Κάθε χρόνο και πιο κοντά

Σε πέντε εκατομμύρια χρόνια υπολογίζεται πως οι ακτές της Αφρικής θα έχουν
«συναντηθεί» με εκείνες της Κρήτης, καλύπτοντας την απόσταση των 300
χιλιομέτρων που τις χωρίζει.

ΔΕΝ είναι άλλωστε παράξενο, αν αναλογιστεί κανείς ότι η λιθοσφαιρική πλάκα της
Αφρικής κινείται προς τα βόρεια με ταχύτητα ενός εκατοστού τον χρόνο, ενώ με
μεγαλύτερη ταχύτητα, που φθάνει τα πέντε εκατοστά τον χρόνο, βαδίζει προς τα
νοτιοδυτικά η αντίστοιχη πλάκα του Αιγαίου.

Πρόκειται για μια διαδικασία κατά την οποία ο ηπειρωτικός φλοιός της αιγαιακής
πλάκας σκεπάζει τον αντίστοιχο ωκεάνιο της αφρικανικής, στην περιοχή νοτίως
των Ιόνιων Νησιών, της Κρήτης και της Ρόδου. Εκτιμάται δε πως αυτή η
διαδικασία θα μπορούσε να προκαλέσει σεισμό της τάξεως των 8 Ρίχτερ, κάτι που
όμως δεν έχει συμβεί από τις αρχές του αιώνα μας.

Η ταχύτητα και η κατεύθυνση των κινήσεων των δύο συγκεκριμένων λιθοσφαιρικών
πλακών, όπως και των άλλων που βρίσκονται περιμετρικά των γεωγραφικών ορίων
της χώρας μας, μελετήθηκαν ­ μεταξύ άλλων ­ από ερευνητική ομάδα του
Εργαστηρίου Γεωφυσικής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, που
αποτελούσαν οι καθηγητές Βασίλης Παπαζάχος, Ελευθερία Παπαδημητρίου, Αναστασία
Κυρατζή και Κώστας Παπαζάχος.

Τόσο το Αιγαίο Πέλαγος όσο και η ευρύτερη ηπειρωτική περιοχή έχουν
χαρακτηριστεί «φυσικό», γεωφυσικό εργαστήριο, με έντονη σεισμικότητα, που την
προκαλεί η κυκλωτική κίνηση των πλακών. Αυτές, εκτός από την πλάκα της
Αφρικής, είναι η ευρασιατική, η πλάκα της Αραβίας, της Ανατολίας, η Απουλία
πλάκα και φυσικά η πλάκα του Αιγαίου.

«Η συμπιεστική ως προς τη χώρας μας κίνηση των πλακών αυτών έχει ως αποτέλεσμα
και την έκλυση σεισμών» λέει η κ. Α. Κυρατζή και προσθέτει: «η συμπιεστική
τεκτονική που ασκείται στον ελλαδικό χώρο από τις γειτονικές πλάκες, κατά έναν
περίεργο τρόπο δεν μας συμπιέζει ­ όπως θα αναμενόταν ­ ενώ αξιοθαύμαστο είναι
το γεγονός ότι ο φλοιός της χώρας μας επεκτείνεται, υφίσταται δηλαδή εφελκυσμό».

Η κίνηση της πλάκας του Αιγαίου προς τα νοτιοδυτικά είναι αποτέλεσμα της
πίεσης που της ασκούν από τα δυτικά η Απουλία πλάκα, από τα βόρεια η πλάκα της
Ευρασίας, και από τα δυτικά η πλάκα της Ανατολίας.

Αποτέλεσμα πάντως του εφελκυσμού που υφίσταται ο φλοιός της χώρας μας είναι
και η λέπτυνσή του. Γεγονός που έχει ως αποτέλεσμα οι επιφανειακοί σεισμοί που
εκδηλώνονται να έχουν βάθος έως 10 χιλιόμετρα, σε αντίθεση με άλλες περιοχές,
όπως π.χ. η Δυτική Μεσόγειος, όπου το αντίστοιχο νούμερο είναι περίπου 15 χιλιόμετρα.