Το ρεπορτάζ διαρκεί έναν αιώνα

Σε ένα χαμηλό σπιτάκι της Ιεράς Οδού «που ‘χε στο έμπα του ανοιχτό ορίζοντα
και πάνω του ουρανό με αστέρια», πρωτόκλαψε στις αρχές του αιώνα. Η Αθήνα είχε
ακόμη φως και κάτι από την παλιά της δόξα. Και εκείνος, το ριζικό μιας γενιάς
που έζησε δύο Βαλκανικούς και δύο Παγκοσμίους Πολέμους. Μια Μικρασιατική
Καταστροφή και έναν Εμφύλιο. Τη Σοβιετική Επανάσταση, την εδραίωση, αλλά και
την αποδυνάμωση του σοσιαλισμού…

Έτσι είδε τον κόσμο… Άλλοτε να ανορθώνεται κι άλλοτε να καταρρέει. Άλλοτε να
εμψυχώνεται κι άλλοτε να ψυχορραγεί. Περπάτησε στις ειρηνικές λεωφόρους της
πόλης, αλλά έσυρε και τα βήματά του στα ερείπια της βομβαρδισμένης Ακρόπολης.
Όλα τα έζησε, όλα τα γεύτηκε. Με πολλά γέλασε, με περισσότερα έκλαψε.

Έχει το ριζικό του ανθρώπου που βίωσε ένδεκα Ολυμπιάδες. Που ήξερε με τα μικρά
τους ονόματα τις πρωθιέρειες και αγάπησε όσο κανείς την Ολυμπιακή Φλόγα. Με
αυτό το όραμα έζησε, επέζησε, γαλουχήθηκε και γαλούχησε ο Χρήστος Σβολόπουλος.
Και μ’ αυτό το όραμα πορεύεται προς την Ολυμπιάδα του 2004 ­ εθελοντής της,
στα 90 του χρόνια!

Αν ο Θεός του το χρωστά, θα ‘ναι 97 χρόνων το 2004!

Το σόΪ του, επιμένει, αγαπά και τρέφει τη μακροζωία. Η Σαντορινιά γιαγιά του,
η Θεολογίνη, αναχώρησε στα 112 της χρόνια. Δεν είχε την ίδια τύχη η Καλλιόπη,
η μητέρα του, «που πέθανε νέα, αλλά από ατύχημα, στα 99 της χρόνια!».

Όπως και αν το δει κανείς, έχει ακόμη μέσα του «εκείνην τη νεαρά ζωντάνια»,
που χαρίζει και δεν παίρνει χρόνια. Κι αν τα βήματά του είναι λιγάκι πιο
αβέβαια και λιγάκι πιο «συρτά» από παλιότερα, είναι γιατί ήρθαν και κάποιες
αρρώστιες στα κατοπινά τα χρόνια, ήρθαν και θάνατοι αγαπημένων ανθρώπων. Κι αν
η μνήμη λιγάκι παραπαίει και δεν τακτοποιεί με απόλυτη χρονολογική σειρά τα
γεγονότα, είναι γιατί τον επισκέφθηκαν καημοί και πίκρες ανείπωτες στο χθες
και το παραχθές, που απαίτησαν και πήραν ίσα μερτικά… Όπως και αν το δει
κανείς και ό,τι κι αν σήμερα καταγραφεί, θα ‘ναι μια «κουκίδα» ­ μονοκονδυλιά
στο κενό μιας σελίδας ­ από την πλατιά πορεία ζωής ενός ανυπότακτου ανθρώπου!

Στην πλήρη αταξία των χαρτιών, των εγγράφων, των φωτογραφιών υπάρχει εκείνη η
τάξη, που η μνήμη επιβάλλει. Ξέρει ανά στιγμή ποιο συρτάρι θα ανοίξει να με
ξεναγήσει σ’ εκείνη την «πρωθιέρεια, που όταν έφθασε στην Ιαπωνία έπεφταν στα
πόδια της οι άνθρωποι και παρακαλούσαν, λίγο να τους αγγίξει, να γίνουν καλά
από τις αρρώστιες τους». Κι από το παρακάτω συρτάρι, θα ξεπηδήσουν οι παιδικές
φωτογραφίες με τον πατέρα, τη μητέρα, τα επτά αδέλφια «εδώ είμαι εγώ που έγινα
πρωτότοκος μετά τον θάνατο της αδελφής μου ­ ίσα που την θυμάμαι, αχνά, πολύ αχνά…».

Τον πονάνε οι μνήμες και οι ανακεφαλαιώσεις, αλλά δείχνει γλυκός αυτός ο
πόνος, γιατί καθόλου δεν του αντιστέκεται! Και έχει αγγίξει φαίνεται εκείνο το
σκαλί πνευματικής εξέλιξης που επιτρέπει στα δάκρυά του να τρέξουν, δίχως να
ντρέπεται ή να ζητά συγχώρεση.

Μουσείο της νεώτερης Ιστορίας το σπίτι της οδού Λασκάρεως, με την καλύτερη
προθήκη στο μικρό του γραφείο. Βραβεία και τιμητικές διακρίσεις, αναρίθμητοι
έπαινοι, χιλιάδες σηματάκια, σημαίες και σημαιάκια ­ ανάμεσα σε φωτογραφίες,
λευκώματα Ολυμπιάδων, πολύτιμες σημειώσεις και βιβλία. Εδώ ο Βενιζέλος, πιο
‘κεί ο Σάμαρανκ, παραπέρα ο Μοσκοβίτης «Μίσα»…

Χρήστος Σβολόπουλος. Ενενηντάχρονη πορεία ζωής με όραμα τις πανανθρώπινες ιδέες του Ολυμπισμού. Εθελοντής για την Ολυμπιάδα του 2004!

Και τι δεν υπήρξε ο Χρήστος Σβολόπουλος! Άρχισε να δημοσιογραφεί το 1926. Στα
19 του χρόνια ­ με το ψευδώνυμο «Τεγεάτης». Στα αμέσως επόμενα πενήντα πέντε
χρόνια: Υπήρξε ο πρώτος εκφωνητής ποδοσφαίρου στο ραδιόφωνο ­ «χωρίς ποτέ να
πιστέψω ότι ήμουν αλάνθαστος, εκφωνούσα επί 12 χρόνια αγώνες κι ένιωθα
ευχαρίστηση που ήμουν κρινόμενος κριτής». Αθλητικός συντάκτης σε αμέτρητες
εφημερίδες και περιοδικά ­ «Εμπρός», «Νέος Κόσμος», «Αθηναϊκή Εσπέρα»,
«Ακρόπολις», «Εσπερινή», «Τηλέγραφος», «Νεολόγος Πατρών», «Το Βήμα», «ΤΑ ΝΕΑ»,
«Ταχυδρόμος», «Έθνος», «Εικόνες», «Europa»… Διευθυντής επί εξαετία της
θρυλικής «ΟΜΑΔΑΣ». Δάσκαλος πολλών γνωστών δημοσιογράφων, αλλά και… αθλητής
στίβου και αθλοπαιδιών, ποδοσφαιριστής, παίκτης του μπάσκετ, του βόλεϊ και του
χάντμπολ, παλαιστής, ποδηλάτης, σκοπευτής! Και όχι μόνον: διαιτητής σε αγώνες
ποδοσφαίρου και υδατοσφαίρισης, προπονητής της Εθνικής ομάδας υδατοσφαίρισης
(επί 15ετία), προπονητής στίβου και κολύμβησης, καθηγητής «Water Polo» και
κανονισμών «basket»… Ο Χρήστος Σβολόπουλος είναι εκείνος, που με τη συνδρομή
και του συναδέλφου Ηλία Σπορίδη πέτυχαν, το 1956, στο Συνέδριο Τύπου της
Διεθνούς Ομοσπονδίας Αθλητικού Τύπου, την καθιέρωση της απονομής Ελληνικού
Επάθλου, κάθε χρόνο στον καλύτερο αθλητή, στην καλύτερη αθλήτρια και στην
καλύτερη ομάδα του κόσμου…

Ο ΠΑΤΕΡΑΣ

Η πρώτη επώδυνη μνήμη… Η επιστροφή του πατέρα Δημήτρη Σβολόπουλου από το
μέτωπο του 1912. Εκείνος πέντε χρόνων και ο πατέρας με ένα χέρι λιγότερο ­ «κι
ήταν ζωγράφος, ήταν πολυτεχνίτης». Ήταν και λάτρης του Ελευθερίου Βενιζέλου
και ως ρήτορας της εποχής προλόγιζε τους λόγους του. Όταν ο «μέγας πολιτικός
πέθανε, ο πατέρας μου άφησε γένια για σαράντα μέρες…». Δεν έχει απλώς
«γενεσιουργή σχέση» με τον πατέρα του ­ αλλά τη σχέση που ‘χει κάποιος με το
πρότυπο ζωής του.

Η δική του ζωή… Τη θυμάται να ξετυλίγεται σε ένα περίπτερο ­ ανταμοιβή της
θυσίας του πατέρα στον πόλεμο. Στη γωνία ακριβώς της πλατείας Λαυρίου «εκεί
που έφθανε η αμαξοστοιχία από την Κηφισιά κι έστριβε η μηχανή για να γυρίσει
πίσω». Πάνω στις ράγες σχεδόν το περίπτερο, κάθε πρωί, γύρω στις 10 που
έστριβε «εγώ έκλαιγα! Ακούμπαγε στο περίπτερο και το συντάραζε τόσο που
φοβόμουν ότι θα με συνθλίψει μαζί του…».

Ήταν δέκα χρόνων. Ογδόντα χρόνια αργότερα, ξανακλαίει ζώντας το παλιό βίωμα.
Μονάχος το κράταγε το περίπτερο. Πήγαινε νυχτερινό Δημοτικό στη Σχολή Απόρων
Παίδων «Παρνασσός». Από εκεί αποφοίτησε ­ με το χαρτί του «άπορου». Με το ίδιο
χαρτί έγινε υπότροφος στην τότε «Λεόντειο», να μάθει Γαλλικά. Το περίπτερο
είχε «μετακομίσει» γωνία Αθηνάς και Ομονοίας, δίπλα στο «Πάγγειον Ξενοδοχείον»
και εκείνος ντρεπόταν που δεν καταλάβαινε τι του ζητούσαν οι ξένοι…Πάντα
«χρεωμένος» με το περίπτερο, αποφοίτησε και από το Β’ Γυμνάσιο της Αθήνας.
Είχε γρήγορα πόδια και εξαιτίας τους βρέθηκε αθλητής στον Πανελλήνιο Γυναστικό
Σύλλογο. Και με τη συνδρομή του συλλόγου σπούδασε στην Ουγγρική Βασιλική
Ακαδημία Σωματικής Αγωγής.

Ιταλικά και Γερμανικά έμαθε στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Αγγλικά ­ στην
Ολυμπιάδα του Λονδίνου. Η πρώτη Ολυμπιάδα που κάλυψε, αυτή του Βερολίνου. Το
1936. Εκεί είχε και το «ατύχημα» να βρεθεί μπροστά στον Χίτλερ. Ήταν πολύ
θυμωμένος μαζί του, δεν δείλιασε: «Τον ρώτησα: γιατί δεν δώσατε τα χρυσά
μετάλλια στον Τσέσε Όουενς, που νίκησε στο σπριντ και στο άλμα εις μήκος; Και
κάτι δικαιολογήθηκε μέσα από τα δόντια…».

Δεν στάθηκε μόνο μπροστά στον Χίτλερ, περπάτησε και μίλησε με τον Ελευθέριο
Βενιζέλο, ήταν συμπατριώτης και συναθλητής του Γρηγόρη Λαμπράκη, γνώρισε και
θαύμασε «εκείνον τον ωραίο και επιβλητικό άνδρα», τον Γεώργιο Παπανδρέου,
αντάλλαξε απόψεις με τον Μακάριο και ζήτησε από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να
«φτιάξει το ΠΡΟ-ΠΟ» και εκείνος τον άκουσε και το έφτιαξε…

Η πιο μακρόχρονη και δοκιμασμένη γνωριμία της ζωής του, η σύντροφός του, η
Αναστασία. Εξήντα ολόκληρα χρόνια μαζί ­ σε τύχες και αναποδιές. Δεν απέκτησα
παιδιά ­ «απέκτησαν τα αδέλφια μου και τα συνέδραμα…». Εκείνοι απέκτησαν
μνήμες ­ να τις συντηρούν και να συντηρούνται. Και εκείνη τη βιωματική σχέση
που δίνει και παίρνει κάθε λεπτό… Συνομιλεί τώρα φωναχτά τα βράδια η
Αναστασία με την πεθαμένη της αδελφή και δεν τον αφήνει να κοιμηθεί. Δεν της
εναντιώνεται, κοιμάται κι εκείνος, όταν λήξει ο βραδινός διάλογος. Πώς να
εναντιωθείς σε μια Αναστασία που υπήρξε πριγκίπισσα της ζωής σου; Όλα τα
γιάτρευε με την υπομονή και τη γλυκύτητά της…

Η ζωή τον δίδαξε πολλά. Διδάσκει εκείνος περισσότερα. Κι αν τον αξιώσει ο Θεός
και είναι εθελοντής στην Ολυμπιάδα του 2004, «αυτήν της Αθήνας», θα ‘χει τόσα
να ομολογήσει για την «Ολυμπιακή Φλόγα, τον συνδετικό κρίκο που ενώνει το
παρελθόν με το παρόν», για το πνεύμα της αρχαιότητας που ξεπηδά από το Ηραίο
της Ολυμπίας και άλλα προσφιλή του πράγματα και υπέροχες ιδέες, όπως ειρήνη,
συμφιλίωση, αλληλεγγύη, φιλαλληλία, συναδέλφωση ανθρώπων, λαών και εθνών…