ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η μουσική είναι για όλους

Μήνυμα ειρήνης. Ο Μστισλάβ Ροστροπόβιτς στέλνει ένα φιλί στους θεατές μετά το τέλος της συναυλίας του

Όπως ακριβώς το λέει ο μεγάλος μαέστρος: «Όταν μιλούν τα κανόνια, η μουσική
σταματά». Και το αντίστροφο.

ΣΤΗΝ πτήση της Middle East Airlines που τον μετέφερε την περασμένη Τετάρτη στη
Βηρυτό, ο Μστισλάβ Ροστροπόβιτς είχε δίπλα του από τη μια πλευρά τον
δημοσιογράφο της «Ιντιπέντεντ» Ρόμπερτ Φισκ κι από την άλλη τη «γυναίκα» του:
έτσι αποκαλεί το βιολοντσέλο του, επειδή στα ρωσικά είναι γένους θηλυκού. Ο
μαέστρος είχε μεγάλα κέφια. Αμέσως μετά την απογείωση ζήτησε ένα Black Label
και στη συνέχεια το γύρισε σε λιβανέζικο κόκκινο κρασί. Όσο για το γεύμα,
ζήτησε αστακό α-λα-ρωσικά. «Στα 47 χρόνια που έζησα στη Ρωσία πριν από την
εξορία μου, δεν είχα ποτέ την ευκαιρία να δοκιμάσω αυτό το πιάτο», εξήγησε
στον δημοσιογράφο. Κι έπειτα άρχισε να μιλάει για τον Λίβανο και για το
Φεστιβάλ της Μπααλμπέκ, όπου επέστρεφε μετά 30 χρόνια. «Θέλω να αγκαλιάσω τους
ανθρώπους με τη μουσική μου. Θα βάλω τα δυνατά μου. Ο πρόεδρός τους είναι
χριστιανός, ο πρωθυπουργός μουσουλμάνος. Η μουσική είναι για όλους».

Η μοναδική φορά που ο Ροστροπόβιτς είχε έλθει στην Μπααλμπέκ, όπου είχαν ήδη
εμφανιστεί η Έλλα Φιτζέραλντ, ο Ζαν Κοκτώ, ο Σβιατοσλάβ Ρίχτερ και η θρυλική
Ουμ Καλσούμ, ήταν το 1967. Έπρεπε τότε να ταξιδέψει από το Βελιγράδι στη Ρώμη
με τη Yugoslav Airlines, από τη Ρώμη στην Αθήνα με την Alitalia κι από εκεί
στη Βηρυτό με τη ΜΕΑ. Όταν έφτασε, έμενε μόλις μια ώρα για να αρχίσει η
συναυλία και ήξερε ότι μέχρι τη Μπααλμπέκ ήθελε δύο ώρες με το αυτοκίνητο. Τον
περίμενε όμως ελικόπτερο και τον πήγε κατευθείαν στον προορισμό του. Το πλήθος
χειροκροτούσε. Και ξαφνικά όλα καλύφθηκαν από τη σκόνη που σήκωσαν οι ρόδες
του ελικοπτέρου κι ο Ροστροπόβιτς έμοιαζε με άνθρωπο από άλλο πλανήτη. Ήταν η
μέρα που οι πρώτοι άνθρωποι πάτησαν στο φεγγάρι.

Η περασμένη Τετάρτη ήταν κι αυτή μια φορτισμένη μέρα. Το πρωί η ισραηλινή
αεροπορία πραγματοποιούσε την 47η επιδρομή της εναντίον του νότιου Λιβάνου και
το απόγευμα οι βόμβες των εξτρεμιστών της Χαμάς αφαιρούσαν 13 αθώες ζωές στην
Ιερουσαλήμ. Ο Ροστροπόβιτς, όμως, κινείτο σε άλλο μήκος κύματος. Αυτό που τον
ενδιέφερε ήταν ότι θα έστελνε ένα μήνυμα ειρήνης σε μια χώρα που έχασε 100.000
ψυχές σε έναν καταστροφικό εμφύλιο πόλεμο που κράτησε 15 χρόνια. Και θα το
έκανε σε ένα χώρο που σε όλη τη διάρκεια της περασμένης δεκαετίας ήταν
απαγορευμένος για τους Δυτικούς, αφού δρούσε εκεί μια άλλη εξτρεμιστική
οργάνωση της Μέσης Ανατολής, η Χεζμπολά.

Εκεί, ανάμεσα στα ρωμαϊκά ερείπια, έπαιξε το κονσέρτο για βιολοντσέλο του
Ντβόρζακ ­ όπως και τότε. Και αποθεώθηκε από τους 2.500 θεατές. Τριακόσια
χιλιόμετρα νοτιότερα, οι τυραννισμένες ψυχές των Ισραηλινών και των
Παλαιστινίων περιμένουν τη σειρά τους.