ΠΡΟΣΩΠΑ Η πολύτιμη Βαβέλ

Ντέηβιντ Ντώλμπυ. «Η καθιέρωση μιας και μόνης γλώσσας είναι κάτι εξίσου κακό με τον αναλφαβητισμό»

Ο δρ Ντέηβιντ Ντώλμπυ συνέταξε τον πληρέστερο στον κόσμο κατάλογο γλωσσών και
διαλέκτων: 10.000 «ζωντανές γλώσσες», από την αγγλική ώς την μπίκυα.

ΕΠΙ 35 χρόνια ο Ουαλός ακαδημαϊκός περιόδευε τον κόσμο σε αναζήτηση γλωσσών
που κινδυνεύουν να εξαφανιστούν. Ο κατάλογος που συνέταξε εγκωμιάσθηκε από την
ακαδημαϊκή κοινότητα και σύντομα θα κυκλοφορήσει σε CD-ROM μαζί μ’ έναν
ηλεκτρονικό χάρτη των γλωσσών του κόσμου. «Δύο γλώσσες ομιλούνται από
τουλάχιστον ένα δισεκατομμύριο ανθρώπους ­ η μανδαρινική κινεζική και η
αγγλική», λέει στους «Τάιμς». «Τουλάχιστον δέκα άλλες ομιλούνται σήμερα από
τουλάχιστον 100 εκατομμύρια: η χίντι, η ισπανική, η ρωσική, η μπενγκαλί, η
αραβική, η μαλαϊκή, η πορτογαλική, η ιαπωνική, η γαλλική και η γερμανική».

Στον κατάλογό του, ο οποίος αποτελείται από 1.600 σελίδες και εξακολουθεί να
μεγαλώνει, ο 64χρονος Ντώλμπυ παρουσιάζει τη γλωσσική ποικιλία όχι σαν Πύργο
της Βαβέλ, αλλά σαν κάτι πολύτιμο που πρέπει να προστατεύσουμε από την
ταχύτατη διάδοση της αγγλικής. «Η καθιέρωση μιας και μόνης γλώσσας είναι κάτι
εξίσου κακό με τον αναλφαβητισμό ­ παραβλέπει την ποικιλία του κόσμου»,
τονίζει. «Μια ομάδα Άγγλων της ανώτερης τάξης κυριάρχησαν στον κόσμο τον καιρό
της αυτοκρατορίας και μετά επέβαλαν τη δική τους γλώσσα στους υποταγμένους
λαούς. Αυτό είναι πολύ απάνθρωπο… Η γλώσσα μπορεί να γίνει όπλο».

Η μπίκυα είναι μια γλώσσα την οποία μιλάει μόνο μία 87χρονη γυναίκα σ’ ένα
χωριό στα σύνορα Καμερούν και Νιγηρίας. Την μπισούο, δεύτερη σπανιότερη γλώσσα
στον κόσμο, μιλούν ένας πατέρας κι ο γιος του σ’ έναν οικισμό λίγο μακρύτερα.
«Η κινεζική, στις διάφορες μορφές της, χρησιμοποιείται από 1,123
δισεκατομμύριο ανθρώπους», λέει ο δρ Ντέηβιντ Ντώλμπυ, «αλλά η μπίκυα και η
μπισούο είναι εξίσου σημαντικές με αυτήν για τη συνέχεια της ανθρώπινης
γλώσσας». Διότι, εξηγεί, «είναι αυταπάτη η ιδέα πως κάθε γλώσσα είναι
ανεξάρτητη· όλες αλληλεξαρτώνται. Λέξεις, ήχοι και γραμματικοί κανόνες περνούν
ελεύθερα από τη μία γλώσσα στην άλλη». Ο δρ Ντώλμπυ πιστεύει στην ενότητα της
ανθρωπότητας και καταδικάζει «εκείνους που προκάλεσαν τόσα βάσανα σε λαούς,
επιδιώκοντας να επιβάλουν την αγγλική γλώσσα και τον αγγλικό πολιτισμό στον
υπόλοιπο κόσμο. Τόσες γλώσσες καταστράφηκαν επειδή πιστέψαμε πως είχαμε κάποιο
εκ Θεού δικαίωμα να επιβάλουμε την ομοιομορφία σε άλλους!». Σύμφωνα με τον
Ουαλό ακαδημαϊκό, «χρειάζεται ένα αναδρομικό δικαστήριο, όπως η Νυρεμβέργη,
για να κατανεμηθούν ευθύνες για τον θάνατο λαών και των γλωσσών τους σε όλη τη
Βόρεια Αμερική και την Αυστραλία. Αν στηλιτεύσουμε εκείνους που ήταν υπεύθυνοι
γι’ αυτό στο παρελθόν, ίσως το μέλλον να είναι ασφαλέστερο».