο, χάρη στον Ιενάγκα, οι μικροί Γιαπωνέζοι μαθαίνουν σήμερα για τις
«γυναίκες ανακούφισης», τις «σκλάβες του σεξ» του ιαπωνικού αυτοκρατορικού
στρατού, παρά τη σκληρή, σωβινιστική αντίδραση της ιαπωνικής Δεξιάς, η οποία
θεωρεί ότι οι μικροί Γιαπωνέζοι πρέπει να διδάσκονται μια Ιστορία για την
οποία να είναι υπερήφανοι. Η στάση του Ιενάγκα και η πεποίθησή του ότι η
αλήθεια είναι το καλύτερο γιατρικό για τις πληγές της πρόσφατης ιστορίας της
χώρας του, ενσαρκώνει την πολιτισμένη πλευρά αυτού του αρχαίου έθνους.