Η αλήθεια για τις βιβλιοθήκες

Η μαύρη προπαγάνδα επιστρατεύεται τις τελευταίες ημέρες με σκοπό, υποτίθεται,
να θιγεί το Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη, αλλά πραγματικό στόχο να αναλάβουν
ένα έργο εκείνοι που δημιουργούν τον θόρυβο ­ χωρίς να δηλώνουν δημοσίως το
κεκρυμμένο επιχειρηματικό ενδιαφέρον τους. Έτσι χθες τούς «ξεφώνησε» το
εβδομαδιαίο «Ποντίκι» γράφοντας:

«Εκείνο που δεν λέει (η καταγγέλλουσα εφημερίδα) είναι ότι
στην εκ των ενδιαφερομένων να αναλάβουν το έργο εταιρεία
Synergon μετέχει και ο εκδότης της
«Ελευθεροτυπίας». Αν το έλεγαν, θα ήταν πλήρες το ρεπορτάζ…».

Πώς έχει το θέμα;

Πρόκειται για έργο του Υπουργείου Παιδείας, το οποίο αφορά στη δημιουργία και
λειτουργία 500 Σχολικών Βιβλιοθηκών ανά την χώρα. Είναι η κύρια προσπάθεια του
Υπουργείου Παιδείας να δημιουργήσει την κατάλληλη υποδομή στη Δευτεροβάθμια
Εκπαίδευση, δηλαδή στα Δημόσια Γυμνάσια και Λύκεια, ώστε να υποστηρίξει τις
απαραίτητες αλλαγές για την αναβάθμιση του εκπαιδευτικού μας συστήματος.

Ο προγραμματισμός ειδικότερα του Υπουργείου Παιδείας για τις 500 Σχολικές
Βιβλιοθήκες συνδέεται με τα σχέδια για βελτίωση των συνθηκών διδασκαλίας και
μάθησης με τη χρήση περισσοτέρων βιβλίων και άλλων πηγών γνώσης υψηλής
τεχνολογίας (βίντεο, cd-roms, δίκτυα ηλεκτρονικών υπολογιστών κ.λπ.).

Λόγω της σπουδαιότητος του έργου, το Υπουργείο Παιδείας ενέταξε ήδη από το
1993 το έργο στο δεύτερο Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης (Πακέτο Ντελόρ) όπως το
τελευταίο ενεκρίθη κατ’ αρχήν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Το 1994, και με σκοπό την τεκμηρίωση της απαιτούμενης προ της ενάρξεως του
έργου αναλυτικής τεχνικής περιγραφής του, το Υπουργείο Παιδείας χρειάστηκε μια
προμελέτη σκοπιμότητας, την οποία η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος
προσέφερε δωρεάν στο Υπουργείο, στα πλαίσια της κοινωφελούς της
δραστηριότητας. Ειδικότερα η θυγατρική της Εθνικής, Εθνική Μελετητική
Συμβουλευτική Α.Ε., ετοίμασε την προμελέτη και την παρέδωσε στις
αρμόδιες υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας χωρίς καμία αμοιβή.

Η προμελέτη αυτή προέβλεπε τετραετή διάρκεια του έργου και κόστος υλοποίησης
περίπου 21 δισ. δραχμές. Το κόστος αυτό καλύπτει τις δαπάνες για τις
κατασκευαστικές εργασίες του Υπουργείου Παιδείας για βιβλιοθήκες, καθώς και
τον εφοδιασμό τους με βιβλία και τον εξοπλισμό τους με ηλεκτρονικούς
υπολογιστές και άλλο υλικό.

Το περιεχόμενο της προμελέτης εγκρίθηκε από την Επιτροπή Παρακολούθησης το
1996. Με βάση την εγκεκριμένη προμελέτη και τις σχετικές οδηγίες της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προχώρησε το Υπουργείο Παιδείας στην προκήρυξη
διαγωνισμού για την επιλογή του Συμβούλου Διαχείρισης του έργου με μέγιστη
αμοιβή το ποσό των 500 εκατομμυρίων δραχμών. Οι συμμετέχοντες στο διαγωνισμό
παρέλαβαν όλο το σχετικό υλικό τεκμηρίωσης, μεταξύ άλλων και την αρχική μελέτη
σκοπιμότητας που είχε προσφέρει δωρεάν η Εθνική Μελετητική Συμβουλευτική Α.Ε.,
ώστε να συντάξουν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την πρότασή τους.

Ο διαγωνισμός υλοποιήθηκε σε δύο φάσεις. Η αρχική φάση, κατά την οποία μεταξύ
άλλων εκρίθη και από τους εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής η νομιμότητα
συμμετοχής των φορέων που υπέβαλαν πρόταση, οδήγησε στην επιλογή έξι
κοινοπραξιών φορέων, με βάση τη διαφαινόμενη επάρκειά τους να αναλάβουν και να
υλοποιήσουν το έργο του συμβούλου διαχείρισης.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η προκήρυξη του διαγωνισμού ζητούσε από τους
υποψηφίους, πέραν από τις τυπικές γνώσεις διαχείρισης εργασιών, και απόδειξη
της επάρκειάς τους και της τεχνογνωσίας τους σε ειδικά θέματα εισαγωγής
καινοτομιών στην εκπαίδευση, νέων παιδαγωγικών προτύπων, βιβλιοθηκονομίας κ.λπ.

Το Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη, που δεν είναι κερδοσκοπικό, αλλά,
όπως είναι γνωστό, έχει και εκπαιδευτικό πρόγραμμα στις δραστηριότητές του, το
οποίο χρηματοδοτεί από ιδίους πόρους, θεώρησε ότι η τεχνογνωσία που διαθέτει
και οι δεδομένες διεθνείς συνεργασίες του θα έπρεπε να αξιοποιηθούν σχετικώς.
Και αποφάσισε τη συμμετοχή του στον διαγωνισμό για να αναλάβει τον ρόλο του
συμβούλου του Υπουργείου Παιδείας στον τομέα του παιδαγωγικού σχεδιασμού των
βιβλιοθηκών. Πρέπει να σημειωθεί ότι υπηρεσίες συμβούλου σχεδιασμού το
Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη παρέχει σήμερα στην Ευρωπαϊκή
Επιτροπή (Γενική Διεύθυνση 22 – Εκπαίδευση).

Με αυτά τα δεδομένα άρχισε η δεύτερη φάση του διαγωνισμού (1996) οπότε
ζητήθηκε η υποβολή αναλυτικών τεχνικών και οικονομικών προσφορών από τις έξι κοινοπραξίες.

Τελικώς, πλήρη προσφορά κατέθεσαν τρεις κοινοπραξίες, μεταξύ των οποίων και
αυτή στην οποία μετέχει το Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη, και η Εθνική
Μελετητική Συμβουλευτική Α.Ε. με συνεργαζόμενους φορείς το
Πανεπιστήμιο της Πάτρας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο,
το Ινστιτούτο Διαρκούς Εκπαίδευσης και Κατάρτισης Ενηλίκων
(ΙΔΕΚΕ), η Βιβλιοθήκη του Κολλεγίου Αθηνών και η Εθνοντάτα.
Μετέχουν ακόμη στην ίδια κοινοπραξία με το Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη το
Εθνικό Συμβούλιο Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας του Υπουργείου
Παιδείας της Βρετανίας (το οποίο υλοποιεί με τη Βρετανική Βιβλιοθήκη το
έργο Βιβλιοθήκες του Μέλλοντος για τα σχολεία της Βρετανίας) και η
Βιβλιοθήκη Παιδαγωγικής Τεκμηρίωσης του υπουργείου Παιδείας της
Ιταλίας που υποστηρίζει το σύνολο των δημοσίων σχολείων της Ιταλίας με
βιβλιογραφικές βάσεις δεδομένων, δίκτυα κ.λπ.

Κατά την εν εξελίξει φάση του διαγωνισμού, η κερδοσκοπική εταιρεία συμφερόντων
της εφημερίδας που προκαλεί τον θόρυβο υπέβαλε ένσταση η οποία απερρίφθη. Η
ένσταση απέβλεπε στον αποκλεισμό της κοινοπραξίας, στην οποία μετέχει το
Ίδρυμα Μελετών Λαμπράκη, επειδή ένας από τους φακέλους που υπεβλήθησαν ήταν
ανοιχτός. Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έκρινε ότι δεν υπάρχει τυπικός λόγος
ακυρώσεως του διαγωνισμού, αλλά συνέστησε την επανάληψη της τελικής φάσης,
ώστε να μην υπάρχει η παραμικρή υπόνοια μη διαφανών διαδικασιών. Η εξέλιξη
αυτή προφανώς δεν ικανοποιούσε τα σχέδια της προαναφερθείσης κερδοσκοπικής
εταιρείας και άρχισε ο θόρυβος από τη συγκεκριμένη εφημερίδα, η οποία όμως δεν
ομολογεί ότι το πράττει για να εξυπηρετήσει τα συγκεκριμένα επιχειρηματικά
(της) συμφέροντα.