Είμαστε μάχιμες σαν τους άνδρες

Τι σημαίνει να είσαι βοηθός «αυλοφόρος» στην Πυροσβεστική; Ότι είσαι ικανός να
σηκώσεις στην πλάτη τον συνάδελφό σου «αυλοφόρο» (αυτόν που μεταφέρει τη
μάνικα δηλαδή), αν τυχόν γλιστρήσει ή χάσει τις αισθήσεις του από τον καπνό,
και να τον μεταφέρεις έξω ­ μαζί με τη μάνικα ­ σε συνθήκες πραγματικά
αντίξοες.

Δηλαδή, ότι μπορείς να σηκώσεις ένα βάρος από 80 έως 95 κιλά κατά μέσο όρο.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αυτό μπορεί να το κάνει μια γυναίκα με την
κατάλληλη εκπαίδευση.

Η Κάκια, η Σταυρούλα και η Ειρήνη μόλις αποφοίτησαν από τη Σχολή της
Πυροσβεστικής και εργάζονται εδώ και δύο μήνες ως μάχιμες στο Σώμα. «Ως
γυναίκες κάνουμε το καλύτερο δυνατό, στο μέτρο των δυνατοτήτων μας». Και οι
τρεις παραδέχονται ότι έχουν σηκώσει μέχρι 30-35 κιλά βάρος. Ως εκ τούτου,
πρακτικά απέχουν ακόμα από το να επωμισθούν το δύσκολο έργο του «βοηθού
αυλοφόρου». Όμως, δηλώνουν ότι έχουν τη θέληση και τονίζουν με υπερηφάνεια ότι
είναι «μάχιμες», όπως και οι άνδρες συνάδελφοί τους.

Το θέμα με τα όρια των γυναικείων δυνατοτήτων ανέκυψε πρόσφατα και μάλιστα με
τη «βούλα» επίσημης αρχής, μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας
σύμφωνα με την οποία ένα ποσοστό 10% των εισαγομένων στο Πυροσβεστικό Σώμα θα
είναι γυναίκες. Κρίθηκε πως η σχετική διάταξη που εμπεριέχεται σε σχέδιο
Προεδρικού Διατάγματος του υπουργείου Δημοσίας Τάξεως «δεν αντιβαίνει στην
αρχή της ισότητας των δύο φύλων, διότι δικαιολογείται από αποχρώντες λόγους,
που ανάγονται στη φύση ορισμένου ποσοστού θέσεων μη πολιτικού προσωπικού του
υπουργείου Δημόσιας Τάξης». Ίσως είναι η πρώτη φορά που υπάρχει «νομιμοποίηση»
της ανισότητας των φυσικών δυνατοτήτων γυναικών-ανδρών και παραδοχή τής
γυναικείας «αδυναμίας» σε σχέση με την ανδρική ρώμη. Είναι όμως έτσι τα
πράγματα; Οι γυναίκες είναι όντως αδύναμες σε σύγκριση με τους άνδρες;

«Παρατηρήσεις της ΝΑΣΑ για τη στρατολόγηση αστροναυτών, πριν από χρόνια,
δείχνουν ότι στα άνω άκρα οι γυναίκες μειονεκτούν σε ποσοστό πάνω από πενήντα
τοις εκατό σε ό,τι αφορά τη μυϊκή δύναμη σε σχέση με τους άνδρες», επισημαίνει
ο Γιώργος Ροντογιάννης, αθλητίατρος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και
ερευνητής στο Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών. «Στα κάτω άκρα, όμως, οι ίδιες
έρευνες έδειξαν ότι η διαφορά εξισορροπείται και οι γυναίκες έχουν την ίδια
μυϊκή δύναμη με τους άνδρες». Η βασική αιτία γι’ αυτή τη διαφορά, σύμφωνα με
τον καθηγητή, είναι η ύπαρξη της τεστοστερόνης, της «ανδρικής» ορμόνης, η
οποία είναι υπεύθυνη για τη μυϊκή ανάπτυξη.

Από την άλλη πλευρά, όμως, οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ψυχολογική αντοχή απ’
όσο οι άνδρες. «Ας μη γελιόμαστε», τονίζει ο δρ Τάσος Σταλίκας, κλινικός
αθλητικός ψυχολόγος – ερευνητής. «Οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη ψυχολογική
αντοχή, αλλά μικρότερη σωματική ικανότητα. Οι ικανότητες αυτές είναι
επιστημονικώς μετρήσιμες. Όμως με την κατάλληλη εκπαίδευση και υπό ορισμένες
προϋποθέσεις οι γυναίκες μπορούν να επιτύχουν “ανδρικές” επιδόσεις, αν μας
επιτρέπεται η χρησιμοποίηση του όρου».

«Στη Σχολή κάνουμε την ίδια ακριβώς εκπαίδευση με τους άνδρες και αυτό σίγουρα
λέει κάτι», επισημαίνει η 24χρονη Σταυρούλα Μπονέ, που υπηρετεί στο Σώμα της
Πυροσβεστικής σε μάχιμη θέση, μαζί με τις υπόλοιπες γυναίκες που αποφοίτησαν
πρόσφατα από τη Σχολή. Στους δύο μήνες που η Σταυρούλα καλείται να
αντεπεξέλθει, στην πράξη πλέον, στο δύσκολο έργο του πυροσβέστη έχει
διαπιστώσει πως «πράγματι σε πολλές περιπτώσεις δεν μπορείς να δράσεις μόνη
σου. Όμως πρέπει να σημειώσουμε ότι η δουλειά μας απαιτεί ομαδικό πνεύμα και
συνεργασία κι έτσι ξεπερνιούνται τα όποια εμπόδια. Χρειάζεται όμως και η
εμπειρία. Δεν μπορείς αμέσως να αντεπεξέλθεις, είτε είσαι άνδρας, είτε γυναίκα».

Εντελώς διαφορετική γνώμη έχει η κορυφαία αθλήτρια Σοφία Σακοράφα: «Η
συμμετοχή της γυναίκας κοστίζει και σε χρήμα και σε αντίληψη. Γι’ αυτό πλέον
όλοι μιλάνε για ισότητα, έχει “επιστημονικοποιηθεί” η συζήτηση με αναφορές σε
“σωματοποιήσεις”, “μυϊκή δύναμη” κ.λπ., ενώ όλα αυτά είναι καλυμμένες
αερολογίες ρατσισμού».

«Έχουν τσαγανό» οι πρώτες πυροσβεστίνες στη χώρα μας και προσπαθούν να ξεπεράσουν τα όρια της γυναικείας φύσης τους

ΤΡΙΑΜΙΣΙ μέτρα για τους άντρες, δυόμισι για τις γυναίκες το όριο του μήκους.
Ένα μέτρο για τους άντρες, ογδόντα πόντους για τις γυναίκες το όριο στο ύψος.
Χίλια μέτρα κλήθηκαν να τρέξουν οι άντρες, οχτακόσια οι γυναίκες, στον ίδιο
χρόνο (4’20”). Αυτά ήταν τα όρια για τα αγωνίσματα που κλήθηκαν να περάσουν οι
υποψήφιοι και οι υποψήφιες στην Πυροσβεστική.

Οι απόψεις των ειδικών συγκλίνουν ως προς τη χρησιμότητα της σωστής
εκπαίδευσης, σε τομείς όπου η σωματική δύναμη είναι ουσιαστικό προσόν. Το
παράδειγμα της Πυροσβεστικής είναι χαρακτηριστικό. Όταν περίπου ένα χρόνο πριν
γινόταν πρώτη φορά στην ιστορία του Σώματος προκήρυξη για την πρόσληψη και
γυναικών, ίσως κανένας δεν είχε φανταστεί πόσες θα ήταν οι ενδιαφερόμενες:
14.000 υποψήφιες για πενήντα θέσεις! Μόνο και μόνο οι αριθμοί δείχνουν την
προθυμία των γυναικών να δοκιμάσουν τα όριά τους στα δύσκολα.

Είναι όμως τα δυόμισι μέτρα στο μήκος δύσκολη υπόθεση για τις γυναίκες;

«Ε, όχι, ήταν μάλλον εύκολη υπόθεση» λέει η Ειρήνη Δερμιτζάκη, που ήταν μεταξύ
των πενήντα επιτυχουσών στον διαγωνισμό της Πυροσβεστικής. «Θα μπορούσε τα
όρια να είναι μεγαλύτερα, γιατί οι γυναίκες έχουν αποδείξει ότι έχουν
δυνατότητες. Όχι όμως παντού. Η αλήθεια είναι πως δεν έχω σηκώσει περισσότερα
από τριάντα κιλά βάρος, κι αυτά στο γυμναστήριο».

Η Κυριακή Μπόσινα επισημαίνει την αναγκαιότητα της προσωπικής ευθύνης στο θέμα
της βελτίωσης της φυσικής κατάστασης. «Ξέρω τα όρια αλλά και τις δυνατότητές
μου. Φυσικά θέλω να βελτιώσω τη φυσική μου κατάσταση προκειμένου να
αντεπεξέλθω στο έργο. Στη δουλειά μας χρειάζεται να κουβαλήσεις εργαλεία που
ζυγίζουν πενήντα – εξήντα κιλά. Σε μια διάσωση θα χρειαστεί να κουβαλήσεις ένα
ανθρώπινο σώμα που ζυγίζει κατά μέσο όρο πάνω από ογδόντα κιλά. Όλα αυτά αυτήν
τη στιγμή εμείς στην πράξη δεν τα κάνουμε. Γίνεται έτσι ο καταμερισμός της
εργασίας όπου αναγκαστικά κάνουμε πιο ελαφριές δουλειές, όχι λιγότερο
σημαντικές βέβαια».

Η συζήτηση ανάβει στο υπόστεγο της Πυροσβεστικής στην οδό Μουρούζη όταν
παίρνουν μέρος και άντρες πυροσβέστες. Ο Βασίλης Κατσαντάς με τρία χρόνια
υπηρεσία και δίμηνη εμπειρία στη συνεργασία του με γυναίκες έχει
κατασταλαγμένη άποψη: «Με όλη την αγάπη και τον σεβασμό που τρέφω για τις
συναδέλφισσες τολμώ να πω πως σε μια δύσκολη στιγμή όταν θα χρειαστεί να
ανεβείς με τη μάνικα στον τέταρτο όροφο ή να κατεβείς σε ένα πηγάδι δεν μπορεί
να στηριχτείς σε γυναίκα. Είναι πρόθυμες, εργατικές αλλά δεν μπορούν. Τι να
κάνουμε τώρα; Μόνο μία από τις πενήντα κοπελιές έχω δει να κουβαλάει άνθρωπο
ενενήντα κιλών. Μόνο μία»…