ΡΙΧΑΡΝΤ ΦΟΝ ΒΑΪΤΣΕΚΕΡ Πράξη σοφίας η συμφωνία

Η Ελλάδα γίνεται παράγοντας εξισορροπητικός στα Βαλκάνια και συμβάλλει στην
ειρήνη και σταθερότητα της περιοχής.ΑΥΤΑ αναφέρει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ»
ο Ρίχαρντ φον Βαϊτσέκερ, πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Γερμανίας, και
κρίνει ότι:

Η προσέγγιση και συμφωνία Σημίτη και Ντεμιρέλ ήταν καθοριστική. Η προθυμία
κρατών να σεβαστούν τους κανόνες Δικαίου αποτελεί πράξη σοφίας και προκαλεί το
σεβασμό των Ευρωπαίων.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Γνωρίζετε τα προβλήματα στο βαλκανικό χώρο. Ποιο ρόλο
βλέπετε ότι μπορεί να διαδραματίσει η Ελλάδα στη Νοτιοανατολική Ευρώπη
σε περίοδο ρευστή και κρίσιμη, όπως διαμορφώνεται στα
τέλη του αιώνα;

Β.: Η μεγάλη ανησυχία μας για την περιοχή εξακολουθεί να παραμένει η πρώην
Γιουγκοσλαβία. Στην ουσία, με τη συμφωνία του Ντέιτον επήλθε ύφεση στο
Βοσνιακό, αλλά όχι λύση. Εξακολουθεί να συνεχίζεται το κυνήγι εναντίον
εγκληματιών πολέμου, ενώ το κύριο πρόβλημα είναι η σχέση των ισλαμιστών της
Βοσνίας με τους Κροάτες. Ακόμα και η κατάσταση στο Κοσσυφοπέδιο παραμένει
επικίνδυνη. Η Αλβανία από την άλλη μεριά αντιμετωπίζει σοβαρή κρίση.

Η Ελλάδα συνέβαλε με ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά κυρίως με την αποδοχή
διακοσίων χιλιάδων πολιτών από την Αλβανία, στους οποίους προσέφερε άσυλο και
παραμονή. Πολύ σημαντικό θεωρώ, επίσης, ότι η Αθήνα διατηρεί φιλικές σχέσεις
με τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Γίνεται έτσι παράγοντας εξισορροπητικός και
συμβάλλει στην ειρήνη και σταθερότητα της περιοχής.

Όμως καθοριστική κρίνω την προσέγγιση και συμφωνία μεταξύ Σημίτη και Ντεμιρέλ.
Η προθυμία κρατών, που βρίσκονται στο επίκεντρο μεταξύ τους αντιπαράθεσης, να
καταργήσουν οι εκπρόσωποί τους τη βία ως λύση και να σεβαστούν τους κανόνες
του Διεθνούς Δικαίου αποτελεί πράξη σοφίας. Σ’ αυτή την κατεύθυνση πρέπει να
τοποθετηθεί η απόφαση των δύο στη Μαδρίτη και προκαλεί το σεβασμό μας ως
Ευρωπαίων. Πιστεύω ότι διάλεξαν το σωστό δρόμο οι ηγέτες της Ελλάδας και της
Τουρκίας. Τόσο περισσότερο, γιατί στα προβλήματα των βαλκανικών χωρών,
πάντοτε, στη νεώτερη ιστορία δεν γίνονταν σωστές προσπάθειες για την επίλυσή τους.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Πιστεύετε ότι η συμφωνία αυτή θα μπορούσε να έχει ευνοϊκή
επίπτωση στη διαδικασία εξεύρεσης λύσης για το Κυπριακό πρόβλημα;

Β.: Η γνώμη μου είναι ότι οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις που έχουν αποφασιστεί
μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Κύπρου, αλλά και η διεύρυνση με ένταξη
και άλλων κρατών σ’ αυτή, θα αποτελέσουν την ευρωπαϊκή συμβολή για άρση των
αντιπαραθέσεων και κρίσεων στην Ευρώπη, όπου αυτές παρουσιάζονται.

Ιδιαίτερα για την Κύπρο, ελπίζω τις θετικές προτάσεις τη Κομισιόν για την
ένταξή της να αποδεχθεί το Συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών κατά την προσεχή
του σύνοδο (αύριο Τρίτη). Και επίσης να ληφθεί απόφαση για ένταξη και των
άλλων ευρωπαϊκών χωρών, που έχουν ζητήσει να γίνουν μέλη της Ευρωπαϊκής
Ένωσης: Πολωνίας, Τσεχίας, Ουγγαρίας, Σλοβενίας και Εσθονίας.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Πώς κρίνετε, κύριε πρόεδρε, την ανησυχία των
Ευρωπαίων για την επιμονή της Βόννης σχετικά με το ενιαίο
ευρωπαϊκό νόμισμα και το χρόνο έναρξης εφαρμογής του;

Β.: Όταν έπεσε το Τείχος του Βερολίνου, οι Ευρωπαίοι χειροκρότησαν. Αλλά όλοι
οι γείτονές μας παρακολούθησαν την ανάπτυξη της Γερμανίας με κάποια ανησυχία.
Τι θα σήμαινε μια ενωμένη Γερμανία 80 εκατομμυρίων με την οικονομία της και το
ισχυρό νόμισμα ­ το μάρκο;

Χωρίς καμία επιφύλαξη όλα τα γερμανικά πολιτικά κόμματα απέδειξαν ότι έχουν ως
στόχο να συμβάλουν στην πραγματοποίηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και όχι στη
διαμόρφωση πολιτικής που θα οδηγούσε σε παλινόρθωση του εθνικισμού.

Όμως, εμείς οι Γερμανοί δεν πετύχαμε αυτό που επιθυμούσαμε: μια πολιτική
Ένωση. Και το ευρωπαϊκό αυτό έλλειμμα αποδείχθηκε καθαρά στην έλλειψη
πρωτοβουλιών, η οποία οδήγησε στις καταστροφές που παρουσιάστηκαν στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Ποιο είναι τώρα το κεντρικό πρόβλημα, κατά τη γνώμη
σας, που μαστίζει την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Β.: Το βασικό πρόβλημα που έχουμε να αντιμετωπίσουμε τώρα είναι κατά πόσο το
ευρωπαϊκό νόμισμα θα συμβάλει ουσιαστικά στο ξεπέρασμα της υψηλής ανεργίας,
στις χώρες – μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δεν πρόκειται να πετύχουμε κανένα
βήμα προόδου στην Ευρώπη, αν όλοι οι πολίτες της δεν θεωρήσουν ότι η κοινότητα
αυτή της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί θεσμό που βελτίωσε αισθητά τις συνθήκες
της ζωής τους. Αυτό μπορεί να θεμελιωθεί μόνον όταν επιτευχθεί ανάπτυξη σε
κάθε χώρα – μέλος και εύρος ιδιαίτερο στην απασχόληση των πολιτών της. Δηλαδή,
να ανευρεθούν δρόμοι για ζωογόνηση της αγοράς εργασίας με σύγχρονες μεθόδους.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Εκείνο που προβάλλεται συνεχώς από τις Βρυξέλλες είναι οι
μικρές χώρες να προβούν, ανεξάρτητα από το κοινωνικό
κόστος που θα έχουν, σε εφαρμογή στο ακέραιο των
αποφάσεων των μεγάλων κρατών. Ιδιαίτερα, σε ό,τι αφορά στην
προσφορά για εξασφάλιση των κριτηρίων εφαρμογής που καθόριζε το
Μάαστριχτ και πρόσφατα θέσπισε το Άμστερνταμ. Αυτό θα
πρέπει να είναι ο στόχος;

Β.: Κατηγορηματικά θέλω να υπογραμμίσω ότι το σοβαρότερο στοιχείο μέσα στην
Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να είναι αποφυγή των μεγάλων χωρών να δεσπόσουν και να
κυριαρχήσουν εις βάρος των μικροτέρων. Και σε καμία περίπτωση να υποχωρήσει το
κοινωνικό πρόσωπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μικρότερες χώρες κατ’ αρχήν παρουσιάζονται συχνά, με τα επιτεύγματά τους, πιο
«προκομμένες» από μεγάλες. Και στην παραπέρα ανάπτυξη και διεύρυνση της
Κοινότητας, κάθε χώρα – μέλος θα πρέπει να θεωρεί σαν δεδομένο ότι θα
διατηρήσει στο ακέραιο τις ρίζες της και την ταυτότητά της. Αλλά και να έχει
έμπρακτη ασφαλή βεβαιότητα ότι αυτά είναι απαραβίαστα.

Ωστόσο, πρώτιστο παραμένει ο αλληλοσεβασμός μεταξύ των μελών και η εκατέρωθεν
υποστήριξη στο κοινωνικό πεδίο και στη συνεχή προσπάθεια ανάπτυξης των
πνευματικών, καλλιτεχνικών δυνατοτήτων των μελών και η από κοινού αντιμετώπιση
υπεύθυνα των προβλημάτων της Παιδείας.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Όμως ο τερματισμός του Ψυχρού Πολέμου δεν έλυσε τα προβλήματα
όπως πολλοί είχαν προφητεύσει. Στο πεδίο, μάλιστα,
της απασχόλησης αυξήθηκε η ανεργία. Μήπως έχει ευθύνη γενικά
το σύστημα όπως λειτουργεί;

Β.: Είχαμε κάθε λόγο να είμαστε ευγνώμονες για τον τερματισμό του Ψυχρού
Πολέμου, κατά κύριο λόγο γιατί θα τερματιζόταν ο παγκόσμιος ανταγωνισμός των
εξοπλισμών. Βαθμιαία, διαμορφώθηκαν συνθήκες που προοιωνίζονται μια
ευρωατλαντική αρχιτεκτονική συνεργασίας στο πεδίο της παγκόσμιας ασφάλειας. Η
διεύρυνση του ΝΑΤΟ και η προσέγγιση με τη Ρωσία δεν λύνουν όμως ακόμα τα καυτά
προβλήματα. Παρ’ όλο που πραγματοποιήθηκε μια γιγαντιαία θετική αλλαγή τα
τελευταία 50 χρόνια.

Όμως, στο πεδίο της οικονομίας, με αφορμή την «παγκοσμιοποίηση», όπως για
παράδειγμα συμβαίνει με τις αεροπορικές εταιρείες, δυσχεραίνεται αποφασιστικά
μια σταθερή κατάσταση απασχόλησης στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες. Δεδομένο
που επιβάλλει ως ζητούμενο κατοχύρωση τόπων εργασίας στους πιο αδύνατους
πολίτες. Μόνο έτσι θα διατηρηθεί η απαραίτητη κοινωνική αρμονία.

Αυτό είναι το καίριο ζήτημα που προκαλεί εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση.

Με αλλά λόγια, η Ευρώπη πέτυχε την ελευθερία, αλλά η ελεύθερη ανοιχτή αγορά
στην οικονομική πλευρά δεν εξασφάλισε ό,τι προβλεπόταν. Σ’ αυτή την ελευθερία,
ωστόσο, μπορούμε να στηριχθούμε μόνο αν πετύχουμε να εκπολιτίσουμε τον καπιταλισμό.

«ΤΑ ΝΕΑ»: Και πώς θα γίνει αυτό, κατά τη γνώμη σας;

Β.: Για τον καπιταλισμό ισχύει: Ο ισχυρός κερδίζει, ο ασθενής χάνει. Η
πολιτισμική δυναμική αποβλέπει στο να καταλύσει την ανασφάλεια του ανθρώπου
και να κατοχυρώσει το αναφαίρετο δικαίωμα ασφάλειας εργασίας και αξιοπρέπειας
στον άνθρωπο: ο εκπολιτισμένος καπιταλισμός. Υποστήριξη της ελεύθερης αγοράς
θα σημαίνει ταυτόχρονα και μόνο με κοινωνική προστασία των ασθενέστερων
δυνάμεων της κοινωνίας.

Αυτή είναι η πρόκληση για τον 21ο αιώνα.