Η τουρκική αδιαλλαξία επιδρά αρνητικά και στη διακήρυξη της Μαδρίτης

Η ΔΙΑΚΗΡΥΞΗ της Μαδρίτης, που υπέγραψαν οι κ.κ. Σημίτης και Ντεμιρέλ,
θεωρήθηκε από τους φύσει υπεραισιόδοξους ως ένδειξη αλλαγής στάσης της Άγκυρας
­ που, μάλιστα, συνέπιπτε με την ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Μεσούτ
Γιλμάζ. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης όταν ακούει για αλλαγή πολιτικής της Τουρκίας
είναι πολύ πιο ρεαλιστής, μολονότι δεν θεωρείται από τους απαισιόδοξους πολιτικούς:

«Η Τουρκία βρίσκεται σε μια ιστορική καμπή γεμάτη αντιφάσεις. Η μέχρι σήμερα
πολιτική της Άγκυρας αποδεικνύει ότι το στοιχείο που υπερέχει, ανεξάρτητα
πολιτικού ή ιδεολογικού προσανατολισμού της κυβέρνησης, είναι ο εθνικισμός και
ο αυταρχισμός. Με την έννοια αυτή δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ισλαμιστών ή των
άλλων κοσμικών κομμάτων. Τα στοιχεία αυτά όμως κατατάσσουν την Τουρκία στο
περιθώριο των ευρωπαϊκών εξελίξεων. Όσο η Τουρκία δεν αποδέχεται τη
δημοκρατία, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την κοινωνική απελευθέρωση
­ τις κοινές αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού ­ θα παραμείνει εσωστρεφής και
απομονωμένη. Τα προσεχή χρόνια είναι κρίσιμα για την τουρκική ηγεσία. Ή θα
πρέπει να πάρει τολμηρές ιστορικές αποφάσεις, σεβόμενη τις αξίες τής
ευρωπαϊκής οικογένειας και θα μπορέσει να πορευθεί σταδιακά προς την Ευρώπη, ή
θα συνεχίσει τη γνωστή πολιτική της και θα παραμείνει στο περιθώριο της Ιστορίας».

Ο υφυπουργός Εξωτερικων, πάντως, δεν πιστεύει ότι η Άγκυρα θα πετύχει τους
στόχους της:

«Η τουρκική πλευρά ίσως πρώτη φορά από το 1974 αισθάνεται “στριμωγμένη στη
γωνία”. Η πολιτική της ελληνικής πλευράς για την προώθηση του ευρωπαϊκού
προσανατολισμού της Κύπρου και της αμυντικής θωράκισης έχουν ουσιαστικά
καταστήσει ανέφικτη την πραγματοποίηση των στόχων τής Τουρκίας που είναι ο
έλεγχος ολόκληρης της Κύπρου. Η νέα αυτή κατάσταση πιστεύω ότι θα υποχρεώσει
τελικά την Τουρκία να αλλάξει πολιτική».

Η στάση της Τουρκίας ­ με αποκορύφωμα το ναυάγιο του Μοντρέ ­ δημιουργεί
ευλόγως ερωτήματα για τη στάση της Ελλάδας, αλλά και για το πώς συμβιβάζονται
οι πρόσφατες εξελίξεις με τη διακήρυξη της Μαδρίτης:

«Η Ελλάδα έχει κάθε διάθεση να βελτιώσει τις σχέσεις της με την Τουρκία, στη
βάση όμως του Διεθνούς Δικαίου και των διεθνών συνθηκών. Άλλωστε το έχει
έμπρακτα αποδείξει, σεβόμενη τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει. Είναι βέβαιο
πως η τουρκική αδιαλλαξία στο Κυπριακό θα επηρεάσει αρνητικά το κλίμα που
επιδιώκει να δημιουργήσει η διακήρυξη της Μαδρίτης. Όπως έχουμε εξάλλου
δηλώσει, δεν μπορεί να υπάρξει πλήρης εξομάλυνση των ελληνοτουρκικών σχέσεων
αν προηγουμένως δεν επιλυθεί κατά τρόπο δίκαιο το κυπριακό πρόβλημα. Το
γεγονός αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα εγκαταλείψουμε τις προσπάθειες για
ειρηνική διευθέτηση των προβλημάτων μας με την άλλη πλευρά.

Ταυτόχρονα όμως θα προβούμε σε όλες τις απαραίτητες κινήσεις ­ διπλωματικές
και αμυντικές ­ για να προασπίσουμε και να προωθήσουμε τα συμφέροντα και τις
επιδιώξεις μας. Το κέντρο βάρους της προσπάθειας μετατοπίζεται πια στο πλαίσιο
της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις συζητήσεις που αρχίζουν για τη διεύρυνση και
την Ατζέντα 2000. Η χώρα μας έχει χαράξει μια μακροπρόθεσμη πολιτική για τη
διαπραγμάτευση αυτή που στοχεύει στην προώθηση των πολιτικών και οικονομικών
της συμφερόντων με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Στο πλαίσιο αυτό έχουμε
σχεδιάσει τις απαραίτητες τακτικές κινήσεις που θα επιτρέψουν την ενίσχυση της
διαπραγματευτικής μας θέσης. Ας μην ξεχνούμε ότι ταυτόχρονα με την έναρξη
ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Κύπρο θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις και με
μια σειρά άλλες χώρες, ενώ παράλληλα θα συζητιούνται θέματα δημοσιονομικά,
πολιτικά, κ.λπ. Την ίδια ώρα, η Τουρκία θα επιδιώκει την αναβάθμιση των
σχέσεών της με την Ε.Ε. Όλες αυτές οι διαπραγματεύσεις μοιραία συνδέονται
μεταξύ τους και όπως είναι φυσικό κάθε πλευρά μέσα από τις διασυνδέσεις αυτές
επιχειρεί να ωφεληθεί όσο το δυνατό περισσότερο. Η Ελλάδα έχει χαράξει τη
στρατηγική της, που έχει ως στόχο την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. και την
προώθηση των ιδιαιτέρων συμφερόντων της».